7.5.3 De regels voor levensverzekeraars betreffende de basisregistratie personen

In art. 3.3 Wet Brp is bepaald dat bij algemene maatregel van bestuur door derden verrichte werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang worden aangewezen, ten behoeve waarvan gegevens uit de basisregistratie worden verstrekt. Art. 39 van het Besluit Brp bepaalt dat (i) de door derden verrichte werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang, (ii) de categorieën van derden die in verband met die werkzaamheden in aanmerking komen voor de systematische verstrekking van gegevens en (iii) de beperkingen ten aanzien van de gegevens die kunnen worden verstrekt, zijn aangeduid in de tabel die als bijlage 4 bij het Besluit Brp is gevoegd. In bijlage 4 “Derden die werkzaamheden verrichten met een gewichtig maatschappelijk belang aan wie systematisch verstrekt kan worden” is vermeld dat “verzekeraars als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet” gegevens verstrekt krijgen voor de “uitvoering van pensioenregelingen”. Levensverzekeraars krijgen dus alleen systematisch gegevens verstrekt uit de Basisregistratie Personen voor de uitvoering van collectieve levensverzekeringen.

In hoofdstuk 5.6.2.3 heb ik beschreven dat het verzetrecht op grond van art. 3:119 Wft bij collectieve levensverzekeringen toekomt aan de verzekeringnemer. Dit betreft de (voormalige) werkgever. Dat de verzekeraar van een collectieve levensverzekering uit de Basisregistratie Personen ten behoeve van de uitvoering van deze pensioenregeling op de hoogte wordt gesteld van bijvoorbeeld het overlijden van een deelnemer, heeft bij het samenstellen van een adressenbestand voor individuele kennisgevingen aan degenen die wél het verzetrecht hebben op grond van art. 3:119 Wft daarom géén betekenis.2

Colleges van burgemeester en wethouders kunnen op grond van art. 3.6 Wet Brp ook op incidentele basis gegevens verstrekken. Een college van burgemeester en wethouders kan over alle ingeschrevenen gegevens verstrekken, dus niet alleen over ingeschrevenen uit de eigen gemeente.3 Ook dat kan echter alleen op verzoek van een derde voor zover de gegevens worden verstrekt ten behoeve van bij algemene maatregel van bestuur aangewezen werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang.

In bijlage 5 van het Besluit Brp4 staan de derden opgesomd die werkzaamheden verrichten met een gewichtig maatschappelijk belang aan wie door burgemeester en wethouders op verzoek gegevens verstrekt kunnen worden. Hier worden onder meer verzekeraars genoemd voor

Als het overlijden van een verzekerde is gemeld bij de verzekeraar, dan kan deze verzekeraar dus eventueel in verband met de begunstiging zoals vermeld in de verzekeringsovereenkomst de door die verzekeraar benodigde informatie opvragen uit de Basisregistratie Personen.

Omdat het honoreren van (uitkerings-)aanspraken op dat moment nog niet aan de orde is, lijkt het mij voor een levensverzekeraar echter niet mogelijk het juiste adres van een verzekeringnemer uit de Basisregistratie Personen op te vragen, indien een in verband met een portefeuilleoverdracht verstuurde brief retour afzender naar de verzekeraar zou komen.

Bijlage 4 van het Besluit Brp is kort geleden gewijzigd.5 Levensverzekeraars en natura-uitvaartverzekeraars mogen voortaan systematisch op de hoogte worden gesteld van het overlijden van ingezetenen van Nederland. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft door middel van een algemene maatregel van bestuur twee werkzaamheden met gewichtig maatschappelijk belang toegevoegd aan bijlage 4.6 Daardoor wordt ten aanzien van die werkzaamheden systematische verstrekking van gegevens mogelijk gemaakt. Deze wijziging van bijlage 4 van het Besluit Brp is in werking getreden op 15 juli 2023.7 Levensverzekeraars en natura-uitvaartverzekeraars mogen voortaan gegevens ontvangen voor

Overigens zal er nog wel enige tijd nodig zijn voor de implementatie van deze wijziging. Het Verbond van Verzekeraars en de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens zullen nog moeten overleggen over technische aspecten van de informatieverstrekking. Een verzekeraar die gebruik wil maken van deze dienst zal een autorisatie moeten aanvragen. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal naar aanleiding van deze aanvragen vervolgens autorisatiebesluiten nemen.8 Verzekeraars kunnen daarna hun administratie voor wat betreft uitkeringsgerechtigden in orde maken en voortaan op orde houden.

Volgens de Nota van Toelichting bij de algemene maatregel van bestuur is beoogd dat verzekeraars na de wijziging van bijlage 4 van het Besluit Brp vanuit de Brp spontaan het gegeven van overlijden van een verzekerde ontvangen.9 Bij deze overlijdensmelding gaat het dus om een eenmalige spontane verstrekking vanuit de Basisregistratie Personen. Vervolgens kan “indien deze gegevens niet reeds bij de verzekeraar bekend zijn of door hem anderszins te achterhalen zijn” de verzekeraar door middel van een zoekvraag actuele gegevens over de begunstigde opvragen uit de Basisregistratie Personen.10 Indien de begunstigde recht heeft op een eenmalige verzekeringsuitkering, dan kan de verzekeraar die uitkering doen. Indien de begunstigde recht heeft op periodieke verzekeringsuitkeringen, dan kan de verzekeraar met die uitkeringen beginnen.

Uit de Nota van Toelichting bij de algemene maatregel van bestuur blijkt ook dat de verzekeraars niet alleen spontaan de overlijdens van verzekerden gemeld krijgen die plaatsvinden na invoering van de wijziging van bijlage 4 van het Besluit Brp, maar dat zij ook kunnen navragen of een verzekerde of begunstigde al overleden is. De wijziging biedt dus óók een oplossing voor “bestaande slapende polissen”.11 Ook met betrekking tot die polissen kunnen dan eenmalige uitkeringen worden gedaan of kan een begin worden gemaakt met periodieke uitkeringen.

Wat betekent dit nu voor het versturen van individuele kennisgevingen aan op grond van de Wft verzetgerechtigden, indien de levensverzekeraar of natura-uitvaartverzekeraar in de toekomst overgaat tot portefeuilleoverdracht? De verzekeraar zal tegen die tijd op dit moment “bestaande slapende polissen” hebben kunnen afhandelen. Hij zal eenmalige uitkeringen dan in beginsel hebben kunnen doen. Voor zover hij eenmalige uitkeringen voorafgaand aan de portefeuilleoverdracht nog niet heeft kunnen doen, beschikt hij waarschijnlijk al wel over de adresgegevens van de uitkeringsgerechtigden van die polissen. Ook zal hij beschikken over de adresgegevens van de gerechtigden tot periodieke uitkeringen. Kortom, door deze wijziging van bijlage 4 van het Besluit Brp zal de administratie van de verzekeraar ook beter op orde zijn voor het geval dat hij in de toekomst bij een eventuele portefeuilleoverdracht individuele kennisgevingen wil versturen.