8.3.4 Hypothecair beheer

Zoals gezegd bevatte de wet geen regeling voor de uitoefening van hypothecair beheer. Het stond partijen echter vrij om op grond van een hypotheekovereenkomst een recht van pandgebruik van een registergoed tot stand te brengen. Zo’n recht van pandgebruik had evenwel slechts verbintenisrechtelijke werking.1 Mij zijn onder de rechtspraktijk van het OBW geen afspraken bekend op grond waarvan de zekerheidsgerechtigde het hypotheekobject in beheer kon nemen.2

Het doel van de – verbintenisrechtelijke – beheersbevoegdheid van de hypotheekhouder was om inkomsten te genereren uit het hypotheekobject. De inkomsten kwamen vervolgens in mindering op de gesecureerde vordering.3 De Pinto en Texeira de Mattos schreven dat de hypotheekhouder het beheer over een verhypothekeerde zaak kon krijgen. Gelijk was bepaald in het Ontwerp 18204, kon de hypotheekhouder het object beheren om de natuurlijke en burgerlijke vruchten (huurpenningen) te innen en in mindering te brengen op de gesecureerde vordering.5

De betekenis van hypothecair beheer in de literatuur was dus dat de hypotheekgerechtigde een recht van pandgebruik over een onroerende zaak uitoefende: hij exploiteerde het hypotheekobject om de vruchten die uit deze exploitatie voortkwamen naar zich toe te trekken. De waarde van de vruchten kwam in mindering op de gesecureerde vordering. De literatuur gaf geen concrete invulling aan de wijze waarop de hypotheekhouder het hypotheekobject kon exploiteren. De wijze waarop de hypotheekhouder zijn beheersbevoegdheid kon uitoefenen, hing dus af van hetgeen partijen hadden afgesproken. Aannemelijke wijzen van exploitatie waren verhuur van het hypotheekobject, het innen van huurvorderingen als het object reeds in verhuurde staat verkeerde, of het bewerken van een verhypothekeerd stuk grond.6