Mededinging en verzekering
Einde inhoudsopgave
Mededinging en verzekering (R&P nr. VR8) 2019/Appendix II:II Overzicht van alle resultaten van het praktijkonderzoek
Mededinging en verzekering (R&P nr. VR8) 2019/Appendix II
II Overzicht van alle resultaten van het praktijkonderzoek
Documentgegevens:
mr. drs. G.T. Baak, datum 11-12-2019
- Datum
11-12-2019
- Auteur
mr. drs. G.T. Baak
- JCDI
JCDI:ADS183497:1
- Vakgebied(en)
Mededingingsrecht / Algemeen
Verzekeringsrecht / Algemeen
Toon alle voetnoten
Voetnoten
Voetnoten
Standaardrisico’s: risico’s die een doorsnee intermediair op de relevante markt ook zonder gedeelde dekking zonder problemen kan onderbrengen bij een andere verzekeraar dan een van de deelnemers aan de intermediaire pool.
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
A. Algemeen
Voor wat voor soort organisatie bent u werkzaam?
Verzekeraar
Volmacht
Makelaar
Branche
Brand
Technische verzekeringen
Transport
Varia
Totaal
Organisatie
A. Verzekeraars
29
17
34
36
111
B. Makelaars
39
19
34
29
116
C. Gevolmachtigd agenten
2
1
3
3
9
Totaal
70
27
71
68
Wat is uw functietitel?
Hetislastigomhiervaneenoverzichttegeven,omdataandefunctiesveelverschillendebenamingenwerdengegeven.Omeenbeeldtegeven,deantwoordenvarieerdenvan(senior)sluiter/broker,voorpersonenwerkzaambijeenmakelaartot(senior)acceptant/underwriterof‘lead’underwritervoorpersonenwerkzaambijeenverzekeraar.Ookkwamhetvoordateenpersoondefunctiehadvanspecialist,adviseurofmanager.
In welke branche bent u werkzaam? (Bent u werkzaam in meerdere branches? Kies dan de branche waar u de meeste ervaring in heeft, alle hierna volgende vragen vult u in voor de branche die u hier kiest).
Brand
Transport
Technische verzekeringen
Varia
In het vervolg van deze vragenlijst kunt u bij de beantwoording uitgaan van uw branche. Bent u in meerdere branches werkzaam dan kunt u bij de beantwoording van de vragen aangeven op welke branche(s) uw antwoord ziet.
Ziehetantwoordopvraag1voordeverdelingvanderespondentenoverdeverschillendebranches.
Hoeveel jaar bent u werkzaam in de zakelijke verzekeringsmarkt?
Aantaljaarervaring
Minder dan vijf jaar
Tussen de vijf en tien jaar
Meer dan tien jaar
Totaal
Organisatie
Verzekeraars
8
13
95
111
Makelaars
9
10
92
116
Gevolmachtigd agenten
1
0
8
9
Totaal
18
23
195
B. Sluiting in coassurantie
Voor sluiting in coassurantie wordt vaak gekozen vanwege de volgende redenen.
De coassurantiemarkt biedt toegang tot (her)verzekering tegen lage(re) kosten
De coassurantiemarkt biedt goede service
De coassurantiemarkt is de enige manier waarop bepaalde risico’s (her)verzekerd kunnen worden
Hebt u nog aanvullende redenen voor verzekeren in coassurantie?
Ja
Nee
Zo ja, kunt u aangeven welke redenen?
Nee
103
Ja, namelijk
136
totaal
139
Deaanvullenderedenenkwamenindekernneeropdespecialistischekennisdieaanwezigisopdecoassurantiemarkt,hetspreidenvanrisico’s(goedeverdeling),hetmaatwerk(specifiekevoorwaarden)endebeterevoorwaardendiekunnenwordengebodenbijdeverzekeringincoassurantie.
Hieronder is in 5 stappen een beschrijving opgenomen – gebaseerd op de literatuur en eerdere onderzoeken – in welke volgorde een verzekeringsovereenkomst in coassurantie tot stand komt.
De makelaar stelt eerst vast, veelal in overleg met de verzekerde, wat er verzekerd moet worden.
Met die informatie gaat de makelaar onderhandelen met enkele (potentiële) leidende verzekeraars.
Als de makelaar voldoende zekerheid heeft gekregen tegen welke premie en voorwaarden hij het risico bij de leidende verzekeraar(s) kan onderbrengen, stelt hij een of meerdere offerte(s) op voor de klant.
Als de offerte ertoe leidt dat de klant de makelaar de opdracht geeft om het risico onder te brengen, stelt de makelaar een sluitnota op of maakt hij direct een polis op.
