Aant. 2 Lid 1. Definitie rooktabak

Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen het Hauptzollamt A (hierna: ‘douanekantoor’) en Scrap-Transporteur, betreffende de inbeslagneming van goederen die in Duitsland werden vervoerd in een aan deze laatste toebehorend voertuig.

B is een in een lidstaat gevestigde onderneming die een melange maakt van onverwerkte tabaksbladeren van de sort Flue Cured Virginia en deze vervolgens stript en verpakt in verschillende formaten. Zij heeft zeven dozen van in totaal 1.225 kilogram van deze tabaksbladeren aan de in Duitsland gevestigde onderneming C laten leveren. Deze zending is door het Zollfahndungsamt in beslag genomen. Deze goederen waren bestemd voor D, een andere in Duitsland gevestigde onderneming die daaruit waterpijptabak wilde produceren, en bevonden zich in een bestelwagen die werd bestuurd door de gevolmachtigde van C, Scrap-Transporteur.

De Duitse douane heeft een onderzoeksprocedure ingeleid tegen Scrap-Transporteur wegens verdenking van belastingfraude. Tijdens zijn ondervraging heeft deze laatste verklaard dat de in beslag genomen goederen geen rooktabak waren maar ruwe tabak die bestemd was om in Duitsland te worden verwerkt tot waterpijptabak. Het Bildungs- und Wissenschaftszentrum der Bundesfinanzverwaltung heeft een staal van de in beslag genomen goederen onderzocht en is tot de conclusie gekomen dat deze bestonden uit tabakscraps, dat wil zeggen stukjes niet-gearomatiseerde en onverwerkte ruwe tabaksbladeren die worden verkregen door het breken van de tabaksbladeren en die geschikt zijn voor verbruik, aangezien het niet uitgesloten is deze te gebruiken in een pijp of als tussenvoegsel voor zelf gerolde sigaretten.

Het Bundesfinanzhof heeft het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de begrippen ‘tabak die geschikt is om […] te worden gerookt’ en ‘zonder verdere industriële verwerking’ in artikel 5, lid 1, onder a), van richtlijn 2011/64

Het Gerecht oordeelt dat de bewoordingen ‘geschikt om te worden gerookt’ in artikel 5, lid 1, onder a), van de richtlijn geen criterium inzake de perceptie van de consument inhouden.

Met betrekking tot de tweede vraag oordeelt het Gerecht dat artikel 5, lid 1, onder a), van richtlijn 2011/64 aldus moet worden uitgelegd dat onder de bewoordingen ‘zonder verdere industriële verwerking’ ook methoden vallen die, hoewel zij meerdere stappen inhouden, door de consument thuis kunnen worden toegepast.

Het verzoek om een prejudiciële beslissing van een Litouwse rechter is ingediend in het kader van een strafprocedure tegen Tabako lapai en A.K., die worden vervolgd omdat zij zonder vergunning grote hoeveelheden aan accijns onderworpen tabaksfabricaten hebben vervaardigd en opgeslagen. Tabako lapai was importeur en exporteur van tabaksgrondstoffen. Zij verwerkte de ingevoerde tabak gedeeltelijk door deze in essentie te scheuren, te splitsen en te bevochtigen, de versnipperde tabaksbladeren geheel of gedeeltelijk te strippen en de tabak te verpakken in plastic zakken van 20 kilogram. De tabak werd echter niet gesneden. Deze gedeeltelijk verwerkte tabak werd vervolgens naar andere lidstaten van de EU uitgevoerd. Een douanelaboratorium kreeg de opdracht om na te gaan of de aldus behandelde tabak wel onbewerkte tabak was, die als zodanig niet onder de categorie accijnsgoederen viel. Daartoe is een rooktest uitgevoerd, op grond waarvan het laboratorium heeft kunnen vaststellen dat de in het entrepot van Tabako lapai aangetroffen tabak voldeed aan de omschrijving van rooktabak, met als gevolg de oplegging van accijnzen en strafrechtelijke aansprakelijkheid.

