Dit thema gaat in op de verschillende renteaftrekbeperkingen in de vennootschapsbelasting. Rente op vreemd vermogen is in de vennootschapsbelasting fiscaal aftrekbaar, maar op deze hoofdregel geldt een aantal wettelijke en jurisprudentiële uitzonderingen. Een onderneming zal dan ook attent moeten zijn op de fiscale aftrekbaarheid van financieringsrente, om niet onverhoopt aan te lopen tegen een van de vele renteaftrekbeperkingen.
Mer à boire
De vennootschapsbelasting kent tal van verschillende renteaftrekbeperkingen. Deze ´mer à boire´ aan aftrekbeperkingen komt mede voort uit het feit dat de verschillende beperkingen van renteaftrek een andere achtergrond kennen en zo hun eigen doelstelling hebben. Er zijn vier categorieën te onderscheiden.
1. Totaalwinstbewakers
Deze renteaftrekbeperkingen bewaken de grens tussen eigen en vreemd vermogen en ‘bewaken’ daarmee het totaalwinstbegrip. Hieronder valt bijvoorbeeld de deelnemerschapslening.
2. Buitenlands belastingsysteembewaker
Deze aftrekbeperkingen hebben (mede) als doel de belastinggrondslag van andere belastingjurisdicties veilig te stellen. Voorbeelden hiervan zijn de bepaling over doorstroomvennootschappen, de bepaling over renteloze en onzakelijk laagrentende leningen en de nieuwe regels bij hybride mismatches.
3. Systeembewakers
De generieke renteaftrekbeperking, ook wel bekend als de earningsstrippingbepaling, kwalificeert als een systeembewaker. Deze generiek werkende maatregel is gericht tegen excessieve aftrek van zowel interne als externe rente. De aftrek van rente wordt beperkt voor zover het saldo van rentelasten en rentebaten, kort gezegd, meer bedraagt dan 30% van de fiscale EBITDA.
4. Grondslagbewakers
Een grondslagbewaker is een ‘lapmiddel’ dat de Nederlandse heffingsgrondslag behoedt voor grondslagerosie. Het bekendste voorbeeld is de renteaftrekbeperking ingeval van winstdrainage.
Dr. Jeroen van Strien
Director en werkzaam bij Bureau Vaktechniek Tax RSM, universitair docent VU Amsterdam en Radboud Universiteit Nijmegen
Meer over Jeroen van Strien
Dit thema gaat in op de verschillende renteaftrekbeperkingen in de vennootschapsbelasting. Rente op vreemd vermogen is in de vennootschapsbelasting fiscaal aftrekbaar, maar op deze hoofdregel geldt een aantal wettelijke en jurisprudentiële uitzonderingen. Een onderneming zal dan ook attent moeten zijn op de fiscale aftrekbaarheid van financieringsrente, om niet onverhoopt aan te lopen tegen een van de vele renteaftrekbeperkingen.
Mer à boire
De vennootschapsbelasting kent tal van verschillende renteaftrekbeperkingen. Deze ´mer à boire´ aan aftrekbeperkingen komt mede voort uit het feit dat de verschillende beperkingen van renteaftrek een andere achtergrond kennen en zo hun eigen doelstelling hebben. Er zijn vier categorieën te onderscheiden.
1. Totaalwinstbewakers
Deze renteaftrekbeperkingen bewaken de grens tussen eigen en vreemd vermogen en ‘bewaken’ daarmee het totaalwinstbegrip. Hieronder valt bijvoorbeeld de deelnemerschapslening.
2. Buitenlands belastingsysteembewaker
Deze aftrekbeperkingen hebben (mede) als doel de belastinggrondslag van andere belastingjurisdicties veilig te stellen. Voorbeelden hiervan zijn de bepaling over doorstroomvennootschappen, de bepaling over renteloze en onzakelijk laagrentende leningen en de nieuwe regels bij hybride mismatches.
