3.5.3 Belangen van anderen dan begunstigden

Niet enkel de begunstigden hebben belang bij het beleggingssucces van het pensioenfonds. Ook de bijdragende onderneming heeft belang bij de kwaliteit van het door (of namens) het pensioenfonds gevoerde vermogensbeheer. Hij draagt immers bij in de pensioenpremies. Soms ook kennen bijdragende ondernemingen een bijstortingsverplichting in geval van onderdekking van het pensioenfonds.1 Het door de bijdragende onderneming gewenste risico-rendementsprofiel kan afwijken van het risico-rendementsprofiel dat het beste bij de verplichtingenstructuur van het pensioenfonds past. Mag het belang van de bijdragende onderneming meewegen en, zo ja, in welke mate?

Er is wel betoogd dat het pensioenfonds naast het belang van de begunstigden, ook het belang van de werkgever (respectievelijk bijdragende onderneming) moet meewegen.2 Daartoe wordt erop gewezen dat naar Nederlands recht het belang van de werkgever moet meewegen in de besluitvorming van het pensioenfondsbestuur, zodanig dat álle betrokkenen, ook de werkgever, zich bij het pensioenfonds op evenwichtige wijze vertegenwoordigd kunnen voelen in het bestuur.3 Ook wordt gewezen op de Code pensioenfondsen die verlangen dat het pensioenfonds handelt ten behoeve van álle belanghebbenden van het fonds, waaronder ook weer de financieel betrokken werkgever(s).4

De tekst van de Pensioenrichtlijn laat er geen misverstand over bestaan dat de belangen van de begunstigden voorop staan, ook in het geval van tegenstrijdige belangen: “de activa worden belegd in het belang van de deelnemers en de pensioengerechtigden. In geval van mogelijke tegenstrijdige belangen zorgt de instelling of het lichaam dat haar portefeuille beheert, ervoor dat de belegging uitsluitend in het belang van de deelnemers en de pensioengerechtigden geschiedt”.5 Het sleutelwoord is hier “uitsluitend”.6 Maatman formuleert het zo dat “de belangen van de [deelnemers] zwaarder moeten wegen dan het belang van de financieel betrokken werkgever(s), indien deze belangen conflicteren”.7

Hieruit volgt echter ook dat het niet zinvol is apart aandacht te besteden aan het belang van de bijdragende onderneming. Haar belang kan niet tot een aanpassing van het beleggingsbeleid leiden. Als de belangen van de bijdragende onderneming parallel lopen aan die van de begunstigden, dan hoeft het niet; lopen de belangen niet parallel, dan mag het niet.8

Dit laat onverlet dat het pensioenfonds bij meer algemene beleidskeuzes wél met de belangen van de werkgever (en eventuele anderen) rekening moet houden. In het beleggingsbeleid mogen hun belangen echter geen rol spelen.9 Anders gezegd: de verplichting om bij het beleggingsbeleid uitsluitend rekening te houden met de belangen van de begunstigden, maakt een uitzondering op de algemene verplichting om ook met de belangen van de werkgever rekening te houden.