14.1.5.1 Inleiding

560. De afhankelijke rechten die het Nederlandse recht kent, kunnen op verschillende manieren worden onderscheiden. Hierna zal ik een onderscheid maken in afhankelijke zekerheidsrechten en afhankelijke genotsrechten, omdat dit onderscheid voor de rest van de bespreking het meest relevant is (zie bijvoorbeeld paragraaf 14.2 en 14.3). Een andere mogelijke indeling is om te onderscheiden al naar gelang het afhankelijke recht tevens een beperkt recht is of niet; het pandrecht, hypotheekrecht, recht van erfdienstbaarheid en afhankelijke opstalrecht zijn dat wel, het recht uit borgtocht en het aandeel in een mandelige zaak zijn dat niet. In de literatuur wordt verder wel onderscheiden tussen rechten die ‘volledig’ afhankelijk zijn en rechten die dat slechts in beperkte mate zijn. Een voorbeeld daarvan is het retentierecht.1 In de wetgevingsgeschiedenis wordt daarover opgemerkt dat een retentierecht wel afhankelijk is van de vordering waarvoor teruggave wordt opgeschort voor wat betreft zijn ontstaan en tenietgaan, maar niet automatisch mee overgaat als deze vordering wordt overgedragen.2 Didactisch kan het handig kan zijn om te onderscheiden tussen rechten die (alleen) afhankelijk zijn in de zin van art. 3:7 BW en rechten die (tevens) afhankelijk zijn in de zin van art. 3:82 BW.3 Het is echter wat gewrongen om een recht als ‘afhankelijk’ aan te merken dat het belangrijkste aspect van afhankelijke rechten – de automatische overgang samen met een ander recht – mist.