Onderwijsvrijstelling: vrijgesteld van btw of toch belast?

Onderwijsvrijstelling: vrijgesteld van btw of toch belast?

Bijgewerkt t/m: 16-02-2026

Mr. Anne Marieke Smits

ed8c9a9b-1494-44cd-89a5-64e04d3c0f90

Btw-specialist werkzaam bij Royal Swinkels, en werkt sinds 2015 op regelmatige basis mee aan uitgaven van Wolters Kluwer

Van college tot workshop. Al deze en nog meer diensten kunnen vallen onder de onderwijsvrijstelling in de btw.

Niet iedere cursus of onderwijsvorm valt onder de reikwijdte van de btw-onderwijsvrijstelling. De onderwijsvrijstelling valt in twee delen uiteen: het wettelijk geregeld onderwijs en het specifiek aangewezen onderwijs.

Onderwijsvrijstelling

De volgende onderwerpen komen aan de orde:

Wettelijk geregeld onderwijs

Van wettelijk geregeld onderwijs is sprake indien het onderwijs is opgenomen in één van de onderwijswetten en onder toezicht staat van de inspectie van onderwijs of is onderworpen aan een ander toezicht door de minister die met zorg voor het desbetreffende onderwijs is belast.

Algemeen vormend onderwijs

Algemeen vormend onderwijs wordt niet in het kader van wettelijk onderwijs verstrekt. Wel kan dit type onderwijs in de btw-vrijstelling delen indien dit is ontleend aan het uit de openbare kassen bekostigde onderwijsaanbod.

Beroepsonderwijs

Onder beroepsonderwijs wordt verstaan: specifieke (beroeps)opleidingen en- herscholingen die rechtstreeks verband houden met een vak of een beroep, of die betrekking hebben op het voor beroepsdoeleinden verwerven of op peil houden van kennis.

Taalonderwijs

Taalonderwijs kan in de onderwijsvrijstelling delen indien sprake is van algemeen vormend onderwijs of van beroepsonderwijs.

Afnemen van examens

Het afnemen van examens volgt in principe het btw-regime van het genoten onderwijs. Indien geen opleiding voorafgaat aan het afnemen van het examen is de vrijstelling niet van

toepassing.

Btw-belast

Cursussen en opleidingen in de persoonlijke levenssfeer alsmede facultatieve en naschoolse opvang delen niet in de onderwijsvrijstelling.

Bijles, huiswerkbegeleiding of examentraining

Deze activiteiten kunnen delen in de onderwijsvrijstelling, mits sprake is van een direct verband met het wettelijk geregeld onderwijs of het beroepsonderwijs.

Opleidingen in muziek, dans, drama en beeldende vorming

Het verstrekken van onderwijs in muziek, dans, drama en beeldende vorming is vrijgesteld van btw voor zover het onderwijs verstrekt wordt aan personen jonger dan 21 jaar.

Praktijkopleiding langdurige werklozen

Indien aan voorwaarden wordt voldaan is het door ondernemers in de gelegenheid stellen van werklozen om een praktijkopleiding te volgen vrijgesteld van btw-heffing.

Sportcursussen

Cursussen met een algemeen karakter die worden verzorgd voor binnen de georganiseerde sportwereld werkzame vrijwilligers en semi-professionals delen in de onderwijsvrijstelling.

Bijkomende prestaties

Onder bepaalde voorwaarden kunnen additionele activiteiten van een onderwijsinstelling delen in de vrijstelling.

Koepelvrijstelling

Door de koepelvrijstelling wordt geregeld dat een aantal aangewezen diensten van samenwerkingsverbanden zijn vrijgesteld van btw-heffing.

Verkoop van boeken, e-readers

De verkoop van boeken is belast tegen 9%. Het lage tarief is niet van toepassing op het downloaden van (educatieve) boeken.

Uitlenen personeel

Uitlenen van personeel is in beginsel een belaste prestatie waarvoor btw in rekening moet worden gebracht.

Passend onderwijs

Vanaf 1 augustus 2016 zijn bepaalde werkzaamheden van samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs onder de vrijstelling gebracht.

