Van verpleging en gezondheidskundige verzorging tot ambulancevervoer. Al deze en nog meer diensten kunnen vallen onder de medische btw-vrijstelling.
Niet iedere (be)handeling valt onder de reikwijdte van de medische vrijstelling. Van belang is de kwalificatie van de handeling en wie de prestatie verricht. De medische vrijstelling bestaat uit objectieve en subjectieve vrijstellingen.
Medische vrijstellingen
De volgende btw-vrijstellingen zijn aan de orde:
•
Verpleging en verzorging: Het verzorgen en verplegen van in een inrichting opgenomen personen zonder het beogen van winst, is vrijgesteld van btw-heffing.
Tandtechnici en de levering van tandprothesen: De levering van tandprothesen door tandtechnici is vrijgesteld van btw, ook als sprake is van grensoverschrijdende transacties.
•
Ambulancevervoer: Ambulancevervoer is vrijgesteld van btw, mits het voertuig hier speciaal voor is ingericht.
Dagbesteding, arbeidstraining of dagopvang: Naar de mening van de staatssecretaris zijn arbodiensten vrijgesteld van btw-heffing, mits het medische diensten zijn met als doel beschermen, in stand houden of herstellen van de gezondheid van individuele werknemers.
•
Menselijke organen, menselijk bloed en moedermelk: De leveringen van menselijke organen, menselijk weefsel, bloed en moedermelk zijn vrijgesteld van btw-heffing.
•
Sociaal culturele vrijstelling, diverse onderdelen (waaronder de Ketenzorg): Vanaf 1 januari 2016 is de vergoeding van overheadkosten in de ketenzorg vrijgesteld van btw-heffing.
Uitlenen personeel
Uitlenen van medisch personeel is in beginsel een belaste prestatie waarvoor btw in rekening moet worden gebracht. Op deze hoofdregel gelden uitzonderingen.
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Bindend advies KG OVI, 24 februari 2020, 19-210-0010 KG OB, Detachering ziekenverzorgende
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Helpdeskantwoord Kennisgroep, 24 februari 2020, OVI 19-210-0005, Medisch laboratorium helpdeskantwoord
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Bindend advies Kennisgroep OVI, 9 maart 2020, 19-210-0001, ZZP in de zorg
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Helpdeskantwoord Kennisgroep OVI, 12 augustus 2020, 20-210-0010, Zwangerschapscursus
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Helpdeskantwoord Kennisgroep OVI, 14 december 2021, 85.21-210-0010, Ketenzorg; indirecte betaling
Kennisgroepstandpunt Belastingdienst van 21 augustus 2025, KG:210:2025:12, Tarief stent retriever
Overzicht vervallen regelgeving
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 11 oktober 1971, nr. B71/16 446, Verzoek om vrijstelling van omzetbelasting ten aanzien van streeklaboratoria en dergelijke
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 30 november 1989, nr. VB89/1936, Tehuizen voor hulpbehoevende personen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 23 maart 1990, nr. VB90/363, De heffing van omzetbelasting bij ziekenhuizen, poliklinieken, psychiatrische inrichtingen en dergelijke inrichtingen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 3 juni 1992, nr. VB92/104, Vrijstelling. Diensten van laboratoria. Holteranalyses en vergelijkbare analyses
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 31 juli 2000, RTB2000/1326M, Mededeling 36. Heffing van omzetbelasting met betrekking tot het ter beschikking stellen van personeel in het kader van (her)structurering van publiekrechtelijke lichamen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 15 augustus 2003, CPP2003/1961M, Ter beschikking stellen van personeel; reikwijdte mededeling 36; reikwijdte notitie structureel ter beschikking stellen van personeel
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 19 december 2003,DGB2003/7179M, Heffing van omzetbelasting met betrekking tot het ter beschikking stellen van personeel in het kader van de Wet werk en bijstand (Wwb)
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 23 augustus 2006, nr. CPP 2006/1622M, Vrijstelling; verzorging en verpleging van in een inrichting opgenomen personen.
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 14 maart 2007, nr. CPP2007/347M, Stcrt. 2007, 57 (pag 11), Omzetbelasting. Ter beschikking stellen van personeel
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 6 februari 2010, nr. DGB2010/270M, Omzetbelasting, vrijstelling; verzorging en verpleging van in een inrichting opgenomen personen
Prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie EU, ingediend op 23 juli 2024, zaak C-513/24, JCDI:ADS994246:1 (Oblastni nemocnice Kolin), BtwBrief 2025/10
Mr. Anne Marieke Smits
Btw-specialist werkzaam bij Royal Swinkels, en werkt sinds 2015 op regelmatige basis mee aan uitgaven van Wolters Kluwer
Meer over Anne Marieke Smits
Van verpleging en gezondheidskundige verzorging tot ambulancevervoer. Al deze en nog meer diensten kunnen vallen onder de medische btw-vrijstelling.
