Informatieverplichting

Informatieverplichting

Bijgewerkt t/m: 21-04-2026

Mr. Diana Jansen

ff72db45-0176-489f-a157-fa21aa6bc259

Advocaat belastingrecht verbonden aan Tax Studio te Amsterdam, docent en auteur op het gebied van formeel belastingrecht

Iedereen is verplicht om op verzoek van de inspecteur informatie te verstrekken indien deze informatie voor de belastingheffing van belang kan zijn.

Inleiding

De informatieverplichting ziet op het verstrekken van feitelijke gegevens en inlichtingen en het voor raadpleging beschikbaar stellen van boeken, bescheiden en andere gegevensdragers. Als niet of niet volledig aan deze verplichting wordt voldaan, kan de inspecteur een informatiebeschikking vaststellen. Een onherroepelijke informatiebeschikking leidt tot omkering en verzwaring van de bewijslast.

Informatieplichtige

De informatieverplichting geldt voor ‘een ieder’ en is daarmee niet beperkt tot een specifieke groep (vermoedelijk) belastingplichtigen. De verplichting strekt zich verder uit tot zowel natuurlijke als niet-natuurlijke personen.

Zowel binnenlands als (vermoedelijk) buitenlands belastingplichtigen vallen onder de informatieverplichting. De verplichting is niet beperkt tot personen van wie vaststaat dat zij belastingplichtig zijn. Indien de inspecteur een redelijk vermoeden heeft dat sprake is van een belastingplicht heeft hij het recht een informatieverzoek te doen. De inspecteur hoeft dat niet te bewijzen.

Reikwijdte

De informatieverplichting bestaat pas nadat de inspecteur een verzoek hiertoe heeft gedaan. De bevoegdheid van de inspecteur om informatieverzoeken te doen reikt ver maar is niet onbeperkt. Zowel door de wetgever als in de jurisprudentie is de bevoegdheid van de inspecteur ingeperkt. Er mag bijvoorbeeld geen sprake zijn van een zogenoemde 'fishing expedition' en de inspecteur mag niet vragen naar juridische conclusies. Belastingplichtige hoeft alleen informatie te verstrekken waarover hij (met enige inspanning) kan beschikken.

Documenten bij dit thema

HR 23 september 2005, nr. 38810, ECLI:NL:HR:2005:AU3140, BNB 2006/21, V-N 2005/46.5

M.E. Oenema, 'De toepassing van de informatieverplichting van art. 47 AWR onder het handhavingsconvenant', WFR 2010/26

F.R. Herreveld, 'Fair play verbiedt inzage door de fiscus in accountantsdossiers', WFR 2011/1088

A.J.C. Perdaems, 'Niet nakomen informatieverplichting verschoonbaar?', TaxLive,14 december 2015

C. Hofman & L.C.J. Theuns, 'Psychische en fysieke disculpatiegronden ten aanzien van inlichtingenverplichtingen; met één been in het graf?', WFR 2017/38

C. Hofman & L.C.J. Theuns, 'Recht op privacy van de belastingplichtige: een lege huls!', WFR 2022/195

S.C.W. Douma, R.J. Koopman & E.A.G. van der Ouderaa, 'Algemene wet inzake rijksbelastingen', Wolters Kluwer, 2023, FED Fiscale Studieserie nr. 5, paragraaf 4.3

F.M. Wessels, ‘Een tweede keer uitgenodigd om aangifte te doen, kan dat wel?’, WFR 2026/30

Cursus Belastingrecht, FBR.3.3.0 Inlichtingenplicht volgens de hoofdregel (art. 47 AWR)

Cursus Belastingrecht, FBR.3.3.3 Passieve informatieplicht

Cursus Belastingrecht, FBR.3.3.4 Actieve informatieplicht