Einde inhoudsopgave
De notaris en gelijk oversteken (AN nr. 184) 2024/1.2.1
1.2.1 Inleidende opmerkingen hoofdstuk 1
mr. T.J. Bos, datum 01-05-2023
- Datum
01-05-2023
- Auteur
mr. T.J. Bos
- JCDI
JCDI:ADS941653:1
- Vakgebied(en)
Verbintenissenrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Uiteraard wensten partijen bij de afwikkeling van (ver)koop en overdracht ook reeds vóór 1981 slechts te presteren indien en voor zover de wederpartij dit ook doet. Bij onroerendgoedtransacties verwezenlijkte het notariaat deze wens ook in vele situaties (zie par. 2.3.2), zonder dat daartoe een expliciete verplichting bestond. Het Baarns beslag-arrest vormde een noviteit in die zin dat duidelijk werd dat (a) de notaris in (nog) méér situaties deze wens dient te verwezenlijken, en (b) de notaris succesvol aansprakelijk kan worden gehouden door partijen, indien en voor zover deze wens niet verwezenlijkt wordt. Het arrest vormt derhalve het startpunt van de rechtsontwikkeling op het gebied van notarieel ‘gelijk oversteken’. Bovendien moet worden bedacht dat de informatie- en communicatietechniek die in de notariële (transactie)praktijk wordt gehanteerd, sterk aan ontwikkeling onderhevig is geweest in de afgelopen jaren. Een concreet voorbeeld hiervan luidt het feit dat ten tijde van het Baarns beslag-arrest, transportakten nog per post werden verzonden naar het hypotheekkantoor te Utrecht. Het gevolg hiervan is dat bevindingen over de notariële transactiepraktijk van destijds, dikwijls niet (of minder) relevant zijn voor de praktijk van vandaag de dag.
Alvorens ik nader inga op het probleem en het doel van dit onderzoek, is het nuttig om enkele kanttekeningen te plaatsen bij dit eerste hoofdstuk. In dit hoofdstuk blijven verwijzingen naar civielrechtelijke bepalingen, jurisprudentie en literatuur zoveel als mogelijk achterwege. Hiervoor is gekozen, omdat het eerste hoofdstuk slechts dient als een ‘handleiding’ voor het doorgronden van de volgende hoofdstukken. Teneinde de leesbaarheid van deze handleiding te maximaliseren, richt het eerste hoofdstuk zich vooral op algemene concepten in plaats van het uitwerken van details door middel van verwijzingen. De hierna volgende hoofdstukken bieden uiteraard wél de gebruikelijke verwijzingen. Ten tweede dient te worden opgemerkt dat dit boek een hoofdstuk over de geschiedenis van ‘notarieel gelijk oversteken’ ontbeert, omdat het onderwerp welbeschouwd (als leerstuk in de notariële praktijk dat aandacht kreeg in literatuur en jurisprudentie) pas zijn intrede heeft gedaan in het in 1981 gewezen Baarns beslag-arrest (zie par. 2.3.2), welk arrest eveneens uitvoerig wordt besproken in hoofdstuk 2.1