Documenten bij dit thema

Besluit onderwijsvrijstelling omzetbelasting, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 21 januari 2025, 2024-25032, Stcrt. 2025, 3488 (zie ook: V-N 2025/9.12 en TaxVisions, editie 21 februari 2025)

Besluit reikwijdte VAVO-arrest bij samenwerkingen, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 9 augustus 2019, 2019-6635 (Stcrt. 2019, 49313) en 2019-6225, Stcrt. 2019, 49314

Besluit aftrek van omzetbelasting 2020, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 24 november 2020, 2020-167584, Stcrt. 2020, 63000

Besluit omzetbelasting terbeschikkingstelling personeel, Besluit Staatssecretaris van Financiën van 7 juni 2024, nr. 2024-13855, Stcrt. 2024, 17448, V-N 2024/32.11, Taxvisions editie 12 juli 2024, TaxVisions 2024/27.3 (ter actualisering van het inmiddels vervallen Besluit ter beschikking stellen van personeel 2022, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 5 juli 2022, 2022-181729, Stcrt. 2022, 18350)

Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal van 21 maart 2025, 1225066, JCDI:BSD4592:1, V-N 2025/16.29.29, V-N Vandaag 2025/574

Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Bindend advies Kennisgroep OVI, 7 april 2020, 19-210-0013 Judolessen op school: onderwijsvrijstelling

​​Kennisgroepstandpunt Belastingdienst van 12 mei 2022, KG:210:2022:2, Elektronisch onderwijs; onderwijsvrijstelling (ingetrokken)

Kennisgroepstandpunt Belastingdienst van 14 maart 2025, KG:210:2025:3, Digitale educatieve informatie, V-N 2025/14.12, TaxVisions Editie 28 maart 2025

Intrekking standpunt Elektronisch onderwijs; onderwijsvrijstelling, Publicatie van de Belastingdienst van 19 augustus 2025, V-N 2025/36.25.6

HvJ EG 14 juni 2007, nr. C-434/05 (Horizon College), ECLI:EU:C:2007:343, BNB 2008/100, V-N 2007/28.21, NJB 2007, 1464

HvJ EG 14 juni 2007, ​​nr. C-455/05​ (Haderer)​, ​ECLI:EU:C:2007:344​​​V-N​ 2007/28.22​ 

​​Hof Den Haag 28 juni 2013, nr. 12-00460 en 12-00461, ​ECLI:NL:GHDHA:2013:3193​​​V-N​​ 2013/61.19​

​​HvJ EU 4 mei 2017, nr. C-699/15 (Brockenhurst College), ​ECLI:EU:C:2017:344​​​V-N​ 2017/6.11​​​V-N​​ 2017/27.15​

​​Hof Arnhem Leeuwarden 21 mei 2019, nr. 17/00880, ​ECLI:NL:GHARL:2019:4127​​​​V-N Vandaag​ 2019/1303​​

​​Hof ‘s-Hertogenbosch 30 januari 2020, nr. 19/00023-00025, ​ECLI:NL:GHSHE:2020:310​​​V-N​ 2020/27.18​, TaxVisions editie 12 juni 2020

Rb. Zeeland-West Brabant 18 augustus 2022, nr. 21/1281, ECLI:NL:RBZWB:2022:4807, V-N 2022/46.2.2, V-N Vandaag 2022/2035

Hof Den Haag 7 december 2023, nr. BK-22/1296, ECLI:NL:GHDHA:2023:2715, V-N 2024/14.1.3, School en Wet 2024/101

Hof ‘s-Hertogenbosch 10 juli 2024, nr. 22/1466, ECLI:NL:GHSHE:2024:2232, V-N 2024/47.1.3

Hof Amsterdam 13 juni 2024, nrs. 23/480 t/m 23/483, ECLI:NL:GHAMS:2024:1769, V-N 2024/42.1.5

Hof ’s-Hertogenbosch 18 december 2024, nrs. 21/1094 en 21/1095, ECLI:NL:GHSHE:2024:4067, V-N 2025/20.19.13, V-N Vandaag 2025/734

M.M.W.D. Merkx, 'Artikel: Vrijgesteld onderwijs, cultuur en sport: ook in het buitenland?', MBB 2025/43

M.W.C. Soltysik, A.E. Spiessens & R.A. Wolf, Wegwijs in de btw, SDU, 2023, Wegwijs Reeks, hoofdstuk 10

P.Q.J. Feenstra & P.I.M. Cramer, 'De koepelvrijstelling is van de leden, niet van het samenwerkingsverband', WFR 2018/21

J.J.P. Swinkels, 'Aanpassing btw-vrijstelling voor beroepsonderwijs', WFR 2010/1149

P. Bouwhuis & E. van den Elsen, 'Herziening btw-vrijstelling beroepsonderwijs geslaagd?', BTW-Bulletin 2010/57

P. Tielemans & J. van Melick, 'Nauwe samenhang met nauw samenhangende activiteiten?', BtwBrief 2010/11

Contractuele samenwerkingsverbanden in de BTW (FM nr. 133) 2009/1, A.J. van Doesum, Kluwer, 2009, Fiscale Monografieën, FM nr. 133

Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.M, Onderwijs en educatie

Vakstudie Omzetbelasting, artikel 11lid 1onderdeel o Wet op de omzetbelasting 1968, Vakstudie Omzetbelasting, art. 11 Wet OB 1968, aant. 2