Vastgoedtransacties in de Europese btw (FM nr. 169) 2021/2.3.5.1:2.3.5.1 Organisatie

Vastgoedtransacties in de Europese btw (FM nr. 169) 2021/2.3.5.1

2.3.5.1 Organisatie

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Het Hof van Justitie is de rechtsprekende instelling van de EU die tot taak heeft de eerbiediging van het recht bij de uitlegging en toepassing van de Verdragen te verzekeren.1 Op het gebied van de btw doet het Hof van Justitie zijn invloed met name gelden door uitspraken over de uitleg van de Btw-richtlijn in prejudiciële procedures en uitspraken in inbreukprocedures over het (niet) nakomen van de verplichtingen uit hoofde van de Btw-richtlijn door een lidstaat. In de paragrafen 2.3.5.2 en 2.3.5.3 wordt op deze procedures nader ingegaan. In deze paragraaf wordt ingegaan op de organisatie van het Hof van Justitie.

Het Hof van Justitie bestaat uit één rechter per lidstaat.2 Hoewel niet vereist, draagt in de praktijk iedere lidstaat een kandidaat uit eigen land voor.3 Een voor de hand liggende verklaring voor deze praktijk is dat een lidstaat het belangrijk vindt dat er in het Hof van Justitie een rechter is die op de hoogte is van de bijzonderheden van zijn nationale rechtsstelsel.4 Het Hof van Justitie wordt bijgestaan door 11 A-G’s.5 De A-G heeft tot taak in het openbaar in volkomen onpartijdigheid en onafhankelijkheid met redenen omkleed advies (de zogenoemde ‘conclusie’) te nemen.6 De conclusie van de A-G sluit de mondelinge behandeling af en vormt de inleiding op de beraadslaging van het Hof van Justitie.7 In de literatuur wordt de taak van de A-G onderscheiden in vier subtaken: het voorbereiden van de zaak (1), het doen van een gemotiveerd voorstel voor een oplossing van zaak (2), het plaatsen van de zaak in een bredere context (3) en het inslaan van nieuwe wegen (4).8 Hoewel een conclusie niet bindend is, is zij wel gezaghebbend.9 Wanneer het Hof van Justitie van oordeel is dat in de zaak geen nieuwe rechtsvraag aan de orde is, kan het – na het horen van de A-G – beslissen dat de zaak zonder conclusie van de A-G zal worden berecht.10 Bij een arrest dat niet voorafgegaan is door een conclusie is het daarom zaak te letten op de rechtsregel die bevestigd wordt.

Aan de rechters en A-G’s van het Hof van Justitie worden (dezelfde) hoge eisen gesteld. Zij worden gekozen uit personen die alle waarborgen voor onafhankelijkheid bieden en aan alle gestelde eisen voldoen om in hun onderscheiden landen de hoogste rechterlijke ambten te bekleden, of die bekendstaan als kundige rechtsgeleerden.11 De door een lidstaat voorgedragen rechters en A-G’s worden in onderlinge overeenstemming door de regeringen van de lidstaten benoemd na raadpleging van een comité12 dat een advies uitbrengt over de geschiktheid van de voorgestelde kandidaten voor de uitoefening van de betrokken ambten.13 De benoeming is voor zes jaren met de mogelijkheid tot herbenoeming.14 De rechters van het Hof van Justitie kiezen uit hun midden een president en een vicepresident voor een periode van drie jaar met de mogelijkheid tot herkiesbaarheid.15 Het Hof van Justitie houdt zitting in kamers.16 Het Hof van Justitie heeft 10 kamers gevormd van drie of vijf rechters. De rechters die deel uitmaken van een kamer kiezen uit hun midden de kamerpresident.17 De zaken die binnenkomen lijken niet naar onderwerp te worden toebedeeld aan de verschillende kamers.18 Een kamer die alleen belastingzaken behandeld, een belastingkamer, heeft het Hof van Justitie dan ook niet.19 Wel is er een zekere ad hoc specialisatie door zaken over een bepaald onderwerp, bijv. de btw, gedurende een zekere tijd aan dezelfde rechter-rapporteur20 toe te wijzen.21

Het Hof komt niet alleen in kamers van drie of vijf rechters bijeen, maar kan ook als grote kamer bijeenkomen wanneer een lidstaat of een instelling die partij is in de zaak daarom verzoekt en wanneer het om bijzonder ingewikkelde of belangrijke zaken gaat.22 De grote kamer bestaat uit 15 rechters en wordt voorgezeten door de president van het Hof van Justitie. Ook de vicepresident en drie van de presidenten van de kamers met vijf rechters maken deel uit van de grote kamer. Tot op heden zijn er volgens de website van het Hof van Justitie 21 btw-arresten gewezen door de grote kamer, maar deze arresten hebben geen betrekking op de btw-behandeling van vastgoedtransacties.23 Het Hof van Justitie kan ten slotte ook in voltallige zitting bijeenkomen. Dit is in een aantal uitzonderlijke situaties voorgeschreven, maar het Hof kan dit ook doen indien het – na het horen van de A-G – de aanhangige zaak van uitzonderlijk belang acht.24 Tot op heden is het niet voorgekomen dat het Hof van Justitie een btw-zaak in een voltallige zitting heeft berecht.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.