Einde inhoudsopgave
Open normen in het huurrecht (R&P nr. VG11) 2019/3.4.5.2
3.4.5.2 Reikwijdte
J.Ph. van Lochem, datum 01-10-2019
- Datum
01-10-2019
- Auteur
J.Ph. van Lochem
- JCDI
JCDI:ADS498712:1
- Vakgebied(en)
Huurrecht / Algemeen
Voetnoten
Voetnoten
Hijma duidt dit door aan te geven dat de ‘richtlijn is geschreven voor ‘B2C-relaties (business to consumer)’ (Hijma 2016, p. 7).
Artikel 2: ‘In deze richtlijn wordt verstaan onder:a) oneerlijke bedingen: de bedingen van een overeenkomst zoals die in artikel 3 zijn omschreven;’
Tiende overweging bij de Richtlijn: “Overwegende dat door het vaststellen van eenvormige voorschriften op het gebied van oneerlijke bedingen een doeltreffender bescherming van de consument kan worden bewerkstelligd; dat deze voorschriften van toepassing moeten zijn op alle overeenkomsten tussen verkopers en consumenten; dat bijgevolg met name van deze richtlijn zijn uitgesloten arbeidsovereenkomsten, overeenkomsten betreffende erfrechten, overeenkomsten met betrekking tot de gezinssituatie en overeenkomsten met betrekking tot de oprichting en de statuten van vennootschappen;”
De Richtlijn Oneerlijke bedingen is door de Raad van de Europese Unie vastgesteld op 5 april 1993 en beoogt de consument te beschermen tegenover de professionele partij.1 De richtlijn stelt onder meer vast wat een oneerlijk beding is. Artikel 2 verwijst daartoe naar artikel 3 Richtlijn2:
“Artikel 3
1. Een beding in een overeenkomst waarover niet afzonderlijk is onderhandeld, wordt als oneerlijk beschouwd indien het, in strijd met de goede trouw, het evenwicht tussen de uit de overeenkomst voortvloeiende rechten en verplichtingen van de partijen ten nadele van de consument aanzienlijk verstoort.
2. Een beding wordt steeds geacht niet het voorwerp van afzonderlijke onderhandeling te zijn geweest wanneer het, met name in het kader van een toetredingsovereenkomst, van tevoren is opgesteld en de consument dientengevolge geen invloed op de inhoud ervan heeft kunnen hebben.
Het feit dat sommige onderdelen van een beding of een afzonderlijk beding het voorwerp zijn geweest van een afzonderlijke onderhandeling sluit de toepassing van dit artikel op de rest van een overeenkomst niet uit, indien de globale beoordeling leidt tot de conclusie dat het niettemin gaat om een toetredingsovereenkomst.
Wanneer de verkoper stelt dat een standaardbeding het voorwerp is geweest van afzonderlijke onderhandeling, dient hij dit te bewijzen.
3. De bijlage3 bevat een indicatieve en niet uitputtende lijst van bedingen die als oneerlijk kunnen worden aangemerkt.”
Uit het geciteerde artikel 3 Richtlijn Oneerlijke bedingen volgt dat ook hier het toepassingsbereik van de bescherming die bedingen betreft waarover niet afzonderlijk is onderhandeld. In de Nederlandse wet is dit omschreven als ‘een of meer bedingen die zijn opgesteld teneinde in een aantal overeenkomsten te worden opgenomen, met uitzondering van bedingen die de kern van de prestaties aangeven, voor zover deze laatstgenoemde bedingen duidelijk en begrijpelijk zijn geformuleerd’.
Verder is van belang dat de Richtlijn Oneerlijke bedingen enkel bescherming biedt aan consumenten die hun overeenkomst hebben gesloten na 31 december 1994.
Wissink wijst op het feit dat enkele overeenkomsten zijn uitgesloten van de bescherming die de voornoemde richtlijn biedt. Het betreft overeenkomsten met betrekking tot arbeid, erfrecht, gezinssituatie, oprichting en de statuten van vennootschappen4. Daarnaast bepaalt artikel 1 lid 2 Richtlijn Oneerlijke bedingen:
“Contractuele bedingen waarin dwingende wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen of bepalingen of beginselen van internationale overeenkomsten waarbij de Lid-Staten of de Gemeenschap partij zijn, met name op het gebied van vervoer, zijn overgenomen, zijn niet aan deze richtlijn onderworpen.”
Bij het vermoeden van een onredelijk bezwarend beding in algemene voorwaarden kan dus niet zonder meer een beroep worden gedaan op de Richtlijn Oneerlijke bedingen. Eerst moet worden nagegaan of de betreffende algemene voorwaarden binnen het werkingsgebied van deze richtlijn vallen.