I.3.5 Rechtsontwikkeling

De milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden vraagt om een duidelijk juridisch kader. Echter, in het milieuaansprakelijkheidsrecht is de aandacht tot nog toe vooral uitgegaan naar de aansprakelijkheidspositie van rechtspersonen. Daardoor is onderbelicht gebleven welke milieuverplichtingen natuurlijke personen hebben in bedrijfscontext, en welke juridische mogelijkheden er bestaan om de naleving van die verplichtingen af te dwingen en de schending ervan te bestraffen.1 Met mijn promotieonderzoek naar de strafrechtelijke, bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke mogelijkheden om leidinggevende functionarissen aansprakelijk te stellen voor een bedrijfsmatige milieuovertreding, hoop ik dit ‘gat in de wetenschappelijke kennis’ te vullen.

Daarnaast is niet alleen het uitdiepen en evalueren van de onderscheidenlijke rechtsgebieden nuttig, maar draagt ook de rechtsgebiedoverstijgende aanpak van dit promotieonderzoek bij aan de rechtsontwikkeling. De rechtsgebieden zijn namelijk nauw met elkaar verweven. Zo kunnen voor de bestuursrechtelijke en strafrechtelijke milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden de vennootschapsrechtelijke verhoudingen een rol spelen, wordt vanuit het bestuursrecht voor het overtredersbegrip aangeknoopt bij strafrechtelijke daderschapsfiguren, en is het milieustrafrecht ‘bestuursrechtafhankelijk’. Door de strafrechtelijke, bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke milieuaansprakelijkheid naast elkaar te bestuderen, worden deze dwarsverbanden duidelijker zichtbaar. Ook wordt op deze manier inzichtelijk welke verschillen er bestaan in de aansprakelijkheidsvereisten, en op welke manier de rechtsgebieden elkaar aanvullen.