II.4.2.4 Diverse typen aandelen, afgeleiden van aandelen en andere deelnemingen

In de praktijk is niet alleen een aantal typen van vennootschappen te onderscheiden, maar komen ook verschillende typen aandelen voor. Die typen aandelen kunnen zich onderscheiden naar financiële rechten, rechten op het gebied van zeggenschap en verhandelbaarheid.1 Twee veel voorkomende typen aandelen zijn (cumulatief) preferente aandelen en soortaandelen. Preferente aandelen geven met voorrang op houders van gewone aandelen recht op uitkering van winst, veelal tot een bepaald percentage van de volgestorte nominale waarde. Geen uitkering vindt plaats als er in enig jaar geen of onvoldoende winst te verdelen valt. In geval van cumulatief preferente aandelen bestaat in latere jaren, als er wel voldoende winst is, recht op het inhalen van uitkeringen die in eerdere jaren niet zijn ontvangen. Aan soortaandelen kunnen, bijvoorbeeld, speciale zeggenschaps- of benoemingsrechten zijn gekoppeld.

Een in Nederland belangrijke afgeleide van aandelen zijn certificaten van aandelen. Door certificering van aandelen kunnen winstrechten en zeggenschap worden gesplitst. De certificaathouder krijgt het winstrecht, terwijl het aandeel en daarbij behorende zeggenschap berust bij een stichting administratiekantoor.

Aandelen zijn ten slotte een specialis van de generalis ‘deelnemingen’. De term ‘deelneming’ sluit aandelen in, maar veronderstelt geen verdeling van een vermogen in gelijke delen. In de Nederlandse context valt bij andere deelnemingen dan aandelen te denken aan het lidmaatschap van een coöperatie, het zijn van vennoot in een vennootschap onder firma en het zijn van maat in een maatschap.