Van financiële dienstverlening tot de levering van roerende zaken. Al deze en nog meer leveringen en diensten kunnen vallen onder de diverse vrijstellingen in de btw.
De volgende btw-vrijstellingen komen aan de orde (niet alle vrijstellingen worden hier besproken):
•
Diensten door lijkbezorgers
Kenmerkende en essentiële diensten van een lijkbezorger delen in de vrijstelling.
•
Vrijstelling betaalmiddelen en effecten
Deze vrijstelling voorziet in handelingen met betrekking tot fysiek geld, oftewel het chartale geld. Vouchers kwalificeren sinds 1 januari 2019 niet als betaalmiddel of waardepapier.
•
Vrijstelling voor financiële diensten
Het verlenen van en de bemiddeling met betrekking tot krediet is vrijgesteld van btw.
•
Vrijstelling voor verzekeringen
De vergoeding, premie of kapitaalstorting die wordt betaald voor (het afsluiten van) een verzekering is vrijgesteld van btw.
•
Vrijstelling voor kansspelen
In principe zijn kansspelen, zoals casinospelen, kansspelautomaten, loterijen, bingo’s (entreegelden uitgezonderd) en prijsvragen, vrijgesteld van btw.
•
Postdiensten
Deze vrijstelling is van toepassing op handelingen verricht door een uitvoerende instantie die als 'openbare postdienst' wordt aangemerkt. Ook de levering van postzegels is vrijgesteld.
•
Niet-commerciële radio en televisie
De niet-commerciële activiteiten van openbare radio- en televisieorganisaties van de nationale, regionale en lokale publieke omroepen vallen onder deze vrijstelling.
•
Lezingen, excursies en rondleidingen
Onder bepaalde voorwaarden zijn lezingen, excursies en rondleidingen vrijgesteld van btw.
•
Componisten, Cartoonisten, schrijvers en journalisten
De diensten van componisten, schrijvers en journalisten zijn opgenomen in deze vrijstelling.
•
Levering roerende bedrijfsmiddelen
De levering van roerende bedrijfsmiddelen die in het bedrijf uitsluitend zijn gebruikt voor vrijgestelde activiteiten vindt binnen de reikwijdte van deze vrijstelling plaats.
Documenten bij dit thema
Wetgeving
Artikel 11, eerste lid, van de Wet op de omzetbelasting 1968 kent de volgende vrijstellingen:
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 2 augustus 1983, nr. 283-3376
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 30 december 1999, nr. VB99/2649, Heffing van omzetbelasting met betrekking tot cadeaubonnen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 5 november 2001, nr. CPP 2001/2160M, Heffing van omzetbelasting ten aanzien van het verstrekken van zegels en waardebonnen)
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 25 januari 2013, BLKB 2013/82M, Stcrt. 2013, 2452, Heffing van omzetbelasting ten aanzien van telefoonkaarten en mobiele telefoonabonnementen
A.J. van Doesum & G.J. van Norden, Omzetbelasting, FED Fiscale studieserie nr. 6, 17e druk, 2023, Deventer Wolters Kluwer
A.E. Spiessens, R.A. Wolf & M.W.C. Soltysik, Wegwijs in de btw, 18e druk, 2025, Den Haag SDU
Naslag
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.C Uitvaart (art. 11, lid 1, onderdeel h)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.G Handelingen inzake betaalmiddelen, effecten en andere waardepapieren, alsmede het beheer van collectief bijeengebracht vermogen (art. 11, lid 1, onderdeel i)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.H Kredietverlening, handelingen in het betalingsverkeer en zekerheidsverbintenissen (art. 11, lid 1, onderdeel j)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.I Verzekeringen (art. 11, lid 1, onderdeel k)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.J Kansspelen (art. 11, lid 1, onderdeel l)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.K Post (art. 11, lid 1, onderdeel m)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.L Radio- en televisieorganisaties (art. 11, lid 1, onderdeel n)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.N Voordrachten (art. 11, lid 1, onderdeel p)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.O Componisten, schrijvers en journalisten (art. 11, lid 1, onderdeel q)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.P Roerende zaken die vrijgesteld zijn gebruikt (art. 11, lid 1, onderdeel r)
Mr. Anne Marieke Smits
Btw-specialist werkzaam bij Royal Swinkels, en werkt sinds 2015 op regelmatige basis mee aan uitgaven van Wolters Kluwer
Meer over Anne Marieke Smits
Van financiële dienstverlening tot de levering van roerende zaken. Al deze en nog meer leveringen en diensten kunnen vallen onder de diverse vrijstellingen in de btw.
