IV.19.4.2.1 Termijnen

In het Nederlandse bestuursrecht zijn intrekkingsbepalingen waarin een termijn is opgenomen binnen welke een beschikking moet worden ingetrokken schaars. Een voorbeeld is te vinden in het subsidierecht. Op grond van art. 4:49 lid 3 Awb geldt dat een subsidievaststellingsbeschikking dient te worden ingetrokken binnen vijf jaar nadat deze bekend is gemaakt, respectievelijk nadat is gehandeld in strijd met een aan de vaststellingsbeschikking verbonden verplichting. Dit betreft een vervaltermijn. Wanneer de termijn is verstreken, mag de subsidiebeschikking niet meer worden ingetrokken.1 Een ander voorbeeld biedt het vreemdelingenrecht. In art. 3.97 Vb 2000 is bijvoorbeeld bepaald dat de verblijfsvergunning regulier voor onbepaalde tijd niet meer mag worden ingetrokken indien sinds de verlening 12 jaren zijn verstreken. De gedachte is dat wanneer 12 jaren zijn verstreken, het belang van de vreemdeling zwaarder weegt dan het belang van de overheid om onjuiste besluiten te corrigeren, nu de vreemdeling gedurende lange tijd in Nederland verblijft.2 De verjaringstermijn van 12 jaar geldt eveneens bij de bevoegdheid tot intrekking van het Nederlanderschap wegens fraude.3

In de tweede plaats valt te wijzen op diverse termijnen die zijn te vinden in het socialezekerheidsrecht. Om te beginnen hanteert de CRvB ten aanzien van de bevoegdheid tot terugvordering4 de zogenaamde zesmaandenjurisprudentie.5 De CRvB omschrijft een en ander als volgt:

De zesmaandenjurisprudentie is dus geen vervaltermijn, in die zin dat het bestuursorgaan nadat sinds een signaal als hiervoor genoemd is ontvangen, zes maanden zijn verstreken, van de bevoegdheid tot terugvordering geen gebruik meer mag worden gemaakt. De bevoegdheid tot terugvordering wordt enkel in tijd beperkt tot een bepaalde periode, in die zin dat slechts over een periode van zes maanden nadat een signaal is ontvangen mag worden teruggevorderd. Over de periode gelegen na deze zes maanden, komt terugvordering in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel. Een belangrijke kanttekening is dat de zesmaandenjurisprudentie niet van toepassing is, indien terugvordering plaatsvindt vanwege schending van de inlichtingenverplichting door de ontvanger van de uitkering.7 De gedachte lijkt te zijn dat wanneer de geadresseerde zelf verantwoordelijk is voor het feit dat ten onrechte uitkering wordt verstrekt, deze ten onrechte betaalde bedragen ook steeds volledig moeten kunnen worden teruggevorderd. Ook wanneer sprake is van een gebonden bevoegdheid tot terugvordering, gaat de zesmaandenjurisprudentie niet op.8 Een verplichting tot terugvordering staat immers op gespannen voet met een beperking van het terug te vorderen bedrag. Al met al lijkt de reikwijdte van de zesmaandenjurisprudentie beperkt.

Voorts kent het socialezekerheidsrecht vervaltermijnen. De CRvB sluit hiervoor aan bij de vervaltermijn van vijf jaar welke is neergelegd in art. 3:309 BW. Deze termijn geldt in het burgerlijk recht voor de verjaring van rechtsvorderingen uit onverschuldigde betaling:9