De makelaar (de sluiter) vraagt aan de leidende verzekeraar(s) om voor een bepaald aandeel te tekenen. Daarna benadert hij de volgende verzekeraars om mee te tekenen. De volgers zijn vaak niet bij de vooronderhandelingen betrokken geweest, maar vernemen wel wie de leider zal zijn.
Geeft deze volgorde volgens u het totstandkomingsproces goed weer?
Ja
Nee
Indien u de vraag met ‘Nee’ hebt beantwoord, wat is in uw ervaring de juiste volgorde? (U kunt de gegeven nummering 1 t/m 5 in de door u geziene volgorde weergeven en/of eventuele toevoegingen omschrijven)volgens u de manier waarop de overeenkomst tot stand komt? (U kunt de gegeven nummering i t/m v in de door u geziene volgorde weergeven)
Ja
68
Nee
71
totaal
139
Aangedragen opties voor een andere volgorde:
Volgordetotstandkomingverzekeringincoassurantie
Aantalkeergekozen
i,ii,iii,v,iv
13
i,ii,v,iii,iv
3
i,iii,ii,v,iv
1
Overige (toelichting bij de in de vraag genoemde volgorde)
54
De vragen (3 t/m 7) gaan over de positie en de selectie van de leidende verzekeraar.
Welke ranking zou u geven aan de onderstaande factoren die een rol kunnen spelen bij de keuze welke verzekeraar de leider mag zijn?
Keuzefactoren
Kennis
Reputatie
Hetbod(premie)
Solvabiliteit
Wensklant
Verhoudingmetmakelaar
Ervaringenuithetverleden
10
62
32
46
31
54
18
20
9
70
51
72
36
32
45
55
8
72
84
73
72
38
81
99
7
26
44
29
48
46
55
34
6
5
21
12
25
30
14
10
5
4
5
6
19
22
17
9
4
1
3
2
5
10
7
13
3
1
0
0
4
5
2
1
2
0
2
2
2
5
3
1
1
2
1
1
1
1
1
1
2067
1927
2010
1828
1810
1828
1888
Hoeveel verzekeraars (leider en volgers) staan er gemiddeld genomen op een polis?
Uhoeftalleenvooruwbranche(s)intevullen
1
2 t/m 5
6 t/m 9
10 of meer
Branche:Brand
(73 respondenten)
4
66
3
0
Branche:Transport
(71 respondenten)
3
64
3
1
Branche:Varia
(68 respondenten)
21
46
1
0
Branche:Technischeverzekeringen
(27 respondenten)
1
26
0
0
Totaal
(242 respondenten)
29
(12%)
205
(84,7%)
7
(2,9%)
1
(0,4%)
Hoeveel verzekeraars komen gemiddeld genomen in aanmerking voor de positie van leider?
Uhoeftalleenvooruwbranche(s)intevullen
Minder dan 5 verzekeraars
5 – 10 verzekeraars
Meer dan 10 verzekeraars
Branche:Brand
(73 respondenten)
38
35
0
Branche:Transport
(71 respondenten)
50
18
3
Branche:Varia
(68 respondenten)
39
28
1
Branche:Technischeverzekeringen
(27 respondenten)
21
5
1
Totaal
(242 respondenten)
150
(62%)
87
(36%)
5
(2%)
Indien u terugblikt op de afgelopen 5 jaar: Daalt de groep leidende verzekeraars, blijft deze groep ongeveer gelijk of wordt de groep groter?
Uhoeftalleenvooruwbranche(s)intevullen
Daalt
Blijft ongeveer gelijk
Stijgt
Weet ik niet
Branche:Brand
(73 respondenten)
30
38
1
4
Branche:Transport
(71 respondenten)
37
25
4
5
Branche:Varia
(68 respondenten)
23
31
7
7
Branche:Technischeverzekeringen
(27 respondenten)
22
4
0
1
Totaal
(242 respondenten)
113
(46,7%)
100
(41,3%)
12
(5%)
17
(7%)
Kunt u een verklaring geven voor uw antwoord onder vraag 6? (Denk aan fusies/overnames tussen verzekeraars of toetreding buitenlandse spelers).
Deantwoordenvanderespondentenkwamenneeropdeconsolidatieindemarktenconcurrentievanuithetbuitenland.Deonderstaandetabelgeeft–voordebeeldvorming–enkelecitatenweer:
Verzekeraar, underwriter property
“Doorovernamesvanverzekeraarsdaalthetaantalpartijenindemarkt.Deruimebeschikbaarheidvankapitaalzorgterechterweervoordaternieuwepartijenbijkomenendatbestaandepartijensnellergeïnteresseerdzijnineenwatgroterleadaandeel.”