Niet iedere (be)handeling valt onder de reikwijdte van de medische vrijstelling. Van belang is de kwalificatie van de handeling en wie de prestatie verricht. De medische vrijstelling bestaat uit objectieve en subjectieve vrijstellingen.
Medische vrijstellingen
De volgende btw-vrijstellingen zijn aan de orde:
Verpleging en verzorging: Het verzorgen en verplegen van in een inrichting opgenomen personen zonder het beogen van winst, is vrijgesteld van btw-heffing.
Medische diensten: Deze vrijstelling is van toepassing op bepaalde handelingen van beroepsbeoefenaren die onder de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) vallen.
Tandtechnici en de levering van tandprothesen: De levering van tandprothesen door tandtechnici is vrijgesteld van btw, ook als sprake is van grensoverschrijdende transacties.
Ambulancevervoer: Ambulancevervoer is vrijgesteld van btw, mits het voertuig hier speciaal voor is ingericht.
Thuiszorg: Voor toepassing van de vrijstelling wordt de koppeling gemaakt met de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo).
Dagbesteding, arbeidstraining of dagopvang: Naar de mening van de staatssecretaris zijn arbodiensten vrijgesteld van btw-heffing, mits het medische diensten zijn met als doel beschermen, in stand houden of herstellen van de gezondheid van individuele werknemers.
Menselijke organen, menselijk bloed en moedermelk: De leveringen van menselijke organen, menselijk weefsel, bloed en moedermelk zijn vrijgesteld van btw-heffing.
Sociaal culturele vrijstelling, diverse onderdelen (waaronder de Ketenzorg): Vanaf 1 januari 2016 is de vergoeding van overheadkosten in de ketenzorg vrijgesteld van btw-heffing.
Uitlenen personeel
Uitlenen van medisch personeel is in beginsel een belaste prestatie waarvoor btw in rekening moet worden gebracht. Op deze hoofdregel gelden uitzonderingen.
Documenten bij dit thema
Wetgeving
Artikel 11, eerste lid, onderdeel c, Wet OB 1968
Artikel 11, eerste lid, onderdeel f, Wet OB 1968
Artikel 11, eerste lid, onderdeel g, Wet OB 1968
Artikel 11, eerste lid, onderdeel s, Wet OB 1968
Brief van de Minister van VWS van 25 oktober 2013, Kamerstukken II, 2013-2014, 29282, nr. 181
Besluit vrijstelling artikel 11 Wet op de omzetbelasting 1968 (medische dienstverlening), Wijzigingbesluit van de Staatssecretaris van Financiën van van 29 maart 2016, nr. BLKB2016/433M, Stcrt. 2016, 17339
Besluit vrijstelling btw verzorging en verpleging van in een inrichting opgenomen personen (omzetbelasting), Besluit van 6 september 2017, nr. BLKB2017-7334 (met kleine aanpassing daarop in Besluit van 14 december 2018, nr. 2018-12854, Stcrt. 2018, 72654
Besluit aftrek van omzetbelasting 2020, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 24 november 2020, nr. 2020-167584, Stcrt. 2020, nr. 63000
Besluit omzetbelasting terbeschikkingstelling personeel, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 7 juni 2024, nr. 2024-13855, Stcrt. 2024, 17448, V-N 2024/32.11, Taxvisions editie 12 juli 2024
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Bindend advies KG OVI, 24 februari 2020, 19-210-0010 KG OB, Detachering ziekenverzorgende
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Helpdeskantwoord Kennisgroep, 24 februari 2020, OVI 19-210-0005, Medisch laboratorium helpdeskantwoord
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Bindend advies Kennisgroep OVI, 9 maart 2020, 19-210-0001, ZZP in de zorg
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Helpdeskantwoord Kennisgroep OVI, 12 augustus 2020, 20-210-0010, Zwangerschapscursus
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Helpdeskantwoord Kennisgroep OVI, 14 december 2021, 85.21-210-0010, Ketenzorg; indirecte betaling