De volgende btw-vrijstellingen komen aan de orde (niet alle vrijstellingen worden hier besproken):
Diensten door lijkbezorgers
Kenmerkende en essentiële diensten van een lijkbezorger delen in de vrijstelling.
Vrijstelling betaalmiddelen en effecten
Deze vrijstelling voorziet in handelingen met betrekking tot fysiek geld, oftewel het chartale geld. Vouchers kwalificeren sinds 1 januari 2019 niet als betaalmiddel of waardepapier.
Vrijstelling voor financiële diensten
Het verlenen van en de bemiddeling met betrekking tot krediet is vrijgesteld van btw.
Vrijstelling voor verzekeringen
De vergoeding, premie of kapitaalstorting die wordt betaald voor (het afsluiten van) een verzekering is vrijgesteld van btw.
Vrijstelling voor kansspelen
In principe zijn kansspelen, zoals casinospelen, kansspelautomaten, loterijen, bingo’s (entreegelden uitgezonderd) en prijsvragen, vrijgesteld van btw.
Postdiensten
Deze vrijstelling is van toepassing op handelingen verricht door een uitvoerende instantie die als 'openbare postdienst' wordt aangemerkt. Ook de levering van postzegels is vrijgesteld.
Niet-commerciële radio en televisie
De niet-commerciële activiteiten van openbare radio- en televisieorganisaties van de nationale, regionale en lokale publieke omroepen vallen onder deze vrijstelling.
Lezingen, excursies en rondleidingen
Onder bepaalde voorwaarden zijn lezingen, excursies en rondleidingen vrijgesteld van btw.
Componisten, Cartoonisten, schrijvers en journalisten
De diensten van componisten, schrijvers en journalisten zijn opgenomen in deze vrijstelling.
Levering roerende bedrijfsmiddelen
De levering van roerende bedrijfsmiddelen die in het bedrijf uitsluitend zijn gebruikt voor vrijgestelde activiteiten vindt binnen de reikwijdte van deze vrijstelling plaats.
Documenten bij dit thema
Wetgeving
Artikel 11, eerste lid, van de Wet op de omzetbelasting 1968 kent de volgende vrijstellingen:
Artikel 11, eerste lid, onderdeel h. Lijkbezorgers
Artikel 11, eerste lid, onderdeel i. Geld- en effectenverkeer
Artikel 11, eerste lid, onderdeel j. Krediet, schuldvorderingen
Artikel 11, eerste lid, onderdeel k. Verzekeringshandelingen
Artikel 11, eerste lid, onderdeel l. Kansspelen
Artikel 11, eerste lid, onderdeel m. Postdiensten
Artikel 11, eerste lid, onderdeel n. Openbare radio- en televisieorganisaties
Artikel 11, eerste lid, onderdeel p. Voordrachten
Artikel 11, eerste lid, onderdeel q. Componisten, schrijvers en journalisten
Artikel 11, eerste lid, onderdeel r. Levering vrijgesteld gebruikt goed
Zie verder ook de volgende besluiten:
Besluit toepassing artikel 15 Wet op de omzetbelasting 1968 ten aanzien van het bankbedrijf, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 9 november 1982, nr. 282-15703 (Infobulletin van 9 november 1982, regelingnummer: 282-15703)
Besluit vrijstellingen voor de diensten door lijkbezorgers, crematoria en exploitanten van begraafplaatsen, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 28 december 2016, nr. BLKB/2016/657M, Stcrt. 2016, 69123, V-N 2017/3.17
Besluit heffing van omzetbelasting ter zake van vouchers, waardebonnen en zegels, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 14 december 2018, nr. BLKB 2018-217731, Stcrt. 2018, 68657, zoals gewijzigd bij Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 23 augustus 2019, nr. 2019-17629, Stcrt. 2019, 48210
Besluit heffing van omzetbelasting ten aanzien van factoorsovereenkomsten, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 5 september 2003, nr. DGB2003/4484M (Infobulletin 2003, 9 van 5 september 2003, regelingnummer: DGB2003/4484M), zoals laatstelijk gewijzigd bij Besluit van 15 december 2016, nr. 2016-204647, Stcrt. 2016, nr. 69111
