8.5.2.3.3 De reikwijdte

Het informatieprotocol geldt met name voor de toepassing van het ESM. Het is echter tot stand gekomen naar aanleiding van de EFSF. In eerste instantie stelde de minister van Financiën immers voor om over de parlementaire betrokkenheid bij de EFSF nadere afspraken te maken.1 Die regeling zou vervolgens ook van toepassing zijn op het ESM. In de meest recente versie van het informatieprotocol is opgenomen dat de focus van het protocol ligt op het gebruik van het ESM.2 Die versie dateert van december 2014, dus na de inwerkingtreding van het ESM-verdrag. In dat verdrag is vastgelegd dat het ESM als permanent noodfonds de taken van de EFSF en het EFSM zou overnemen.3 De minister lijkt er bij het opstellen van de meest recente versie van het informatieprotocol daarom vanuit te zijn gegaan dat de EFSF en het EFSM niet meer toegepast zouden worden en dat hij zich uitsluitend op de inzet van het ESM hoefde te richten.

In juli 2015, toen onderhandeld werd over een derde Griekse steunpakket, bleek echter dat het EFSM nog niet volledig was afgeschreven. Een akkoord werd bereikt om vanuit het EFSM een overbruggingskrediet aan de Grieken te geven, terwijl onderhandelingen plaatsvonden over steun vanuit het ESM.4 Voor de EFSF was bij de totstandkoming bepaald dat geen nieuwe leningen konden worden verstrekt na 30 juni 2013.5 Voor het EFSM ontbrak een dergelijke termijn echter.

Niet duidelijk is in hoeverre het informatieprotocol ook geldt voor steun vanuit het EFSM of vanuit de EFSF. Enerzijds lijkt dit oorspronkelijk het doel te zijn geweest van de nadere afspraken, anderzijds is de meest recente versie van het informatieprotocol geheel gericht op het ESM. Doordat de steun vanuit het EFSM in dit geval samenviel met onderhandelingen over een bijdrage vanuit het ESM, heeft de Kamer daarover gedebatteerd en is in die zin het informatieprotocol gevolgd.6 Hoewel in de toekomst een steunverzoek bij het ESM de aangewezen weg is voor eurolanden in financiële moeilijkheden, laat deze gang van zaken zien dat in sommige gevallen toch het EFSM wordt toegepast, hetgeen ook in de toekomst kan voorkomen. De minister en de Kamer hadden er daarom beter aan gedaan om de reikwijdte van het informatieprotocol expliciet in die regeling op te nemen, en zouden dit alsnog moeten doen. Op die manier kan onenigheid over de toepassing van het protocol voorkomen worden.