Verzekeraar, Senior Underwriting Manager
“Hetaantalverzekeraarsneemtsterkaf,ookhetaantalvandevoorheenvanoudsherleidendeverzekeraarswordtminderdoorfusiesenovernames”
Makelaar, Senior Broker
“Dekennisencapaciteitzitmomenteelbijééngroteverzekeraarindemarkt.BovendiengeefthetsoortklantenonsweinigkeuzeomnaareenandereNederlandseverzekeraartegaanvooreenleidendaandeel,het'enige'alternatiefvoordeechtgroterisico'sishetbuitenland.”
Makelaar, senior sluiter
“Meerdereverzekeraarszijngestoptmethet(beursmatig)aanbiedenvantechnischeverzekeringen.Hettotaalaantalbeschikbareverzekeraarsisdaarmeegedaaldenookhetaantalverzekeraarsdiealsleadkunnenfungeren.”
Makelaar, specialist broking
“Degroepleidendeverzekeraarsdaaltietsdoorfusiese.d.Denieuwetoetredersopdemarktzijnveelalklein,vaakonervarenenbeschikkenmeestalnietovereenschadeafdeling.Daaromzijnnieuwetoetredersmeestalnietgeschiktalsleider(ondanksdatzevaakwelmetlagepremiesdemarktnaarzichtoeproberentetrekken).”
Verzekeraar, senior underwriter
“Erismeerkapitaalindemarktbeschikbaar,waardoornieuwepartijentoetredentotdemarktofbestaandeverzekeraarshunlinesofbusinessuitbreiden.Deze'nieuwkomers'hebbenvoldoendecapaciteitomookeenleadersroltevervullen.”
De vragen (8 t/m 11) gaan over de positie van de volgende verzekeraars en de premiebepaling
Welke ranking zou u geven aan de onderstaande factoren die een rol kunnen spelen bij de beslissing van de volgers om de leider te volgen?
<image/>
De volgende verzekeraars zouden door de makelaar en/of de leidende verzekeraar benaderd kunnen worden om mee te tekenen:
Welke(n) van deze mogelijkheden doen zich in de praktijk volgens u voor?
De makelaar
De leidende verzekeraar
De makelaar en leidende verzekeraar samen
Anders, namelijk
A
238 (94%)
B
2 (1%)
C
3 (1%)
D
9 (4%)
Ad. A: Op welke manier benadert de makelaar de volgers om mee te tekenen?
A.De makelaar nodigt de volgverzekeraars uit om mee te tekenen tegen dezelfde premie en voorwaarden als bedongen met de leider. Hij gaat niet meer afzonderlijk onderhandelen met de volgers.
B.De makelaar nodigt de volgverzekeraars uit om mee te tekenen en hij onderhandelt met hen afzonderlijk over de premie en de voorwaarden waartegen zij het risico wensen te verzekeren.
C.Anders, namelijk
<image/>
Wie bepaalt bij het verzekeren in coassurantie de premie?
De makelaar bepaalt de (maximale) premie
De leidende verzekeraar bepaalt de premie
De premie wordt bepaald door middel van onderhandelen: de makelaar doet het eerste premievoorstel, de leidende verzekeraar(s) reageert/reageren daar weer op
De premie wordt bepaald door middel van onderhandelen: de leidende verzekeraar(s) doen het eerste premievoorstel, de makelaar reageert daar weer op
Anders, namelijk
<image/>
Indien u als sluiter werkzaam bent, wat doet u als blijkt dat een risico niet voor 100% kan worden ondergebracht? (meerdere antwoorden zijn mogelijk)
Dit komt in de praktijk nauwelijks voor
Er wordt in zo’n situatie een nieuwe tender uitgeschreven
Met de klant wordt een andere oplossing besproken (graag aangeven welke dat is)
Er wordt gekeken of de verzekeraars die al wel getekend hebben, hun aandeel willen verhogen, eventueel tegen een hogere premie
Keuzeopties
Frequentie
A
29
A, B
21
A,C,D
19
A,B,C,D
2
A,C
3
D
62
C,D
25
B,C,D
3
B,D
1
B,C
1
C
11
De bipar principes
Bent u bekend met de Bipar principes?
Ja
172
Nee
58
Vervolgvraag bij optie A: worden de Bipar principes toegepast binnen uw branche(s)?
<image/>
Devragen13t/m20hoeftualleentebeantwoordenalsubekendbentmetdeaanbestedingsprocedure(s)voorverzekeringsdiensten.Deaanbestedingsproce-durezietopdewettelijkeverplichtingopgrondvanhetNederlandseofEuropeseAanbestedingsrechtomdeverzekeringvoorbepaaldeverzekeringnemers(provincies,gemeentenenandereoverheidsinstellingen)aantebesteden.Daaronderkanookdemakelaarsdienstvallen.
