Hof Amsterdam, 10-01-2023, nr. 200.290.955/01

en

2. [geïntimeerde 2],

beiden wonend te [woonplaats 2] ,

geïntimeerden,

advocaat: mr. H.C. Bijleveld te Amsterdam.

Partijen worden hierna [appellant] en [geïntimeerden] genoemd, en geïntimeerden afzonderlijk [geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 2] .

[geïntimeerden] hebben aan [appellant] een bedrag van GBP 175.000 beschikbaar gesteld om voor hen te investeren. Partijen verschillen van mening over de vraag waarin dat geld geïnvesteerd zou worden en of die investering wel of niet is uitgevoerd. De rechtbank heeft [appellant] veroordeeld tot terugbetaling van dit bedrag, alsmede € 5.250 aan valutaschade.

[appellant] is bij dagvaarding van 12 januari 2021 in hoger beroep gekomen van een viertal vonnissen van de rechtbank Amsterdam van 16 mei 2018 (onder zaak-/rolnummer C/13/646553 / HA ZA 18-389) en van 22 januari, 8 april en 14 oktober 2020 (onder bovenvermeld zaak-/rolnummer) gewezen tussen [geïntimeerden] als eisers, tevens gedaagden in het verzet, en [appellant] als gedaagde, tevens eiser in het verzet.

Partijen hebben daarna de volgende stukken ingediend:

- memorie van grieven, met producties;

- memorie van antwoord, met producties.

Op 29 juni 2022 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden. Beide partijen hebben daarbij nog producties in het geding gebracht. Voor [appellant] is gepleit door mr. Hoekstra voornoemd en voor [geïntimeerden] door mr. Bijeveld voornoemd, ieder aan de hand van pleitnotities die zijn overgelegd. Partijen hebben daarna antwoord gegeven op door het hof gestelde vragen.

Ten slotte is arrest gevraagd.

[appellant] heeft geconcludeerd, samengevat, dat het hof de vonnissen van

16 mei 2018 en 14 oktober 2020 geheel en het vonnis van 22 januari 2020 gedeeltelijk zal vernietigen en de vorderingen van [geïntimeerden] alsnog geheel of gedeeltelijk zal afwijzen, met beslissing – uitvoerbaar bij voorraad – over de proceskosten met nakosten.

[geïntimeerden] hebben geconcludeerd tot bekrachtiging van de bestreden vonnissen, met veroordeling van [appellant] in de kosten van het geding in hoger beroep.

Beide partijen hebben in hoger beroep bewijs van hun stellingen aangeboden.

De rechtbank heeft de feiten die zijn vermeld in het vonnis van 14 oktober 2020 (hierna: het eindvonnis) onder 2.1 tot en met 2.18 tot uitgangspunt genomen. Samengevat en waar nodig aangevuld met andere feiten die als enerzijds gesteld en anderzijds niet of onvoldoende betwist zijn komen vast te staan, komen de feiten neer op het volgende.

[geïntimeerde 1] en [geïntimeerde 2] zijn met elkaar gehuwd. [appellant] was een zakenpartner en vriend van [geïntimeerden] Partijen zijn sinds najaar 2012 gebrouilleerd.

Op 24 oktober 2010 hebben [geïntimeerden] GBP 36.060 in contanten aan [appellant] overhandigd. Met betrekking daartoe is de volgende handgeschreven verklaring opgemaakt, gedateerd 24 oktober 2010 en ondertekend door [geïntimeerde 2] en [appellant] :

“To whom that may be concerned:

Here by this I declare that I give the authority to Mr. [appellant] to transfer the enclosed sum of money (36,060) £-pound and invest it on my behalf.”

Bij brief van 14 januari 2011 heeft de Schotse advocaat van [appellant] aan “Dr [geïntimeerde 1] Limited”, met vermelding van een Company Number, geschreven:

“We act for [appellant] and [bedrijf 1] in connection with their general business. On behalf of our clients we have been asked to confirm that Mr [appellant] has entered into an agreement with Dr [geïntimeerde 1] Limited in relation to the sale of a 10% shareholding in [bedrijf 1] (…) and that at a price of £136,000.

We also confirm as follows:

Op 30 mei 2011 en op 2, 6, 9 en 14 juni 2011 hebben [geïntimeerden] respectievelijk GBP 40.000, GBP 43.000, GBP 43.000, GBP 43.000 en GBP 6.000, in totaal GBP 175.000, overgemaakt naar de bankrekening van de Schotse advocaat van [appellant] , zonder omschrijving van de reden van betaling van deze bedragen.

