7.2.3 Kenmerken juridische splitsing

De juridische splitsing heeft geen Unierechtelijke basis1 en is in Nederland eveneens neergelegd in titel 7 Boek 2 BW (artikel 2:334a-2:334ff BW). Deze bepalingen volgen direct op de bepalingen met betrekking tot de juridische fusie. In veel opzichten vormt deze regeling het spiegelbeeld van de juridische fusie.

Artikel 2:334a BW onderscheidt de juridische splitsing (ook wel zuivere splitsing) en de juridische afsplitsing.

Zuivere splitsing is de rechtshandeling waarbij het vermogen van een rechtspersoon die bij de splitsing ophoudt te bestaan (de verdwijnende rechtspersoon) onder algemene titel overgaat naar twee of meer verkrijgende rechtspersonen. Afsplitsing is een splitsing waarbij de overdragende rechtspersoon niet ophoudt te bestaan maar waarbij het gesplitste deel van het vermogen onder algemene titel wordt verkregen door één of meer rechtspersonen waarvan er ten minste één lidmaatschapsrechten of aandelen in zijn kapitaal toekent aan de leden of aandeelhouders van de splitsende rechtspersoon.

Voor de kenmerken van de overgang onder algemene titel verwijs ik naar wat hiervoor is opgemerkt bij de juridische fusie. Wat hier afzonderlijke aantekening behoeft, is het feit dat de juridische splitsing de enige overgang onder algemene titel is waarvan het voorwerp van de overgang wordt bepaald door de betrokken rechtspersoon. Bij een juridische fusie, boedelmenging of erfopvolging gaat het gehele vermogen over zonder dat de inhoud of elementen hiervoor bepaald kunnen worden. Hetgeen overgaat is bepaalbaar, maar onbepaald.2 In geval van een erfopvolging kan bijvoorbeeld niet worden gekozen om alleen het spaargeld en de sieraden, maar niet de hypotheekschuld van de erflater te verkrijgen. Bij een splitsing kan door de splitsende rechtspersoon evenwel precies worden bepaald welk deel van de onderneming onder algemene titel wordt verkregen door de verkrijgende rechtspersoon.

Er is dan geen sprake van een overgang van een evenredig deel of het gehele vermogen maar een specifiek deel hiervan.3

Afsplitsing waarbij toch het gehele vermogen van de overdragende partij overgaat is alleen mogelijk wanneer ten minste één van de bij de splitsing opgerichte rechtspersonen een nv of een bv is waarvan de splitsende rechtspersoon alle aandelen verkrijgt.

Een ander belangrijk verschil tussen de juridische splitsing en de juridische fusie is dat in geval van faillissement of surseance van betaling tot splitsing kan worden overgegaan. Voorwaarde hierbij is dat bij een dergelijke splitsing alleen bv’s en of nv’s worden opgericht waarvan de splitsende rechtspersoon de enige aandeelhouder wordt. Deze in artikel 2:334b BW opgenomen mogelijkheid biedt een curator de kans om levensvatbare onderdelen van het bedrijf af te scheiden van meer problematische bedrijfsonderdelen.4