3.3.2 Beroepsaansprakelijkheid in de praktijk: architecten

Bij de beoordeling of sprake is van wanprestatie of onrechtmatige daad wordt bij architecten, net als bij de overige beroepsgroepen, gekeken naar de zorgplicht die zij hebben. Gangbaar is dat architecten een ontwerp maken en constructeurs op basis daarvan vervolgens een constructietekening maken. Deze constructietekening vormt vervolgens de basis van de bouwwerkzaamheden.

Strekt de zorgplicht van architecten zich uit tot fouten in de constructietekening of tot fouten in de uitvoering gemaakt op basis van fouten in de constructietekening? In de zaak Eurotop tegen X1 werd een architect aangesproken op grond van primair wanprestatie en subsidiair onrechtmatige daad, omdat hij de door een constructeur gemaakte constructietekeningen van het ontwerp, die een vloerbelasting anders dan het programma van eisen bevatte, niet gecontroleerd had. Er was volgens de rechtbank geen sprake van een plicht daartoe in de overeenkomst, dus wanprestatie was niet aan de orde. De rechtbank concludeerde ten aanzien van aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad dat de architect noch uit overeenkomst, noch gelet op wat gebruikelijk is binnen de branche, de taak of verplichting had om de constructietekeningen te controleren. De zorgplicht van een architect lijkt zich aldus niet uit te strekken tot de constructietekening en de op basis daarvan gemaakte fouten. De constructietekening vormt de schakel tussen de architect en het bouwwerk maar volgens de rechtbank is slechts de constructietekenaar verantwoordelijk voor fouten in, of voortvloeiende uit deze tekening. Uit deze uitspraak kan dus geconcludeerd worden dat de architect wat betreft fouten gemaakt in bouwwerken naar aanleiding van een verkeerde constructietekening geen of weinig gevaar voor aansprakelijkheid loopt.

In de zaak Bureau voor planontwikkeling en projectmanagement tegen X bij de Rechtbank Maastricht2 werd een architect aansprakelijk gesteld wegens wanprestatie omdat hij de maten van het perceel, zoals aangegeven op de door opdrachtgever verstrekte tekening van het huis, niet nagemeten had, waaruit schade voortvloeide. De rechtbank kwam tot het oordeel dat in zijn algemeenheid, behoudens bijzondere omstandigheden, op een architect niet de verplichting rust om de door een opdrachtgever verstrekte perceelmaten op juistheid te controleren.

Er zijn weinig zaken gepubliceerd over schending van de zorgplicht van architecten en de daarmee samenhangende aansprakelijkheid. Mogelijk hangt dat samen met het feit dat in de architectenbranche al langere tijd veel gebruik wordt gemaakt van gestandaardiseerde algemene voorwaarden, er daarnaast veel zaken geschikt worden, of dat geschillen beslecht zijn in niet-gepubliceerde arbitragezaken.3