7.3.4.2 Ook korting van begunstigden van een zuivere premieregeling

Tekortkomingen van het fonds in de naleving van de prudent person-regel raken de aanspraken van begunstigden van zuivere premieregelingen direct. Zij hebben daarom aanspraak op een “compensatie” die ten laste komt van de algemene buffers van het fonds die zijn opgebouwd door de (bijdragen van de) overige begunstigden van het pensioenfonds. De zaken veranderen wanneer de schending van de prudent person-regel tevens tot onderdekking van het fonds heeft geleid.

In een situatie van onderdekking kan het pensioenfonds de pensioenaanspraken van zijn begunstigden korten.1 De wet maakt voor deze bevoegdheid geen onderscheid tussen begunstigden van zuivere premieregelingen of andere pensioenregelingen. Het pensioenfonds dat in onderdekking verkeert, kan dus ook de begunstigden van een zuivere premieregeling korten. Het kan dat doen door de begunstigden van een zuivere premieregeling niet de (volledige) schadevergoeding toe te kennen die zij zouden hebben wanneer het fonds financieel gezond was. Het pensioenfondsbestuur moet echter de belangen van allen die bij het pensioenfonds betrokken zijn, op evenwichtige wijze afwegen.2

Is er sprake van een redelijke belangenafweging als ook de begunstigden van een zuivere premieregeling worden gekort bij onderdekking van het fonds? Buiten de situatie van onderdekking worden hun aanspraken immers niet geraakt door de schadelijke gevolgen van een schending van de prudent person-regel. Ik meen van wel. Daar staat tegenover dat de pensioenaanspraken van de “overige” begunstigden buiten een situatie van onderdekking evenmin worden geraakt door schending van de prudent person-regel. Bovendien behoren óók de begunstigden van zuivere premieregelingen tot de solidariteitskring van het fonds. De begunstigden van de andere pensioenregelingen die het fonds uitvoert, hebben de korting net zo min verdient als de begunstigden van een zuivere premieregeling. Ik meen daarom dat bij een evenwichtige belangenafweging in een situatie van onderdekking hoort dat ook de begunstigden van een zuivere premieregeling worden gekort.3

Daarvoor spreekt ook dat korting van aanspraken de pensioenrechtelijke variant is van een faillissement. Korting is aan de orde wanneer het fonds niet meer aan (al) zijn toekomstige verplichtingen kan voldoen en sanering aan de orde is.4 Men zegt wel dat een pensioenfonds niet kan failleren (of niet goed denkbaar is dat dat kan), omdát het pensioenaanspraken kan korten.5 Een pensioenverzekeraar zou in die situatie failleren.6 Zouden de begunstigden van zuivere premieregelingen niet delen in een korting in het geval van onderdekking van het pensioenfonds, dan zouden zij een bevoorrechte, zelfs separatistenpositie genieten. In een “echte” faillissementssituatie zou dat een doorbreking van de paritas creditorum inhouden. Het is al heel wat dat de begunstigden van zuivere premieregelingen die schade lijden als gevolg van een schending van de prudent person-regel, buiten situaties van onderdekking kunnen profiteren van de buffers die door de overige begunstigden van het fonds zijn opgebouwd. Ik zie geen reden om begunstigden van zuivere premieregelingen daarenboven in een faillissementachtige situatie een bevoorrechte positie te gunnen ten opzichte van de andere begunstigden van een fonds.

In feite hebben begunstigden van een zuivere premieregeling een toekenning van pensioenaanspraken onder de (impliciete) voorwaarde dat het fonds niet hoeft te korten. Datzelfde geldt overigens voor de overige begunstigden. De consequentie is enerzijds dat het pensioenfonds dat als gevolg van schending van de prudent person-regel zijn begunstigden van een zuivere premieregeling kort, ook jegens hen onrechtmatig handelt. De andere consequentie is dat ook de begunstigden van een zuivere premieregeling een vordering tot schadevergoeding hebben jegens het pensioenfonds ter grootte van het bedrag van hun korting.