Een kantoorgenoot van de Schotse advocaat van [appellant] heeft aan [appellant] bij e-mail van 2 juni 2011 het volgende bericht:

“(…)

Subject: FW: [appellant] – Subjects at [plaats] – [plaats] Assoc of Social Service (…)

(…)

Further tot this I have spoken to Mike (hof: de Schotse advocaat van [appellant] ), who is the money laundering officer for the company, and I can confirm that before we can utilize any of the money sent by Mr [geïntimeerde 1] we will need to see certified ID from him, together with conformation that the payment is being sent in implementation of the 10% sale agreement of your company and that it may be applied by you as you fit.

I look forward to hearing from Mr [geïntimeerde 1] with relevant documents and letter as soon as possible.

I again re-iterate that we will not be able to use ANY of the funds until we have the ID and letter confirming what the payment is for.”

Een op 6 juni 2011 gedateerde Letter of Confirmation, ondertekend door [geïntimeerde 1] , luidt:

“To The Commercial Law Practice LLP (hof: de naam van het kantoor van de Schotse advocaat van [appellant] ) and to whom who may be interested:

I confirm by this that the money transferred to Mr. [appellant] 's account is being sent in implementation of the 10% shares sale agreement of Mr. [appellant] 's company named [bedrijf 2] .

I confirm also that this money may be applied by Mr. [appellant] as he sees fit.”

Op 15 juni 2011 heeft [appellant] in privé een kerkschool in [plaats] , genaamd [X] (hierna: de school), gekocht voor GBP 175.000.

Bij e-mail van 14 mei 2012 heeft de Schotse advocaat van [appellant] aan [appellant] onder meer meegedeeld:

“Further to our brief meeting on 11th May I attach a copy of the title deed for [X] . What I have sent is specifically the concluded missives of purchase together with the signed Disposition in your favour.

Separately I attach the proposed form of the Declaration of Trust in relation to [geïntimeerde 1] .”

Deze e-mail is op verzoek van [appellant] door zijn advocaat doorgestuurd aan [geïntimeerden] , met de genoemde stukken omtrent de verwerving van de school maar zonder de genoemde Declaration of Trust.

Bij e-mail van 30 augustus 2012 heeft [geïntimeerde 1] , volgens de door [appellant] overgelegde vertaling uit het Hebreeuws, aan [appellant] onder meer meegedeeld:

“We willen vooruit met de zaak van Schotland en de zaken vóór het einde van het jaar afronden. We hebben in de mail de brief gevonden die de advocaat aan je heeft gestuurd, maar de bijlage is niet bijgevoegd. Als je deze mail hebt, stuurt het ons opnieuw. Zo niet, geef je er de voorkeur aan dat we de advocaat direct benaderen of doe je dat zelf.”

Bij e-mail van 10 oktober 2012 heeft [geïntimeerde 2] , aan [appellant] geschreven, vanuit het Hebreeuws in het Nederlands vertaald:

“Hoe maak je vorderingen met onze zaak.

Ter herinnering, we hebben al een grote vertraging met de verslagen voor Inkomensbelasting over 2011.

Wij hebben een verslag nodig van een accountant of een advocaat over de stand van zaken van de aandelen, actueel voor 2011 en een bevestiging hoeveel van de aandelen aan ons toebehoren.

Zorg er aub zo voor snel mogelijk voor. We wachten al een hele tijd.”

Op diezelfde dag heeft [appellant] per e-mail geantwoord, vanuit het Hebreeuws in het Nederlands vertaald:

“De balans van 2011is dezer dagen getekend dan daaruit valt af te leiden wat de waarde van de aandelen is. Het probleem is dat die de investering waard zijn, waardoor de balans niet kan helpen om de schuld mee te verrekenen. De probleemrapportage wordt voorbereid (…) Ik zal vandaag met mijn accountant hier overleggen. Misschien is er een andere manier.”

Bij e-mail van 11 oktober 2012 heeft [geïntimeerde 2] aan [appellant] geschreven, vanuit het Hebreeuws in het Nederlands vertaald:

“Ik begrijp dat je het erg druk hebt. Misschien kun je mij het mailadres van de advocaat of nog beter, van de accountant, dan kan ik hem zelf contacteren over een tussentijdse rapportage over 2011.”

