Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/III.B.2.8:III.B.2.8 De cirkel is weer rond: de Nederlandse notaris-executeur is in wezen "raadgevende Anwalt'

Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/III.B.2.8

III.B.2.8 De cirkel is weer rond: de Nederlandse notaris-executeur is in wezen "raadgevende Anwalt'

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Nu art. 25 van de Verordening beroeps- en gedragsregels het de Nederlandse notaris mogelijk heeft gemaakt om als partij-notaris op te treden kan hij, indachtig hetgeen hierboven in de inleiding in het kader van de 'vermeidbare Fehler' is opgemerkt, net als de'Anwalt'als executeur optreden.

Om fouten te voorkomen is van grote importantie dat hij bij zijn handelen zijn (partijdige) hoedanigheid duidelijk aangeeft. Een executeur kan uit de aard niet tevens als onpartijdige boedelnotaris handelen. Men is immers in een dossier of (partijdige) 'advocaat' of (onpartijdige) 'rechter'. Nooit allebei tegelijk.

De lezer wil ik in deze de woorden van Puelinckx-Coene c.s.1 wederom niet onthouden:

'Aangestelde notarissen die toch (omwille van collegialiteit of andere redenen) tussenkomst van een collega aanvaardden, moesten vaak vaststellen dat deze zich dan eerder als advocaat van die partij gedraagt, zodat de aangestelde notaris, die zijn taak naar behoren vervulde en zich als onpartijdig raadsman van elk der partijen opstelde, het verwijt kreeg dat hij het niet kon halen tegen zijn collega ofwel dat hij met hem meeheulde. Er werd toen gepleit voor radicale weigering van een tussenkomst bij dergelijke akten. Wenst een partij beroep te doen op een raadsman bij de verdelingsverrichtingen dan moet zij hiervoor een advocaat inschakelen.Wenst ze toch een notaris als raadgever dan kan dat op eigen kosten, maar die notaris neemt niet deel aan de verdelingsverrichtingen. Het lijkt dan wel logisch dat de aangestelde notaris zijn collega op de hoogte houdt. Maar het lijkt al even logisch dat de notaris-raadgever geen ''cavalier seuF speelt en initiatieven neemt waar de aangestelde notaris geen weet van heeft en die zijn verrichtingen doorkruisen.'

Ook hier blijkt, zij het vanuit Belgische optiek, dat het zijn van onpartijdig boedelnotaris en partijdig notaris-raadgever niet in een persoon verenigd kan zijn en dat ook van een partijdige notaris-raadgever een bepaalde constructieve houding verwacht mag worden. En wederom geldt: als men bereid is om voor 'advocaat' te lezen partij-notaris, kunnen de onpartijdige notaris en de partij-notaris met de in acht te nemen zorgvuldigheid en tact, wel degelijk in een boedel naast elkaar opereren.

Nu de benoeming van de notaris als executeur met zoveel woorden in art. 20 Wna genoemdis, zou men het vervullen van deze schone erfrechtelijke taak zelfs nog kunnen gaan zien als een wettelijke werkzaamheidoftewel een berufstypische bezigheid. Dit kan van belang zijn voor de vraag in hoeverre de uitoefening van de functie van executeur door een notaris onder de geheimhouding valt. Het zal niet verbazen dat de Oosterburen in het verlengde van hetgeen hierboven in de inleiding is opgemerkt hier een uitgesproken mening over hebben:

'Privatgeheimnisse, die der Notar in seiner Funktion als Testamentsvollstrecker erfahrt, unterliegen nicht dem Schutz der §§ 18 BNotO, 203 StGB.'2

RechtbankAssen zag het op 9februari2005, NJF2005, nr.150 in een dossier waarin een kandidaat-notaris executeur was, ook zo:

'De rechter acht de functie van executeur niet zodanig dat de executeur met een wettelijke geheimhouder op een lijn gesteld zou kunnen worden; had de wetgever dit gewild dan zou ongetwijfeld een daartoe strekkende bepaling in de nieuwe wet zijn opgenomen. De rechter is verder van oordeel dat het geen verschil maaktofde executeur tevens (kandidaat-)notaris of bijvoorbeeld arts is. Het executeurschap staat los van het beroep dat de executeur in het dagelijks leven uitoefent.'

Betekent dit dat een client steeds aan de notaris dient te vragen in welke hoedanigheid hij tegenover hem zit? Als notaris of als executeur? Zag de Rechtbank Assen over het hoofddat de notaris-executeur in art. 20 Wna een wettelijke basis heeft gekregen? Daarnaast geldt het verschoningsrecht toch ook voor de partij-notaris?

Wat betreft het zoeken naar, zacht uitgedrukt, enige verwevenheid tussen de functie van notaris en de functie van executeur, kan wellicht verwezen worden naar de woorden van de minister3 bij de totstandkoming van art. 20 Wna: 'In de praktijk blijkt in sommige gevallen behoefte te bestaan aan de aanwijzing van de notaris als executeur-testamentair'.

Ik voeg daar wat verwevenheid tussen de functies betreft aan toe dat in de praktijk vaak gebruik wordt gemaakt van formuleringen als: Ik benoem de 'oudste kandidaat', ten tijde van mijn overlijden, werkzaam op dit kantoor tot executeur.

De logica van de Duitse benadering brengt overigens met zich dat ten aanzien van het 'biechtgeheim' voor de 'Anwalt' weer geldt: 'Mit der Einsetzung eines Rechtsanwalts als Testamentsvollstrecker versichert sich der Erblasser der Rechtskenntnisse und beruflichen Fahigkeiten, aber auch derVerschwie-genheit des Rechtsanwalt.'4

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.