Vertrouwen op informatie bij bestuurlijke taakvervulling (IVOR nr. 83) 2011/6.4.3:6.4.3 De verschoonbaarheid van dwaling

Vertrouwen op informatie bij bestuurlijke taakvervulling (IVOR nr. 83) 2011/6.4.3

6.4.3 De verschoonbaarheid van dwaling

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Dwaling disculpeert alleen wanneer zij verschoonbaar is. Onbekendheid met wettelijke voorschriften verontschuldigt in beginsel niet. Wanneer men zich in het maatschappelijk verkeer begeeft, moet men initiatief ontplooien om zichzelf op de hoogte te stellen van geldende regelgeving.1 Het enkele feit dat men in redelijkheid kan bepleiten dat een wettelijk voorschrift niet verbindend is, levert geen verontschuldigbare dwaling op.2 Ook in geval van (reële) twijfel, of wanneer de grenzen van de wetgeving bewust worden afgetast, is er geen plaats voor verontschuldigbare rechtsdwaling (in dubio abstine).3 De verdachte moet daadwerkelijk in de overtuiging hebben verkeerd, dat zijn gedraging geoorloofd was:

`Voor het slagen van een beroep op afwezigheid van alle schuld wegens dwaling ten aanzien van de wederrechtelijkheid van het bewezenverklaarde feit is vereist dat aannemelijk is dat de verdachte heeft gehandeld in een verontschuldigbare onbewustheid ten aanzien van de ongeoorloofdheid van de hem verweten gedragen.'4

Bovendien mag er voor een geslaagd beroep op rechtsdwaling geen objectieve reden tot twijfel zijn: Wie twijfelt, dwaalt niet; wie behoorde te twijfelen, dwaalt niet verschoonbaar.'5 Het feit dat men de reikwijdte van een strafbepaling niet kán kennen, doet daaraan niets af.6 Dwaling wordt dus niet snel verschoonbaar wordt geacht. Strijards spreekt zelfs van een informatieve garantiefunctie:

`Met betrekking tot zin, strekking, bestaan en geldingswijze van strafrechtelijk gesanctioneerde normen geldt als het ware een informatieve garantiefunctie voor een ieder die aan de toepasselijkheid van het Nederlandse strafrecht onderworpen is. Rechtsdwaling of normeringsdwaling is doorgaans zeer moeilijk verschoonbaar.. ‘7

Ik ga in de volgende paragrafen nader in op de omstandigheden waaronder een dwalingsverweer wél verschoonbaar is.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.