II.5.4.2 Verhandelbare schuldinstrumenten versus andere leningen

De meest in het oog springende bijzondere kenmerken van obligaties in vergelijking met ‘normale’ onderhandse leningen, zijn standaardisatie en overdraagbaarheid (zie par. 5.2.1). Het ligt daarom voor de hand verhandelbare en niet-verhandelbare schuldinstrumenten langs deze lijn van elkaar te onderscheiden. Helemaal comfortabel is dat overigens niet. Bij aandelen en andere deelnemingen, die in dezelfde vrijstellingsbepaling worden genoemd, lijkt standaardisatie en overdraagbaarheid immers niet vereist (zie par. 4.4.2).

Het is ook niet gezegd dat het splitsen van een lening in een aantal gelijke delen die vrij overgedragen mogen worden, altijd tot de fiscale slotsom moet leiden dat de verstrekker van de lening verhandelbare schuldinstrumenten houdt. Vanwege het belang van de economische en commerciële realiteit in het btw-stelsel moet een dergelijke splitsing naar mijn mening een reële betekenis hebben om daaraan de omzetbelastinggevolgen van verhandelbare schuldinstrumenten te kunnen verbinden.1 In overeenstemming hiermee heeft A-G Jääskinen in zijn conclusie in de zaak GFKL Financial Services met zo veel woorden gesteld dat een in gelijke delen gesplitste lening geen obligatielening is als die lening niet is bedoeld om op effectenmarkten te verhandelen.2