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Helpdeskantwoord Kennisgroep OVI, 28 december 2021, 86.210-210-0009, Triagist, KG:210:2022:1 Triagist; medische vrijstelling
Kennisgroepstandpunt van 18 april 2023, KG:210:2023:2 Ketenzorg; gedeeltelijke vergoeding door derde
Transformatiegelden voor zorgverzekeraars niet belast met btw, Brief van de Belastingdienst van 6 september 2024
Kennisgroepstandpunt Belastingdienst van 21 augustus 2025, KG:210:2025:12, Tarief stent retriever
Overzicht vervallen regelgeving
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 11 oktober 1971, nr. B71/16 446, Verzoek om vrijstelling van omzetbelasting ten aanzien van streeklaboratoria en dergelijke
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 30 november 1989, nr. VB89/1936, Tehuizen voor hulpbehoevende personen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 23 maart 1990, nr. VB90/363, De heffing van omzetbelasting bij ziekenhuizen, poliklinieken, psychiatrische inrichtingen en dergelijke inrichtingen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 3 juni 1992, nr. VB92/104, Vrijstelling. Diensten van laboratoria. Holteranalyses en vergelijkbare analyses
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 31 juli 2000, RTB2000/1326M, Mededeling 36. Heffing van omzetbelasting met betrekking tot het ter beschikking stellen van personeel in het kader van (her)structurering van publiekrechtelijke lichamen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 15 augustus 2003, CPP2003/1961M, Ter beschikking stellen van personeel; reikwijdte mededeling 36; reikwijdte notitie structureel ter beschikking stellen van personeel
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 19 december 2003,DGB2003/7179M, Heffing van omzetbelasting met betrekking tot het ter beschikking stellen van personeel in het kader van de Wet werk en bijstand (Wwb)
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 23 augustus 2006, nr. CPP 2006/1622M, Vrijstelling; verzorging en verpleging van in een inrichting opgenomen personen.
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 14 maart 2007, nr. CPP2007/347M, Stcrt. 2007, 57 (pag 11), Omzetbelasting. Ter beschikking stellen van personeel
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 6 februari 2010, nr. DGB2010/270M, Omzetbelasting, vrijstelling; verzorging en verpleging van in een inrichting opgenomen personen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 24 november 2011, nr. 2020-167584, Stcrt. 2020, nr. 63000, Besluit aftrek van omzetbelasting
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 25 november 2011, nr. BLKB2011/641M, Stcrt. 2011, 21834, Besluit aftrek van omzetbelasting
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 14 mei 2013, nr. BLKB2013/810M, Stcrt. 2013, 13136, Reikwijdte medische vrijstelling
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 18 december 2018, nr. 2018-22809, Stcrt. 2018, nr. 68656
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 5 juli 2022, 2022-181729, Stcrt. 2022, 18350, Besluit ter beschikking stellen van personeel 2022, nadien geactualiseerd bij Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 7 juni 2024, nr. 2024-13855, Stcrt. 2024, 17448, V-N 2024/32.11, Taxvisions editie 12 juli 2024
Standaardarrest
HvJ EU 27 april 2006, zaak C-443/04 en zaak C-444/04, ECLI:EU:C:2006:257 (Solleveld), BNB 2006/256, V-N 2006/45.14
HvJ EU 13 maart 2014, zaak C-366/12, ECLI:NL:XX:2014:98 (Klinikum Dortmund), V-N 2014/15.18
Belangrijkste uitspraken
Rechtbank Gelderland 17 mei 2024, nr. ARN 23/668, ECLI:NL:RBGEL:2024:2958, V-N 2024/38.10, TaxVisions editie 6 september 2024
Rechtbank Noord-Holland 9 januari 2024, nr. HAA 22/5085, ECLI:NL:RBNHO:2024:2163,, V-N 2024/22.13, TaxVisions editie 17 mei 2024
