4.1 Inleiding

In mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in werking getreden.1 De AVG heeft een breed toepassingsbereik en is ook van toepassing tijdens faillissementsprocedures.2 Hierdoor heeft de AVG een effect op het werk van de curator. De AVG geeft het juridisch kader waarbinnen persoonsgegevens mogen worden verwerkt.

Tijdens de faillissementsprocedure dient de curator te streven naar transparantie, vooral ten aanzien van de toegankelijkheid van informatie voor schuldeisers.3 Daartoe publiceert hij op grond van artikel 73a Faillissementswet driemaandelijks een openbaar faillissementsverslag over de afwikkeling van het faillissement en de toestand van de boedel. Dit faillissementsverslag wordt geplaatst in het Centraal Insolventieregister (CIR) waar het voor eenieder toegankelijk is.4 Ook plaatst de curator het verslag vaak op de website van het kantoor waar hij werkzaam is.5

In het faillissementsverslag komen persoonsgegevens voor, waardoor de AVG ook op het publiceren van faillissementsverslagen van toepassing is. Hierdoor kan een botsing optreden tussen plichten die op de curator rusten op basis van de AVG en het faillissementsrecht. De AVG is een verordening en heeft daarmee niet alleen rechtstreekse werking in alle lidstaten van de EU, maar gaat in geval van strijdigheid ook boven nationale wetgeving.6 De regels uit de AVG worden, met name door het Hof van Justitie van de Europese Unie, ruim toegepast. De belangen en rechten van het individu gaan in beginsel boven bedrijfsbelangen, hoe redelijk en legitiem deze laatste belangen ook kunnen zijn.7

De curator mag dan ook niet zonder meer persoonsgegevens verwerken. Hij dient behoedzaam om te gaan met de privacy van de betrokken personen.8 Ook de INSOLAD Praktijkregels voor Curatoren stellen dat de nagestreefde transparantie zijn begrenzing vindt in onder meer privacybelangen.9 Het recht op gegevensbescherming is echter niet onbeperkt en mag onder meer worden beperkt met schuldeisersbescherming als doel.10 De curator moet een balans vinden tussen openbaarheid en transparantie enerzijds en privacy en gegevensbescherming anderzijds.

In dit hoofdstuk onderzoek ik in hoeverre de curator persoonsgegevens openbaar mag maken in een openbaar faillissementsverslag. Ik beperk mij daarbij tot faillissementen van rechtspersonen en personenvennootschappen. Ter beantwoording van mijn onderzoekvraag bespreek ik in §4.2 het kader dat de Faillissementswet stelt voor de publicatie van faillissementsverslagen en in het bijzonder het doel dat de curator dient na te streven bij het publiceren van een faillissementsverslag. De curator is verplicht om niet meer persoonsgegevens te verwerken dan noodzakelijk is om dat doel te bereiken. In §4.3 ga ik in op de verschillende categorieën van persoonsgegevens die in het faillissementsverslag kunnen staan. Hiervoor heb ik 81 faillissementsverslagen geanalyseerd die tussen 9 en 15 maart 2019 in het CIR zijn gepubliceerd.11 Daarna beantwoord ik de vraag of de curator persoonsgegevens mag verwerken ten behoeve van het faillissementsverslag en welke voorschriften hij daarbij op grond van de AVG in acht dient te nemen. Daarbij ga ik in op de beginselen die van toepassing zijn op de verwerking van persoonsgegevens: rechtmatigheid, behoorlijkheid, transparantie, doelbinding, minimale gegevensverwerking, juistheid, opslagbeperking, integriteit en vertrouwelijkheid (art. 5 AVG). De rechtmatigheid bespreek ik in §4.4. In §4.5 behandel ik de overige beginselen. In §4.6 bespreek ik welke gevolgen deze beginselen hebben voor de inhoud en toegankelijkheid van het faillissementsverslag. Hierbij sluit ik opnieuw aan bij de persoonsgegevens die ik heb besproken in §4.3. Ten slotte komen enkele bijzonderheden aan de orde die spelen bij verwerking van zogeheten bijzondere persoonsgegevens, zoals gezondheidsgegevens en gegevens van strafrechtelijke aard in §4.7. Ik sluit af met een synthese.