Op dezelfde dag heeft [appellant] per e-mail geantwoord, vanuit het Hebreeuws in het Nederlands vertaald:

“Orna lees aub mijn laatst verstuurde mail.Ik heb uitdrukkelijk geschreven dat er een getekende balans over 2011 is en een tusdentijdse rapportage is niet nodig en die kun je meteen krijgen.

Deze rapportage laat een zeer winstgevend bedrijf zien en daarom zal dit jouw plan om aandelen met zogenaamd verlies torpederen,,,,

Daarom hebben wij (in het verleden) besloten om een probleem-rapportage te verzinnen wbt de objecten waarop je de verkoop van aandelen met verlies kan baseren

Aub het is gevoelig, niet iets doen dat het straks ingewikkelder maakt

Graag gaan we het erover hebben en als je alsnog beslist om een balans te rapporteren dan krijg je die meteen, getekend door de accountant in Engeland, maar dan een echte balans dat de belasting over 2011 50,000 pond is

Dus denk goed na of je dit aan je accountant wil geven”

Bij e-mail van 12 oktober 2012 heeft [geïntimeerde 2] aan [appellant] geschreven, vanuit het Hebreeuws in het Nederlands vertaald:

“Ik zal erover nadenken en erop terugkomen.

Het rapport waar je het over hebt zal heel lang duren om op te stellen.

Ik denk meer aan de optie van het geven van een positieve rapportage over 2011 en in 2012 een daling te laten zien.

Zie je daar een probleem mee? (…)”

Bij ongedateerde e-mail heeft [geïntimeerde 2] aan [appellant] geschreven, vanuit het Hebreeuws in het Nederlands vertaald:

“Herinnering om de volgende onderwerpen te regelen:

1. Asbest rapportage van het gebouw

2. Bewijs dat er open zaken zijn met de belasting in Schotland wat betreft 2010

3. Dat de erfpacht (…) niet voldaan is en dat ze ons er op elk ogenblik kunnen uitgooien

4. Een brief van de advocaat die onze eigendomsrechten op het object bevestigd. Dit is dringend en ik hoop dat je het meeneemt voor het weekend, of dat je ervoor zorgt dat de advocaat ons een concept versie stuurt zodat we kunnen zien wat er in staat. Als de advocaat zich niet beweegt (uitdrukking: geen haast maakt) stuur mij aub zijn telefoonnummer en dat zal ik hem tot spoed manen. We wachten al vele maanden en het is iets vrij simpels.”

Een op 5 januari 2013 gedateerde Confirmation, ondertekend door [geïntimeerde 1] en door [appellant] , luidt:

“I, Mr. [appellant] , confirms that l received from Mr. [geïntimeerde 1] a loan of 36,060 pounds in cash at 18-05-2010 for the renovation of an apartment in [plaats] , Scotland. It was agreed that when the apartment is sold (…) the loan will be retumed plus 50% - that is 54 090 pounds.

1 (one) year from today Mr. [appellant] . [appellant] is obligated to return the loan if the appartment is still not sold. When the appartment will be sold Mr. [appellant] will pay the rest of the money to complete the 54,090 pounds.”

Bij brief van 16 april 2013 heeft de toenmalige raadsman van [geïntimeerden] [appellant] gesommeerd alle hiervoor onder 3.2. en 3.4. genoemde bedragen met uitzondering van het bedrag van GBP 6.000, in totaal GBP 205.060, terug te betalen op uiterlijk 1 mei 2013.Verder heeft hij aan [appellant] meegedeeld:

“U hebt de heer en mevrouw [geïntimeerde 1] toegezegd dat u deze bedragen voor hen zou beleggen in onroerende zaken in het Verenigd Koninkrijk (onder meer in een perceel grond met een voormalig schoolgebouw bij de [X] in [plaats] ), en wel zodanig dat zij op een juridisch sluitende manier ten minste economisch rechthebbende zouden worden van de betreffende onroerende zaken. Uw toezeggingen over de beleggingen zijn niet schriftelijk vastgelegd.In de afgelopen maanden is de heer en mevrouw [geïntimeerde 1] duidelijk geworden dat er helemaal niets terechtgekomen is van het voor hen beleggen van de ter beschikking gestelde bedragen. Ondanks herhaalde verzoeken hebt u hun nooit enig document aangereikt waaruit zij kunnen opmaken hoe de bedragen door u zijn aangewend of welke rechten of voordelen de aanwending van de bedragen voor hen concreet heeft opgeleverd. Met andere woorden: de heer en mevrouw [geïntimeerde 1] moeten concluderen dat u uw toezeggingen gewoon in het geheel niet bent nagekomen.

