De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken
Einde inhoudsopgave
De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken (BPP nr. VIII) 2010/5.2.1:5.2.1 Mate van doelbereik
De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken (BPP nr. VIII) 2010/5.2.1
5.2.1 Mate van doelbereik
Documentgegevens:
Janneke van der Linden, datum 14-04-2010
- Datum
14-04-2010
- Auteur
Janneke van der Linden
- JCDI
JCDI:ADS364187:1
- Vakgebied(en)
Burgerlijk procesrecht (V)
Toon alle voetnoten
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
Na afloop van de zitting is aan partijen, advocaten en de rechter gevraagd voor ieder persoonlijk doel dat zij voorafgaand aan de zitting geformuleerd hadden, op een vijfpuntsschaal (1 = in heel lage mate, 5 = in heel hoge mate) aan te geven, in welke mate dat bereikt is (tabel 57). Daarbij moet opgemerkt worden dat de absolute aantallen in tabel 57 niet altijd overeenkomen met die in tabel 55. Dit komt doordat een aantal respondenten voorafgaand aan de zitting wel zijn persoonlijke doelen heeft opgeschreven, maar na afloop van de zitting niet wilde meewerken of niet heeft aangegeven in welke mate die doelen zijn bereikt. Verder moet de nodige voorzichtigheid worden betracht bij het trekken van conclusies op basis van tabel 57, omdat sommige doelen door (te) weinig respondenten zijn genoemd. Zo kan bijvoorbeeld uit het gemiddelde van 4 voor partijen bij het doel zorgen dat de wederpartij de bewijslast krijgt (nummer 19) niet worden geconcludeerd dat partijen in het algemeen erg tevreden zijn over de mate waarin zij dit doel bereiken tijdens de zitting Immers, er is slechts één partij die dit doel heeft genoemd (N = 1) en de vraag beantwoord heeft in welke mate dat doel is bereikt. Bij het bespreken van de resultaten uit tabel 57 beperk ik mij daarom tot de doelen waarbij per respondentgroep (partij, advocaat of rechter) door 10 of meer respondenten is aangegeven in welke mate het betreffende persoonlijke doel is bereikt. Die doelen zijn voor de overzichtelijkheid in de tabel vet gedrukt.
Partijen
Advocaten
Rechters
M
SD
N
M
SD
N
M
SD
N
1.gelijk krijgen (toe- of afwijzing vordering)
2.34
1.21
93
3.15
1.22
32
-
-
0
2.beproeven/bereiken schikking (op onderdelen)
2.94
1.48
34
2.67
1.53
137
3.12
1.61
98
3.snelle afhandeling/beëindiging van de procedure
2.68
1.42
28
3.00
1.63
13
-
-
0
4.gerechtigheid
2.92
1.08
25
3.33
1.15
3
-
-
0
5.verkrijgen [geven] van inlichtingen
3.38
1.10
25
3.42
1.03
81
3.83
.91
124
6.rechtvaardig resultaat
2.64
1.19
25
2.64
136
11
-
-
0
7.de andere partij (evt. met behulp van de rechter) zijn ongelijk laten inzien
2.43
1.22
14
233
1.44
12
-
-
0
8.beïnvloeden van de volgende processtap
2.29
1.44
14
3.14
1.64
18
5.00
-
1
9.oplossing voor het probleem
2.54
1.33
13
3.27
135
11
1.00
-
1
10. overtuigen van de rechter van eigen gelijk/ongelijk van de ander
3.00
1.34
11
331
1.05
26
-
-
0
11. duidelijkheid krijgen
3.27
1.27
11
-
-
0
-
-
0
12. rust krijgen (voor mijn cliënt)/ doorgaan met mijn [zijn] leven
3.00
1.31
8
5.00
-
1
-
-
0
13. rechtvaardige behandeling tijdens de zitting
3.14
.69
7
-
-
0
-
-
0
14. de rechter overtuigen van mijn eigen integriteit/(minder integer) gedrag van de andere partij
2.50
1.22
6
-
-
0
-
-
0
15. de waarheid boven tafel
2.50
1.73
4
3.33
.58
3
-
-
0
16. voorlopig oordeel geven [krijgen]/inzicht geven [krijgen] in de positie van partijen
2.75
1.26
4
3.06
134
31
3.60
.99
15
17. zelf meer inzicht krijgen in het geschil
3.00
0.00
3
3.05
1.01
10
-
-
0
18. partijen zich gehoord laten voelen
3.00
-
1
4.00
0.00
2
3.14
1.10
14
19. zorgen dat de wederpartij de bewijslast krijgt
4.00
-
1
2.67
1.53
3
-
-
0
20. tevreden cliënt
-
-
0
3.24
1.01
25
-
-
0
21. zaak stroomlijnen/overleg over het vervolg van de procedure
-
-
0
3.20
1.11
20
4.29
.96
21
22. mogelijkheden voor mediation aftasten
-
-
0
-
-
0
3.00
1.83
4
M = 2.68
SD = 1.17
M = 3.06
SD = 1.15
M = 3.57
SD = 1.00
In tabel 57 valt een aantal zaken op. Dat betreft allereerst de gemiddelde doelbereik-scores van partijen, advocaten en rechters die onderaan de tabel worden vermeld1 Daaruit komt naar voren dat rechters het meest te spreken zijn over de mate waarin hun persoonlijke doelen tijdens de zitting worden bereikt (gematigd positief), advocaten al wat minder positief zijn (gemiddeld) en partijen nog minder enthousiast zijn (gematigd negatief). De verschillen in doelbereik tussen deze drie groepen zijn significant.2 Dit verschil in doelbereik tussen partijen, advocaten en rechters kan waarschijnlijk verklaard worden door de verwachtingen die deze drie groepen van de zitting hadden. Advocaten en (met name) rechters hadden waarschijnlijk veel beter dan partijen voor ogen wat er op de zitting ging gebeuren. Door deze (meer realistische) verwachtingen over de zitting hebben zij waarschijnlijk meer realistische doelen geformuleerd die vervolgens ook in hogere mate werden bereikt.
