6.4.1.2.2 Aansprakelijkheid van bestuurders op grond van ‘Spaanse Villa’ gevallen

Aansprakelijkheid van een bestuurder hoeft niet altijd voort te komen uit bestuurdersaansprakelijkheid of uit een Peeters/Gatzen-vordering. Het is ook mogelijk dat een bestuurder een eigen opzichzelfstaande onrechtmatige daad verricht. De eigen opzichzelfstaande onrechtmatige daad door een bestuurder pleegt hij wel omdat hij bestuurder is, maar niet als bestuurder, vandaar dat dit geen bestuurdersaansprakelijkheid betreft. Een belangrijk verschil tussen de eigen opzichzelfstaande onrechtmatige daad en bestuurdersaansprakelijkheid is gelegen in de strengere verwijtnorm die wordt gehanteerd bij bestuurdersaansprakelijkheid. Bij de eigen opzichzelfstaande onrechtmatige daad van een bestuurder geldt niet de strenge norm van persoonlijk ernstig verwijt, maar zijn de algemene normen voor onrechtmatige daad van toepassing.

De eigen opzichzelfstaande onrechtmatige daad van een bestuurder deed zich voor in het Spaanse Villa-arrest.1 In dit arrest oordeelde de Hoge Raad dat een bestuurder van een vennootschap persoonlijk aansprakelijk was voor de verkoop van een in strijd met de bouwvoorschriften gebouwde woning aan de Costa Blanca. In deze gevallen is overigens niet alleen sprake van een onrechtmatige daad van de bestuurder, maar ook van de rechtspersoon zelf.

Een voorbeeld van de opzichzelfstaande onrechtmatige daad ten aanzien van de bij dode opgerichte stichting zou de volgende kunnen zijn. De bij dode opgerichte stichting is executeur in de nalatenschap van de oprichter/erflater. X is aangewezen als bestuurder. Als goede vriend van de erflater weet hij dat de erflater voor de belastingdienst verzwegen vermogen in het buitenland heeft. Als de stichting in haar hoedanigheid daarvan geen aangifte doet, pleegt X een eigen opzichzelfstaande onrechtmatige daad omdat hij wist van het verzwegen vermogen en de stichting een valse aangifte erfbelasting laat doen. Dat ook sprake is van een onrechtmatige daad van de stichting komt omdat de wetenschap van de bestuurder moet worden toegerekend aan de executeur/stichting.2 Zie nader 7.4.4.2.