I.2.4.6.3 Aandelen

Aandelen zijn het bewijs van deelname in een rechtspersoon en hangen als fenomeen nauw samen met het bestaan van rechtspersonen. Van belang is dat rechtspersoonlijkheid in de rechtstheorie wel wordt geduid als een abstractie, een constructie, oftewel een vondst. Anders dan de mens, die een rechtssubject is omdat hij als persoon onmiskenbaar bestaat, ontleent de rechtspersoon zijn persoonlijkheid, zijn bestaan als rechtssubject, aan het recht.1

Een aandeel of, algemener, een deelneming in een rechtspersoon geeft bepaalde rechten ten aanzien van die rechtspersoon. Het bestaan van deze rechten is een rechtstreeks gevolg van het bestaan van de rechtspersoon; zij ontstaan bij dezelfde spreekwoordelijke pennenstreek waarmee de rechtspersoon ontstaat. Hierin ligt besloten dat aandelen niet ontstaan door toevoegingen van waarde (‘productie’) in bedrijfshuishoudingen. Daarom zijn aandelen niet verbruikbaar.2

Het kopen van een aandeel kan verder wel een belegging of een investering zijn, maar is zeker niet een besteding die tot consumptie leidt.3 Evenmin is een overdracht van aandelen een voortstuwing van een dienst in een productie- en distributieketen. Aandelen kunnen hoogstens indirect bijdragen aan de productie van goederen en diensten.4 Een voorbeeld is dat een aandeelhouder zijn aandeelhoudersrechten aanwendt om synergievoordelen tot stand te brengen tussen zijn eigen onderneming en de onderneming van de vennootschap waarin hij deelneemt. Dit is echter van een andere orde dan het gebruik dat een ondernemer kan maken van, bijvoorbeeld, een octrooi, dat tot stand is gekomen door intellectuele arbeid.