3. Systeembewakers
De generieke renteaftrekbeperking, ook wel bekend als de earningsstrippingbepaling, kwalificeert als een systeembewaker. Deze generiek werkende maatregel is gericht tegen excessieve aftrek van zowel interne als externe rente. De aftrek van rente wordt beperkt voor zover het saldo van rentelasten en rentebaten, kort gezegd, meer bedraagt dan 30% van de fiscale EBITDA.
4. Grondslagbewakers
Een grondslagbewaker is een ‘lapmiddel’ dat de Nederlandse heffingsgrondslag behoedt voor grondslagerosie. Het bekendste voorbeeld is de renteaftrekbeperking ingeval van winstdrainage.
Documenten bij dit thema
Wetgeving
Artikel 8b Wet Vpb 1969
Artikel 8ba Wet Vpb 1969 / artikel 35 Wet Vpb 1969
Artikel 8c Wet Vpb 1969
Artikel 10, lid 1, onderdeel d Wet Vpb 1969
Artikel 10a Wet Vpb 1969
Artikel 10b Wet Vpb 1969
Artikel 12aa t/m 12ag Wet Vpb 1969
Art. 15b Wet Vpb 1969
Art. 15ba Wet Vpb 1969
Art. 15bd t/m 15bh Wet Vpb 1969
Art. 18, lid 2 t/m 4 Wet Vpb 1969
Besluit artikel 10a Wet Vpb 1969, Besluit Staatssecretaris van Financiën 30 mei 2024, nr. 2024-12473, V-N 2024/32.6
Besluit Earningsstripping, Besluit Staatssecretaris van Financiën van 16 juli 2025, 2025-17107, V-N 2025/41.6
Kennisgroepstandpunt Belastingdienst 1 oktober 2025, ongenummerd, V-N 2026/5.8
Standaardarrest
HR 27 januari 1988, nr. 23 919, ECLI:NL:HR:1988:ZC3744, BNB 1988/217, V-N 1988/1078, 17, FED 1988/401
HR 11 maart 1998, nr. 32240, ECLI:NL:PHR:1998:AA2453, BNB 1998/208, WFR 1998/438, V-N 1998/15.26, FED 1998/179, FED 1998/272
HR 5 september 2025, ECLI:NL:HR:2025:1250, BNB 2026/1, V-N 2025/39.5, V-N Vandaag 2025/1723 (vervolg op Hof Amsterdam 6 juni 2023, ECLI:NL:GHAMS:2023:1305, V-N Vandaag 2023/1327, V-N 2023/42.1.4, FED 2023/91)
HR 16 januari 2026, ECLI:NL:HR:2026:60, BNB 2026/47, V-N 2026/5.9, V-N Vandaag 2026/57 (vervolg op HR 2 september 2022, nr. 20/03948, ECLI:NL:HR:2022:1121, BNB 2023/2, V-N 2022/38.8, TaxVisions 2022/34.2, TaxVisions editie 9 september 2022)
Belangrijkste uitspraken
Hoge Raad 17 mei 2024, nr. 21/00415, ECLI:NL:HR:2024:706, BNB 2024/79, V-N 2024/23.8, FED 2024/54, NJB 2024/1187
Hoge Raad 3 maart 2023, nr. 21/02168, ECLI:NL:HR:2023:33, RvdW 2023/199, NJ 2023/107
HR 2 september 2022, nr. 20/03948, ECLI:NL:HR:2022:1121, BNB 2023/2, V-N 2022/38.8, TaxVisions editie 9 september 2022
HR 16 juli 2021, nr. 19/02596, ECLI:NL:HR:2021:1152, BNB 2021/137, V-N 2021/31.9, FED 2021/130, TaxVisions editie 23 juli 2021 (Hunkemöller)
HR 15 juli 2022, nr. 20/03946, ECLI:NL:HR:2022:1085, BNB 2022/113, V-N 2022/32.8 (H Sà.r.l.)