Rechtbank Noord-Nederland 5 december 2023, nrs. LEE 22/2001 t/m 22/2004, 22/2605, 22/3641 en 22/4489, ECLI:NL:RBNNE:2023:4972, V-N 2024/9.13, TaxVisions editie 23 februari 2024
Hof Arnhem-Leeuwarden 14 juni 2022, nr. 20/00992, ECLI:NL:GHARL:2022:5096, V-N 2022/40.14, TaxVisions editie 23 september 2022
HvJ EU 8 oktober 2020, zaak C-657/19,ECLI:EU:C:2020:811, V-N 2020/64.14, FED 2021/15, TaxVisions editie 18 december 2020
HvJ EG 27 juni 2019, zaak C-597/17, ECLI:EU:C:2019:544, V-N 2019/33.16
HvJ EU 20 december 2017, zaak C-462/16, ECLI:EU:C:2017:1006, V-N 2018/4.9, FED 2018/52, TaxVisions editie 19 januari 2018
Hof Arnhem-Leeuwarden 29 november 2016, nr. 15/01518, ECLI:NL:GHARL:2016:9618, V-N 2017/15.23, TaxVisions editie 24 maart 2017
HvJ EU 10 juni 2010, zaak C-262/08, Derde kamer, ECLI:EU:C:2010:328, V-N 2010/32.20
HvJ EG 6 november 2003, zaak C-45/01, ECLI:EU:C:2003:595, V-N 2003/58.18, FED 2004/195
HvJ EG 20 november 2003, zaak C-212/01, ECLI:EU:C:2003:627 (Unterpertinger), V-N 2003/61.19, FED 2004/421
Prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie EU, ingediend op 23 juli 2024, zaak C-513/24, JCDI:ADS994246:1 (Oblastni nemocnice Kolin), BtwBrief 2025/10
Hof Arnhem-Leeuwarden 5 november 2024, nrs. 23/31 en 23/32, ECLI:NL:GHARL:2024:6836, V-N 2025/11.11, V-N Vandaag 2024/2316, Taxvisions editie 7 maart 2025
Hof Arnhem-Leeuwarden 21 januari 2025, nrs. 23/1191 en 23/1192, ECLI:NL:GHARL:2025:327, V-N 2025/21.1.4, V-N Vandaag 2025/200
Rechtbank Den Haag 21 januari 2025, nr. 24/51, ECLI:NL:RBDHA:2025:1165, V-N 2025/19.2.3, V-N Vandaag 2025/195
Hof Den Haag 2 april 2025, nr. 24/614, ECLI:NL:GHDHA:2025:1699, V-N 2025/45.22.34, V-N Vandaag 2025/1865
Hof Den Bosch 18 juni 2025, nr. 23/886, ECLI:NL:GHSHE:2025:1723, V-N 2025/45.12, V-N Vandaag 2025/1908
Rechtbank Den Haag 16 juli 2025, nr. 23/8132, ECLI:NL:RBDHA:2025:13224, V-N 2025/44.2.2, V-N Vandaag 2025/1847
Hoge Raad 3 oktober 2025, nrs. 22/00859, 22/00856, 22/00857, 22/00858, 22/00860, 22/00861, 22/00862, 22/00863, ECLI:NL:HR:2025:1460, BNB 2026/4, BNB 2026/5, V-N 2025/44.12, V-N Vandaag 2025/1948, V-N 2025/45.17, V-N Vandaag 2025/1964, NJB 2025/2416
Literatuur
F. Soetens en L. van den Hoorn, 'Welke medische btw-vrijstelling past een MSB toe?', BtwBrief 2025/55
De (para)medische vrijstelling: een bron voor discussie, BTW-bulletin 2020/47
Geen BTW-vrijstelling medische adviezen wegens ontbreken erkenning, C-657/19,V-N 2020/64.14
Hoe medisch is cosmetisch voor vrijstelling van btw ,R. Vos & R. Jeronimus, BTW-bulletin 2016/4
Wel vrijstelling voor wijkgericht werken maar niet voor organisatie van ketenzorg, P.F. Zijlstra, BTW-bulletin 2016/3
Uitlenen van gezondheidszorg personeel: pas op, een btw-mijnenveld!, W.A.P. Nieuwenhuizen, BTW-bulletin 2015/97
De zorg btw-belast ter beschikking: oordeel fair, voor de praktijk ook eindelijk ‘clair’?, J.J.M. van Ooijen, BTW-bulletin 2015/50
Klinikum Dortmund: levering medicatie belast ondanks nauwe samenhang met doktersbehandeling, P.F. Zijlstra, BTW-bulletin 2014/52
Gebruikmaken van ‘andermans’ medische btw-vrijstelling, A.M. de Wit & E.H.C. Bakx, BtwBrief 2015/45
Nederlandse BTW-vrijstelling voor medische dienstverlening is ruimer dan Europese, J.J.P. Swinkels, WFR 2004/1190
BIG-register
Naslag
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.A Gezondheidszorg (art. 11, lid 1, onderdeel c)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.B Medische leveringen en diensten (art. 11, lid 1, onderdeel g)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.Q Levering van menselijke organen, bloed en moedermelk (art. 11, lid 1, onderdeel s)
Verwante onderwerpen
Thema: Diverse btw-vrijstellingen onder de loep
Thema: Non profit: vrijgesteld van btw of toch belast?
Thema: Verbonden handelingen in de btw