Beroep: rechtsbescherming door de belastingrechter

Als hoofdregel geldt dat eerst bezwaar moet worden gemaakt tegen een fiscaal besluit voordat beroep bij de belastingrechter openstaat. De belanghebbende die het niet eens is met de uitspraak op bezwaar kan daartegen binnen zes weken na dagtekening van deze uitspraak beroep aantekenen bij de rechtbank, tenzij de dagtekening is gelegen vóór de dag van de bekendmaking. Als de inspecteur niet tijdig uitspraak op bezwaar doet, kan onder voorwaarden (o.a. een ingebrekestelling) beroep worden ingesteld zonder de uitspraak op bezwaar af te wachten. Particulieren en IB-ondernemers kunnen het beroep digitaal (laten) indienen. Het schriftelijk indienen van een beroepschrift is ook mogelijk. De bezwaarfase kan (met instemming van de inspecteur) ook worden ‘overgeslagen’, waardoor de zaak direct aan de rechtbank wordt voorgelegd.

De inspecteur dient binnen vier weken na de dag van verzending van het beroepschrift de op de zaak betrekking hebbende stukken en een verweerschrift in bij de rechtbank. De belanghebbende heeft vervolgens tot tien dagen voorafgaand aan de mondelinge behandeling van de zaak door de rechtbank voor het indienen van nadere stukken. Daarnaast kan de belanghebbende getuigen oproepen of meenemen naar de zitting. Dit moet hij dan wel uiterlijk een week voor de dag van de zitting aan de rechtbank en de inspecteur melden.

De belanghebbende in een fiscale procedure kan de rechtbank verzoeken zijn zaak versneld te behandelen vanwege spoedeisendheid. Ook kan de rechtbank om een voorlopige voorziening worden gevraagd. Het verzoek om een voorlopige voorziening kan er bijvoorbeeld toe strekken dat de rechtbank de werking van de aanslag schorst totdat over de rechtmatigheid van de aanslag is geoordeeld. Als de rechtbank de voorlopige voorziening toekent, mag de aanslag zolang niet worden ingevorderd.

Partijen in een fiscale procedure moeten de feiten die zij aan het geding ten grondslag leggen, stellen en bij betwisting door bewijsvoering aannemelijk maken. Ervaringsregels en feiten van algemene bekendheid behoeven echter geen bewijs. Uit een arrest van de Hoge Raad uit 2011 volgt dat de rechter buiten de rechtsstrijd treedt door feiten te onderzoeken die door de wederpartij niet worden betwist. Het is dus van belang feiten die de inspecteur stelt zo nodig te betwisten omdat deze anders door de rechter als vaststaand worden aangenomen.