6.3.2.5 Waardeverhouding en een ondeelbare verbintenis

In het voorgaande gaat het over de doorgaans deelbare prestatie van de betaling van een geldbedrag.1 De schuldenaar is bevoegd de nakoming van zijn verbintenis op te schorten tot een waarde die evenredig is aan de waarde van zijn vordering (dat is dus niet noodzakelijkerwijs een gelijke waarde).2 Als de waarde van de verbintenis de waarde van de vordering overstijgt en die verbintenis een ondeelbare prestatie betreft, kan het opschortingsrecht niet of nauwelijks worden ‘gematigd’ en kan dit wegens onevenredigheid in strijd met de redelijkheid en billijkheid zijn. Ook die beoordeling is afhankelijk van de feiten en omstandigheden van het geval, waaronder de waardering van de wederzijdse verbintenissen. Zo oordeelde het hof dat de opschorting van de verplichting tot afgifte van wachtwoorden door de schuldenaar in verband met een vordering tot betaling van openstaande facturen van € 1.990,46, waardoor de schuldeiser stelde zijn ICT-systemen niet meer te kunnen gebruiken3 en schade ter hoogte van € 5.625,17 te hebben geleden, gerechtvaardigd was.

Het hof heeft de evenredigheid van het opschortingsverweer beoordeeld door de ondeelbare prestatie van het verschaffen van de wachtwoorden te waarderen op enerzijds het bedrag van de gestelde schade en anderzijds het bedrag van een wachtwoordenherstel door een derde partij (€ 822,805), waarbij tevens een rol heeft gespeeld dat de ICT-problematiek minder groot leek dan gesteld. Een ander voorbeeld betreft het geval waarin een hoeve de verplichting tot teruggave van twee bij haar gestalde paarden ter waarde van respectievelijk € 30.000 en nihil opschortte in verband met haar vordering tot betaling van in totaal € 25.312,62 aan stallings-, trainings- en verzorgingskosten. De rechtbank oordeelde dat ‘de waarde van de paarden de waarde van de vordering niet onevenredig [overtreft]’.6 Overigens is de verbintenis in zekere zin deelbaar en de rechtbank zou ook hebben kunnen oordelen dat het paard van geen of weinig waarde wel al teruggegeven diende te worden. Dat kon ook verder oplopende kosten helpen voorkomen. Niet blijkt dat dergelijke omstandigheden zijn gesteld.