Bovendien zijn er in de afgelopen maanden tussen u en hen een aantal zeer ernstige aanvaringen geweest waarbij door u is geroepen dat zij hun geld nooit meer terug zouden zien.

Door de hierboven genoemde omstandigheden in combinatie met elkaar is bij de heer en mevrouw [geïntimeerde 1] intussen het vertrouwen verdwenen dat hun belangen bij u in goede handen zijn.

Voor zover nodig beëindig ik hierbij namens de heer en mevrouw [geïntimeerde 1] alle overeenkomsten die zij ter zake van de terbeschikkingstelling van de betreffende bedragen met u tot stand mocht hebben gebracht. Als beëindiging door opzegging niet mogelijk mocht zijn, dient u de mededeling in de vorige volzin op te vatten als een schriftelijke verklaring in de zin van artikel 6:267 BW.”

Bij e-mail van 23 mei 2013 heeft de Schotse advocaat van [appellant] de toenmalige advocaat van [geïntimeerde 1] c.s. onder meer geschreven over de van [geïntimeerden] ontvangen gelden:

“Dealing in short with the contractual situation between our respective clients, my client’s clear position is that the payments made by your client in June 2011 constitued neither a gift of a loan. Rather, the payment was made in consideration for your client receiving a 10% shareholding in [bedrijf 1] and that is of course clear from the terms of your client’s letter of confirmation issued at the time. I have to say that, when we received your client’s letter of confirmation, we had assumed that the “10% shares sale agreement” referred to in the letter of confirmation was a document which had already been entered into between the parties but clearly that is not in fact the case and that the terms of the parties’ agreement still fall to be implemented. Mr [appellant] confirms that he is ready and willing to complete that agreement.”

Bij e-mail van 29 mei 2013 heeft de Schotse advocaat van [appellant] aan de voormalige raadsman van [geïntimeerden] onder meer meegedeeld:

“Further to our most recent exchange of e-mails, I have now spoken further with my client. My instructions are that the draft Declaration of Trust should not be released to your clients. My client’s position is that he asked this firm to send him a draft document so that he could consider going down a particular route but that no final decision was taken by him to enter into a Declaration of Trust. My client, therefore, feels it inappropriate that the draft be put into circulation.”

Op 1 september 2015 heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam in een door [geïntimeerden] tegen [appellant] gestarte kortgedingprocedure in zijn vonnis de door [geïntimeerden] gevorderde betaling door [appellant] van GBP 36.060 toegewezen en hun vorderingen tot betaling van GBP 18.030, zijnde de 50% van

GBP 36.060 (zie 3.16), en GBP 175.000 afgewezen. Daartoe heeft de voorzieningenrechter overwogen, samengevat, dat aannemelijk is dat de bodemrechter de eerstgenoemde vordering zal toewijzen doch dat dit ten aanzien van de andere twee vorderingen niet kan worden aangenomen zonder nader onderzoek van de feiten, waarvoor in kort geding geen plaats is. Tegen dit vonnis is geen hoger beroep ingesteld.

In bij de Schotse Kamer van Koophandel gedeponeerde Abbreviated accounts for the year ended 31 march 2015 van [bedrijf 1] (hierna: [bedrijf 1] ) staat op pagina 4 onder de kop “Notes to the abbreviated accounts (continued) for the year ended 31 March 2015” onder meer:

“5. Ultimate parent company

The company was controlled by its parent company, [bedrijf 3] , a company registered in the British Virgin Islands until 6 August 2013. Subsequent to this date the company was controlled by its director, [appellant] , by virtue of his 100% shareholding in the company. On 11 September 2015 [appellant] transferred 10% of his shareholding in the company to Offer [geïntimeerde 1] .”

[appellant] heeft op enig moment de school om niet overgedragen aan zijn zoon.

Het hof:

bekrachtigt de vonnissen waarvan beroep;

veroordeelt [appellant] in de kosten van het geding in hoger beroep, tot op heden aan de zijde van [geïntimeerden] begroot op € 1.756 aan verschotten en € 12.192 voor salaris.

Dit arrest is gewezen door mrs. J.W.M. Tromp, H. Struik en E. Schmieman en door de rolraadsheer in het openbaar uitgesproken op 10 januari 2023.