HR 15 juli 2022, nr. 20/02096, ECLI:NL:HR:2022:1086, BNB 2022/112, V-N 2022/32.9 (B Sà.r.l.)
HR 9 juli 2021, nr. 19/05112, ECLI:NL:HR:2021:1102, BNB 2021/136, V-N 2021/30.10, FED 2022/21 (AON-triple dip)
HR 19 oktober 2018, nr. 15/00194, ECLI:NL:HR:2018:1968, BNB 2019/17, V-N 2018/56.8, FED 2018/173 (Telecom-arrest)
HR 21 april 2017, nrs. 15/05357 en 15/05278, ECLI:NL:HR:2017:638, BNB 2017/162, V-N 2017/22.11, FED 2017/123, Belastingadvies 2017/10.5 (Credit-Suisse)
HR 21 april 2017, nr. 16/03669, ECLI:NL:HR:2017:640, BNB 2017/156, V-N 2017/22.11, FED 2017/123, Belastingadvies 2017/10.5 (Credit-Suisse)
HR 5 juni 2015, nr. 14/00343, ECLI:NL:HR:2015:1460, BNB 2015/165, V-N 2015/27.16, FED 2016/15, Belastingadvies 2015/13.1, TaxVisions editie 12 juni 2015
Literatuur
J. van Strien, 'Renteaftrekbeperkingen in de vennootschapsbelasting', Fiscale Monografieën nr. 119, Deventer: Kluwer, 2007, Hoofdstuk 6, Renteaftrekbeperkingen in de VPB (FM nr. 119) 2006/6
O.C.R. Marres, 'Winstdrainage door renteaftrek', Fiscale monografieën nr. 113, Wolters Kluwer 2020 (derde herziene druk)
J. van Strien, De aftrekbeperking van bovenmatige deelnemingsrente (FA nr. 15) 2014/1.1, Deventer: Kluwer, 2013
J. van Strien, 'De (vrijwel ondoorgrondelijke) samenloop van renteaftrekbeperkingen in de vennootschapsbelasting', TFO 2013/128.3
J. van Strien, 'Private equity-structuren lastig te bestrijden met fraus legis', TaxLive 3 maart 2020
Staatssecretaris van Financiën, 'Rapport Adviescommissie belastingheffing voor multinationals aangeboden', 15 april 2020, V-N 2020/19.6
'Kabinetsreactie op aanbevelingen van Commissie doorstroomvennootschappen', V-N Vandaag 2023/285
R.P.F.M. Hafkenscheid, 'Leningen en garanties onder het Verrekenprijsbesluit 2022', WFR 2022/211
V.P.J.M. Maessen, 'Verrekenprijzen voor financiële doorstromers: lessen uit Luxemburg', WFR 2023/187
J. van Strien, 'De spilfunctie en artikel 10a Wet VpB 1969', NLF-W 2024/2
J. van Strien, 'De fraus-legisflipperkast en artikel 10a Wet VpB 1969', NLF-W 2024/3
Naslag
Vakstudie Vennootschapsbelasting, Wegwijzers, Renteaftrek in de VPB-sfeer
Cursus Belastingrecht, Vpb.2.2.4, (Rente-)aftrekbeperking van art. 10b
Cursus Belastingrecht, Vpb.2.10.2, Earningsstrippingmaatregel (generieke renteaftrekbeperking)
Verwante onderwerpen
Thema: Eigen vermogen versus vreemd vermogen in de vennootschapsbelasting
Thema: De implementatie van anti-belastingontwijkingsrichtlijn (ATAD 1)
Thema: Fraus legis en renteaftrekbeperkingen in de vennootschapsbelasting
Thema: Hybridemismatchmaatregelen (ATAD-2)
Thema: Generieke renteaftrekbeperking in de vennootschapsbelasting
Thema: De 10a-renteaftrekbeperking in de vennootschapsbelasting