Verder valt bij de scores van partijen vooral — in negatieve zin — de mate van doelbereik bij gelijk krijgen (nummer 1) op. Dit doel is door partijen het meest genoemd, namelijk door 42% van de partijen (zie paragraaf 5.1), maar wordt in vrij lage mate bereikt: het gemiddelde is 2.34. Hoe kan dat verklaard worden? Dit is niet onderzocht, maar een mogelijke verklaring is dat veel van deze partijen verwachten dat de rechter tijdens de zitting vonnis zal wijzen en dat zij dus duidelijkheid krijgen over de vraag wie van de partijen gelijk krijgt. Sommige partijen hebben na afloop van de zitting ook spontaan opgemerkt tegen de aanwezige onderzoekers, dat zij teleurgesteld waren dat er tijdens de zitting geen uitspraak werd gedaan door de rechter. In tabel 55 kwam echter ook naar voren, dat 12.4% van de advocaten gelijk krijgen als persoonlijk doel heeft geformuleerd, terwijl aangenomen mag worden dat advocaten weten dat zij hierover tijdens de zitting geen uitsluitsel krijgen. Een andere verklaring is daarom dat partijen en advocaten gelijk krijgen invullen als zij graag in de verbale en non-verbale communicatie van de rechter ter zitting bevestiging willen krijgen van de eigen visie eik ben toch niet gek dat ik van dit gedrag een punt maak?’).
Ook bij de overige doelen die partijen voor zichzelf geformuleerd hebben kan sprake zijn van een meer achterliggende behoefte. Zo is het mogelijk dat partijen met het doel snelle afhandeling/beëindiging van de procedure (nummer 3) bedoelen te zeggen dat zij behoefte hebben aan afronding van een moeilijke periode in hun leven en met het doel gerechtigheid (nummer 4) en rechtvaardig resultaat (nummer 6) kunnen zij bedoelen dat zij een evenwichtige, eerlijke uitkomst willen. Ook is het mogelijk dat partijen die het doel de andere partij zijn ongelijk laten inzien (nummer 7) noemen, in feite willen dat de andere partij naar hen luistert. In toekomstig onderzoek zou meer naar deze onderliggende behoeften van partijen gekeken kunnen worden.
Er zijn in tabel 57 slechts twee vetgedrukte doelen waarbij het gemiddelde bereik van partijen boven de 3 (in gemiddelde mate) uitkomt. Dat betreft het doel het geven van inlichtingen (nummer 5) en duidelijkheid krijgen (nummer 11) met gemiddelden van respectievelijk 3.38 en 3.27. Echt hoog zijn deze waarden nog steeds niet te noemen.
Bij de persoonlijke doelbereikscores van advocaten en rechters springen enkele uitschieters naar beneden in het oog. Bij advocaten betreft dat het bereik van persoonlijke doelen als beproeven/bereiken van een schikking (nummer 2), rechtvaardig resultaat (nummer 6) en vooral de andere partij zijn ongelijk laten inzien (nummer 7). Bij rechters is, in vergelijking met het bereik van hun andere persoonlijke doelen, vooral het bereik van de doelen beproeven/bereiken van een schikking (nummer 2) en partijen zich gehoord laten voelen (nummer 18) laag.
Duidelijke uitschieters naar boven zijn er bij advocaten niet. Bij rechters zijn dat er wel meer, namelijk bij verkrijgen van inlichtingen (nummer 5) en zaak stroomlijnen/afspraken maken voor vervolg van de procedure (nummer 21).