Besluit beheer van gemeenschappelijke beleggingsfondsen 2021; bijzonder overheidstoezicht, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 20 oktober 2021, nr. 2021-4121, Stcrt. 2021, 44815
Besluit Staatssecretaris van Financiën van 29 september 2025, nr. 2025-23004 (Stcrt. 2025, 33827), V-N 2025/47.16
Besluit bemiddeling bij effectentransacties, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 10 oktober 2025, nr. 2025-16407 (Stcrt. 2025, 34270)
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Helpdeskantwoord Kennisgroep OVI, 10 juli 2020, 20-210-0005, Componist licentie
Vierde deelbesluit Woo-verzoek kennisgroepstandpunten Belastingdienst, V-N Vandaag 2023/1751, onderdeel OVI Deel II, Bindend advies Kennisgroep OVI, 11 december 2020, 20-210-00105, Cryptovaluta
Kennisgroepstandpunt Belastingdienst van 31 januari 2025, KG:210:2025:2, Gemeenschappelijke beleggingsmaatschappij; vrijstelling artikel 11, eerste lid, onderdeel i, onder 3°, Wet OB 1968, BTW-bulletin 2025/41
Overzicht vervallen regelgeving
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 2 augustus 1983, nr. 283-3376
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 30 december 1999, nr. VB99/2649, Heffing van omzetbelasting met betrekking tot cadeaubonnen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 5 november 2001, nr. CPP 2001/2160M, Heffing van omzetbelasting ten aanzien van het verstrekken van zegels en waardebonnen)
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 24 januari 2008, nr. CPP2008/39M, Stcrt. 2008, 32, Besluit vrijstelling diensten door lijkbezorgers, crematoria en exploitanten van begraafplaatsen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 25 januari 2013, BLKB 2013/82M, Stcrt. 2013, 2452, Heffing van omzetbelasting ten aanzien van telefoonkaarten en mobiele telefoonabonnementen
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 9 september 2013, BLKB/2013/267M, Stcrt. 2013, 26647, Besluit vrijstellingen voor de diensten door lijkbezorgers, crematoria en exploitanten van begraafplaatsen
Besluit over maatstaf van heffing in btw, Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 29 juni 2018, BLKB 2018/84956, Stcrt. 2018, 37763, V-N 2018/42.14
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 22 maart 2019, nr. 2019-42405, Stcrt. 2019, nr. 17208, Besluit beheer van gemeenschappelijke beleggingsfondsen; bijzonder overheidstoezicht
Mededeling over pensioenpremie en btw, Ministerie van Financiën, 11 november 2025, V-N 2025/51.14, Pensioenbrief 2025/88, Pensioenbrief 2025/93
Standaardarrest
HvJ EU 21 maart 2002, zaak C-174/00, ECLI:EU:C:2002:200, BNB 2003/30, V-N 2002/9.28, V-N 2002/20.13, FED 2002/479
Belangrijkste uitspraken
HvJ 13 maart 2014, zaak C-464/12, ECLI:NL:XX:2014:100, BNB 2014/207, V-N 2014/15.19, PJ 2014/79
HvJ EU 22 oktober 2015, zaak C-264/14, ECLI:EU:C:2015:718,, V-N 2015/59.15, Belastingadvies 2021/24.10, TaxVisions 20 november 2015
HvJ EU 9 december 2015, zaak C-595/13, ECLI:EU:C:2015:801, BNB 2016/45, V-N 2015/66.15, TaxVisions 24 december 2015
Hoge Raad 25 november 2016, nr. 11/04540, ECLI:NL:HR:2016:2684, BNB 2017/45, V-N 2016/62.22, FED 2017/42, TaxVisions 2 december 2016
Hoge Raad 9 december 2016, nr. 15/00148, ECLI:NL:HR:2016:2786, BNB 2017/52, V-N 2016/67.18, TaxVisions 23 december 2016, PJ 2017/18
HvJ EU 25 juli 2018, zaak C-5/17, ECLI:EU:C:2018:592, V-N 2018/44.11, FED 2019/105, TaxVisions 31 augustus 2018
HvJ EU 21 september 2017, zaak C-326/15, ECLI:EU:C:2017:719, BNB 2018/13, V-N 2017/49.15, FED 2017/152, TaxVisions 13 oktober 2017
HvJ EU 15 mei 2019, zaak C-235/18, ECLI:EU:C:2019:412 (Vega International), V-N 2019/26.14, FED 2019/104, TaxVisions editie 29 mei 2019
