Einde inhoudsopgave
Het bestuursverbod bij de commanditaire vennootschap (IVOR nr. 93) 2013/1.3.4.2
1.3.4.2 Beherend vennoot/gecommanditeerd vennoot
Mr. A.J.S.M. Tervoort, datum 11-07-2013
- Datum
11-07-2013
- Auteur
Mr. A.J.S.M. Tervoort
- JCDI
JCDI:ADS448664:1
- Vakgebied(en)
Ondernemingsrecht / Personenvennootschappen
Voetnoten
Voetnoten
Mohr & Meijers (2009), nr. 4.5.1, Slagter (Personenassociaties III), I.6.1.
HR 6 mei 1966, NJ 1966, 287 m.nt. GJS (Voogt/Wilders).
Art. 7:837 lid 1 BW zoals voorgesteld in het wetsvoorstel Personenvennootschappen.
Asser/Maeijer 5-V (1995), nr. 347.
Bédarride (1856), p. 211 en Bravard-Veyrières (1890), p. 232, gebruiken deze term eveneens. De laatstgenoemde geeft in voetnoot 1, onder verwijzing naar Gautier, Études de jurisprudence commerciale, 1829, p. 90, ook een verklaring voor de herkomst van dit begrip: ‘Celui qui représente la société en commandite et qui lui donne son nom s’appelle complimentaire, parce qu’il fait les honneurs de la maison.’
Deze kwalificatie is afkomstig van Mohr & Meijers (2009), nr. 4.9.1.
In België wordt deze aanduiding in de Nederlandstalige literatuur ook wel gebruikt: zie Calewaert, Van Goethem & Van Rompu (1982), nr. 258, Ruysseveldt (1997), p. 3-4, p. 45, p. 83-85, p. 103 en p. 121-123, Ruysseveldt (1998), p. 3-5, p. 48, p. 125 en p. 256-257.
De vennoten van de commanditaire vennootschap die persoonlijk en, als zij met meer dan één zijn, hoofdelijk aansprakelijk zijn voor haar schulden en die in de regel ook belast zijn met het bestuur van de vennootschap, worden gewoonlijk ‘beherende vennoten’ genoemd.1 Dit is in veel opzichten een verwarrende term. Vooreerst is ‘beheren’ een verouderde aanduiding van de bestuurstaak, zoals in 1.3.4.1 hierboven is uiteengezet. Maar het aanduiden van deze vennoot als ‘besturend vennoot’ is evenmin juist, aangezien een vennoot die volledig voor de schulden van de vennootschap is verbonden niet noodzakelijkerwijze ook belast is met het bestuur ervan: een commanditaire vennootschap kan zo worden opgezet dat zij onbeperkt aansprakelijke vennoten kent die geen bestuursbevoegdheid hebben.2 Ik zal in het vervolg van deze studie de term ‘besturend vennoot’ dan ook reserveren voor de onbeperkt voor de schulden van de vennootschap aansprakelijke vennoot die bekleed is met bestuursbevoegdheid. Dat roept de vraag op hoe dan de vennoot moet worden aangeduid die onbeperkt voor de schulden van de vennootschap aansprakelijk is ongeacht of hij daarnaast ook bestuurder van de vennootschap is. In het wetsvoorstel Personenvennootschappen wordt deze vennoot de ‘gewone vennoot’ genoemd. 3 Deze term vind ik evenwel wat kleurloos en te weinig onderscheidend. In de literatuur wordt voor deze vennoot ook wel de aanduiding ‘complementaire vennoot’ gebezigd.4 Hoewel deze term historisch goede papieren heeft5 acht ik haar voor de hedendaagse praktijk toch te buitenissig6 om zinvol te kunnen worden toegepast. Het zou natuurlijk mogelijk zijn deze vennoot aan te duiden als de ‘volledig aansprakelijke vennoot’, maar om redenen van taalkundige efficiëntie geef ik de voorkeur aan een kortere omschrijving. Met het oog daarop zou ik voor de vennoot die volledig voor de schulden van de vennootschap aansprakelijk is en niet noodzakelijkerwijze tevens bestuursbevoegdheid bezit, in Nederland de term ‘gecommanditeerde vennoot’ willen introduceren.7 Deze term heeft dezelfde oorsprong als de term ‘commanditair vennoot’: beide zijn afkomstig van het Franse ‘commanditer’, dat ‘financieren, fondsen ter beschikking stellen’ betekent. De commanditaire vennoot is degene die fondsen ter beschikking stelt, de gecommanditeerde vennoot is degene aan wie de fondsen ter beschikking worden gesteld. In het Franse recht wordt de onbeperkt aansprakelijke vennoot van een société en commandite de ‘associé commandité’ genoemd; de ‘associé commanditaire’ is dan niet heel verrassend de commanditaire vennoot. Als reverence aan de Franse oorsprong van het bestuursverbod en met het oog op de etymologische parallellie met de term ‘commanditair vennoot’ zal ik in deze studie de term ‘gecommanditeerd vennoot’ gebruiken voor de vennoot die gewoonlijk als de ‘beherend vennoot’ wordt aangeduid.