V.4.2 Formele taakverdeling

Voor de taakverdeling tussen de bestuurders moet worden teruggevallen op art. 2:9 lid 1 BW. De bestuurstaken kunnen op grond van deze bepaling ‘bij of krachtens de wet of de statuten’ worden verdeeld. Een taakverdeling die conform art. 2:9 lid 1 BW op de wet of de statuten berust, duid ik aan met de term ‘formele taakverdeling’.

Dat de taakverdeling tussen de uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders op grond van art. 2:9 lid 1 BW ‘bij of krachtens de statuten’ kan geschieden, is door Huizink en Mussche bestreden. Zij menen dat de taakverdeling op grond van art. 2:129a/239a lid 1 BW steeds in de statuten moet worden opgenomen. Art. 2:9 lid 1 BW geldt volgens hen enkel voor de taakverdeling tussen de uitvoerende bestuurders onderling en de niet-uitvoerende bestuurders onderling.1

In de parlementaire geschiedenis van de Wet bestuur en toezicht is een aanknopingspunt voor de opvatting van Huizink en Mussche te vinden. De memorie van antwoord leert dat “de verdeling van de bestuurstaken over uitvoerende en niet uitvoerende bestuurders steeds in de statuten moet worden bepaald”.2 Maar de minister is niet consistent. In de nota naar aanleiding van het verslag gaf hij aan dat het monistische bestuursmodel een statutaire grondslag moet hebben, terwijl de taakverdeling tussen de uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders ‘bij of krachtens de statuten’ kan geschieden.3

Intussen ben ik van mening dat Huizink en Mussche het niet bij het rechte eind hebben. Zij baseren hun standpunt ten onrechte op art. 2:129a/239a lid 1 BW. Volgens mij volgt uit art. 2:129a/239a lid 1 BW slechts dat de keuze voor het monistische bestuursmodel in de statuten moet worden vastgelegd. De daadwerkelijke taakverdeling tussen de uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders kan vervolgens op grond van art. 2:9 lid 1 BW ‘bij of krachtens de statuten’ geschieden. Hetzelfde geldt voor de taakverdeling tussen de uitvoerende bestuurders en de niet-uitvoerende bestuurders onderling.4

Art. 2:9 lid 1 BW biedt veel vrijheid om tot een taakverdeling te komen. De woorden ‘bij of krachtens de wet’ impliceren dat een taakverdeling binnen het bestuur allereerst uit de wet kan volgen.5 Ook de minister lijkt deze woorden zo te interpreteren: “Omdat de taakverdeling, voor zover al niet uit de wet kenbaar (vgl. artikel 2:129a/239a lid 1 BW) [cursivering NK], bij of krachtens de statuten (…)”.6 Het is niet meteen duidelijk waar de minister met de woorden ‘voor zover al niet uit de wet kenbaar’ op doelt.

Art. 2:129a/239a lid 1 BW begrenst weliswaar de vrijheid om de taken en bevoegdheden binnen een one tier board te verdelen, maar dat betekent niet dat art. 2:129a/239a lid 1 BW een taakverdeling behelst.7 Volgens mij bevat Boek 2 BW slechts een dwingende taakverdeling voor structuurvennootschappen met een monistisch bestuursmodel. Ik wijs bijvoorbeeld op art. 2:164a/274a lid 2 BW. Hieruit volgt dat de niet-uitvoerende bestuurders de uitvoerende bestuurders benoemen.8 Een ander voorbeeld is te vinden in art. 2:164a/274a lid 1 jo. 2:158/268 lid 4 BW. Op grond van deze bepaling behoren de niet-uitvoerende bestuurders een voordracht op te maken voor de benoeming van een niet-uitvoerend bestuurder.9

Voorts bepaalt art. 2:9 lid 1 BW dat de bestuurstaken ‘bij of krachtens de statuten’ kunnen worden verdeeld. Dit betekent in de eerste plaats dat de taakverdeling in de statuten zelf kan worden opgenomen. In dat geval is sprake van een taakverdeling ‘bij de statuten’. De wetgever heeft bewust voor de formulering ‘bij of krachtens de statuten’ gekozen, zodat de uitwerking van de taakverdeling ook bij reglement of bestuursbesluit kan geschieden. Een voorwaarde is dan wel dat de basis voor die uitwerking in de statuten is neergelegd.10

Ik ben kortom van mening dat zowel de taakverdeling tussen de gezamenlijke uitvoerende bestuurders en de gezamenlijke niet-uitvoerende bestuurders als tussen de uitvoerende bestuurders en de niet-uitvoerende bestuurders onderling ‘bij of krachtens de statuten’ kan geschieden.11 De regeling is daarmee minder statisch dan de Arubaanse regeling.12 Daar moet de taakverdeling steeds in de statuten worden vastgelegd, zo meen ik te lezen in art. 59 lid 2 LVBA.13 In Nederland kan de taakverdeling in de statuten zelf worden vastgelegd, maar verplicht is dat niet. De statuten kunnen voor de uitwerking van de taakverdeling ook verwijzen naar het bestuursreglement. Daarnaast kunnen de statuten bijvoorbeeld bepalen dat de bestuurders de taken onderling verdelen. Tot slot kan de taakverdeling op grond van art. 2:9 lid 1 BW gedeeltelijk in de statuten en gedeeltelijk in een bestuursbesluit of bestuursreglement worden uitgewerkt.14