HvJ EU 17 oktober 2019, zaak C-692/17, ECLI:EU:C:2019:867, V-N 2019/51.12, H&I 2019/418
Hoge Raad 4 december 2020, nr. 18/03680, ECLI:NL:HR:2020:1914, BNB 2021/43, V-N 2020/63.13-14, FED 2021/72, TaxVisions 11 december 2020
HvJ EU 17 juni 2021, zaken C-58/20 en C-59/20, ECLI:EU:C:2021:491, V-N 2021/27.15, FED 2022/83, H&I 2021/636, TaxVisions editie 25 juni 2021
Rechtbank Gelderland 5 juli 2022, nr. AWB - 20 _ 5295, ECLI:NL:RBGEL:2022:3360, V-N 2022/39.2.5, Belastingadvies 2022/17.5
Gerechtshof Amsterdam 21 mei 2024, nrs. 22/2440 t/m 22/2453, ECLI:NL:GHAMS:2024:1552, V-N 2024/40.1.4
Gerechtshof Den Haag 22 april 2025, nr. BK-21/616, ECLI:NL:GHDHA:2025:747, V-N 2025/32.1.2, V-N Vandaag 2025/1003, PJ 2025/80
HvJ EU 19 juni 2025, zaak C-785/23, ECLI:EU:C:2025:462 (Bulgarion posts), V-N 2025/30.17.12, V-N Vandaag 2025/1236
Gerechtshof Den Haag 24 juni 2025, nr. BK-23/365, ECLI:NL:GHDHA:2025:1327, V-N 2025/40.1.5, V-N Vandaag 2025/1496, V-N 2019/52.11, FED 2020/6, V-N 2016/32.17
Hof Arnhem-Leeuwarden 30 september 2025, nr. BK-ARN 23/1503, ECLI:NL:GHARL:2025:6015, V-N Vandaag 2025/2176, PJ 2025/143 en nr. BK-ARN 21/803, ECLI:NL:GHARL:2025:5991, V-N 2025/55.1.3, V-N 2026/3.1.3, V-N Vandaag 2025/2152
Gerecht van de Europese Unie 26 november 2025, zaak T 657/24, ECLI:EU:T:2025:1062, V-N 2025/56.12, BTW-bulletin 2026/15, TaxVisions 19 december 2025, TaxVisions 2025/50.3
Literatuur
J.J.M. Lamers, 'Naar goed gebruik', BtwBrief 2017/1
A.J. van Doesum & G.J. van Norden, 'Het belang van het doel en het doel van het belang', BtwBrief 2017/4
'Begrip ‘bijzonder overheidstoezicht’ in vrijstelling voor gemeenschappelijke beleggingsfondsen toegelicht', V-N 2019/20.14, TaxVisions 26 april 2019
F.J. Manzoni & T. Vincken, 'Bijzonder overheidstoezicht: hoe bijzonder moet het zijn?', BtwBrief 2020/50
M.D.C. Gomes Vale Viga, ‘Bitterkoek’, BtwBrief 2021/2
A.J. van Doesum & G.J. van Norden, Omzetbelasting, FED Fiscale studieserie nr. 6, 17e druk, 2023, Deventer Wolters Kluwer
A.E. Spiessens, R.A. Wolf & M.W.C. Soltysik, Wegwijs in de btw, 18e druk, 2025, Den Haag SDU
Naslag
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.C Uitvaart (art. 11, lid 1, onderdeel h)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.G Handelingen inzake betaalmiddelen, effecten en andere waardepapieren, alsmede het beheer van collectief bijeengebracht vermogen (art. 11, lid 1, onderdeel i)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.H Kredietverlening, handelingen in het betalingsverkeer en zekerheidsverbintenissen (art. 11, lid 1, onderdeel j)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.I Verzekeringen (art. 11, lid 1, onderdeel k)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.J Kansspelen (art. 11, lid 1, onderdeel l)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.K Post (art. 11, lid 1, onderdeel m)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.L Radio- en televisieorganisaties (art. 11, lid 1, onderdeel n)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.N Voordrachten (art. 11, lid 1, onderdeel p)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.O Componisten, schrijvers en journalisten (art. 11, lid 1, onderdeel q)
Cursus Belastingrecht, OB.2.3.3.P Roerende zaken die vrijgesteld zijn gebruikt (art. 11, lid 1, onderdeel r)
Verwante onderwerpen
Thema: Onderwijsvrijstelling: vrijgesteld van btw of toch belast?
Thema: Medische vrijstelling: vrijgesteld van btw of toch belast?
Thema: Non profit: vrijgesteld van btw of toch belast?
Thema: Onroerend goed: vrijgesteld van btw of toch belast?
Thema: De levering van een bouwterrein: btw of overdrachtsbelasting?