Het Hof heeft verduidelijkt dat artikel 5, lid 1, onder a), van Richtlijn 2011/64/EU (de ‘richtlijn’) geen verwijzing naar de GN vereist: het gaat erom of de tabak zonder verdere industriële verwerking kan worden gerookt, een begrip dat reeds is gedefinieerd in het arrest Eko-Tabak (HvJ 6 april 2017, C‑638/15, ECLI:EU:C:2017:277). Eenvoudige handmatige handelingen vormen geen ‘industriële verwerking’ en kunnen daarom niet worden gebruikt om het product kunstmatig te construeren voor accijnsdoeleinden. De richtlijn, gericht op de bescherming van de volksgezondheid en concurrentieneutraliteit, heeft andere doelstellingen dan de douaneclassificatie, die is bedoeld voor het gemeenschappelijk douanetarief en de handelsstatistieken. Het Hof oordeelt dat op grond van artikel 5, lid 1, onder a), van richtlijn 2011/64 niet van de posten van de GN en de GN-toelichtingen hoeft te worden uitgegaan om een product als „rooktabak” in de zin van deze bepaling aan te merken.

Wat betreft de geldigheid van richtlijn 2011/64, uitvoeringsverordening 2017/1925 (de ten tijde van de feiten geldende GN-Verordening) en de GN-toelichtingen in het licht van het legaliteitsbeginsel in strafzaken concludeert het Gerecht dat niet is gebleken van feiten of omstandigheden die de geldigheid van deze bepalingen kunnen aantasten.

Skonis ir kvapas is een in Litouwen gevestigde vennootschap die actief is in onder andere de kleinhandel in verschillende tabaksproducten. Daartoe heeft zij in het tijdvak 2012‑2015 waterpijptabak in Litouwen ingevoerd, die verpakt was in zakjes van 50 of 250 gram en uit verschillende stoffen bestond, namelijk tabak (24%), suikersiroop (47%), glycerine (27%), aromastoffen (2%) en kaliumsorbaat (minder dan een gram per kilogram). Belanghebbende heeft niet het totale nettogewicht van de ingevoerde waterpijptabak opgegeven, maar alleen het gewicht van de daarin vervatte tabak. Volgens de Litouwse douanedienst moet volgens de nationale wetgeving de waterpijptabak in zijn geheel als accijnsplichtige rooktabak worden beschouwd en niet alleen de tabak die hij bevat.

Het HvJ EU oordeelt dat de artikelen 2 en 5 van Richtlijn 2011/64/EU aldus moeten worden uitgelegd dat waterpijptabak die voor 24% uit tabak bestaat en daarnaast bestaat uit andere stoffen, moet worden aangemerkt als een „product dat gedeeltelijk uit andere stoffen dan tabak bestaat” en als „rooktabak” in de zin van deze bepalingen en dus in zijn geheel, en ongeacht de andere stoffen dan tabak waaruit hij bestaat, moet worden beschouwd als rooktabak die aan de accijns op tabak is onderworpen.

De Douane van Tsjechië heeft de verbeurdverklaring gelast van een aantal goederen van Eko-Tabak, omdat zij rooktabak waren in de zin van de nationale accijnswet en bijgevolg aan accijns waren onderworpen. Uit de door de verwijzende rechter verstrekte informatie blijkt dat het gaat om gedroogde, platte, onregelmatige, gedeeltelijk gestripte tabaksbladeren die een primaire droging hebben ondergaan en gecontroleerd zijn bevochtigd, die sporen bevatten van glycerine, waardoor de bladeren vochtig en elastisch blijven zodat zij tijdens de bewerking ervan niet breken, en die, hoewel zij zijn bestemd voor een ander doel dan roken, na gewone voorbereiding, bijvoorbeeld malen of met de hand versnijden, geschikt zijn om te worden gerookt. Die producten waren, in hun geheel beschouwd, bestemd voor verkoop aan de consument. Het HvJ EU oordeelt dat artikel 2, eerste lid, onderdeel c, en artikel 5, eerste lid, van richtlijn 2011/64/EU aldus moeten worden uitgelegd dat gedroogde, platte, onregelmatige, gedeeltelijk gestripte tabaksbladeren die een primaire droging hebben ondergaan en gecontroleerd zijn bevochtigd, die glycerinesporen bevatten en die na gewone voorbereiding (malen of met de hand versnijden) geschikt zijn om te worden gerookt, onder het begrip „rooktabak” in de zin van die bepalingen vallen.