224 Een ander onderscheid tussen bestaande en toekomstige vorderingen?

Een oplossing zou een duidelijker, meer zekerheid biedend criterium ter onderscheiding van bestaande en toekomstige vorderingen kunnen zijn, indien daardoor tevens recht wordt gedaan aan de gerechtvaardigde wens om meer vorderingen faillissementsbestendig te kunnen verpanden en over te kunnen dragen. Het criterium zoals dat aanvankelijk onder het oude recht gold, voldoet aan deze vereisten. Volgens dit criterium bestaat een vordering vanaf het moment dat zij een onmiddellijke grondslag heeft in een bestaande rechtsverhouding. Hedendaagser geformuleerd: een vordering bestaat vanaf het moment dat zij rechtstreeks voortvloeit uit een bestaande rechtsverhouding.1 Op grond van dit criterium vallen vorderingen met een toekomstig element in zich waarvan het redelijk is dat zij faillissementsbestendig kunnen worden overgedragen en verpand in geval van faillietverklaring van de vervreemder of de pandgever buiten de boedel.

Een belangrijk nadeel van dit criterium is echter dat het een zeer fictief karakter heeft: vorderingen waarvan het hoogst onzeker is of zij de (mogelijke) schuldeiser ooit een aanspraak op de (mogelijke) debiteur zullen geven zouden op ruime schaal als bestaande vorderingen worden aangemerkt. Zo bezien is sprake van een onwenselijke stap terug.2 Een acceptabel criterium ter onderscheiding van bestaande en toekomstige vorderingen dat in geval van faillietverklaring van de (beoogd) rechthebbende leidt tot een redelijke uitkomst indien hij dergelijke vorderingen bij voorbaat heeft geleverd of verpand, lijkt er niet te zijn.