Procedures voor het plaatsen van opdrachten
In het Aanbestedingsrecht wordt een onderscheid gemaakt tussen de openbare procedure, de niet-openbare procedure en de procedure van gunning via onderhandelingen.
Kunt u aangeven met welke procedure u in de praktijk het meest te maken heeft?
Typeprocedures
Frequentie
A. Openbare procedure (bestaat uit 1 ronde)
50
B. Niet-openbare procedure (bestaat uit 2 rondes)
24
C. Procedure van gunning via onderhandelingen
18
D. Anders, namelijk
4
Totaal
96
Hoeveel inschrijvers zijn er gemiddeld bij een aanbesteding?
Zijn er vaak dezelfde inschrijvers betrokken bij aanbestedingsprocedures?
Hebt u weleens meegemaakt dat er sprake was van een ongeldige inschrijving/aanbesteding?
Ja
38
Nee
40
Weet ik niet
18
Zo ja, kunt u de reden(en) aangeven waarom de inschrijving/aanbesteding ongeldig was (en hoe vaak is dit voorgevallen?)
Hierwerdondermeeraangegevendatfoutenwarengemaaktbijdeinschrijving,foutenvanprocedureleaard,hetnietvoldoenaandegesteldevoorwaarden,hetgebruikvanverkeerdeformulierenen/ofteweiniginschrijvers.
Hoe wordt in een aanbestedingsprocedure het onderscheid tussen leider en volgers duidelijk gemaakt?
Inschrijvers kunnen opteren voor een positie van leider of volger en voor die positie een bieding uitbrengen
Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen leider of volgers
Er is een afzonderlijke inschrijvingsronde voor de leider en een afzonderlijke inschrijvingsronde voor de volgers
Anders, namelijk
Hoe ervaart u het gebruik van aanbestedingsprocedures voor het verzekeren van risico’s in coassurantie?
Aanbesteding bemoeilijkt en vertraagt het totstandkomingsproces van het sluiten in coassurantie
Aanbesteding werkt goed bij coassurantie
Aanbesteding is niet geschikt voor het verzekeren in coassurantie
Anders, namelijk
Worden de Bipar principes toegepast bij de aanbestedingsprocedure?
C. Sluiting in een intermediaire pool
Devolgendevragengaanoverhetsluitenvaneenverzekeringbijeenintermediairepool.Daarondervallendemakelaarsen/ofvolmachtpools.Uhoeftditdeelvandevragenlijstalleentebeantwoordenindienuhiermeebekendbent.Ookvoorditgedeeltevandevragenlijstgeldtdatuwantwoordenvertrouwelijkzullenwordenbehandeld.
Voor het verzekeren van risico’s in pools wordt vaak gekozen vanwege de hieronder opgenomen gronden. Gelden deze gronden volgens u ook voor het verzekeren van risico’s in intermediairepools?
(Graag aankruisen welke gronden van toepassing zijn voor het verzekeren in een intermediaire pool, meerdere antwoorden zijn mogelijk)
Wat zijn volgens u de alternatieven voor het verzekeren in een intermediaire pool? (meerdere antw. mogelijk)
Verzekeren door middel van coassurantie bij meerdere verzekeraars
Verzekeren voor 100% door 1 verzekeraar
Verzekeren voor 100% door 1 verzekeraar gekoppeld aan herverzekering
Anders, namelijk
Keuzeopties
Frequentie
A
17
B
8
C
1
D
5
A,B,C
22
A,B,C,D
2
A,B
28
B,D
1
B,C
1
Indien u als makelaar of verzekeraar betrokken bent bij een of meerdere intermediaire pool(s), kunt u – teneinde de in de branche voorkomende intermediaire pools in kaart te brengen – aangeven welke pools dat betreft en welk risico daarin wordt ondergebracht?
Hierwerdenverschillendevoorbeeldengenoemdvanpools.Iknoemdezehiernietomdatzijbedrijfsnamenbevatten.
Worden in de hierboven door u genoemde intermediaire pools ook risico’s herverzekerd?
Nee
45
Ja, (graag noemen in welke pools dat het geval is)
6
Niet van toepassing
34
Kunt u hieronder aangeven binnen welke dekking (onder- en bovendrempel) risico’s in de intermediaire pools worden ondergebracht?
Hetantwoordopdezevraagbehandelikvertrouwelijk,omdatdedrempelsvandepoolsbedrijfsvertrouwelijkeinformatiebevat.
In hoeveel landen zijn de intermediaire pools actief? Welke zijn dat?
Hetantwoordopdezevraagbehandelikvertrouwelijk,omdatdedrempelsvandepoolsbedrijfsvertrouwelijkeinformatiebevat.
Hoe schat u de marktpositie in van de intermediaire pools? Het gaat om uw inschatting van het percentage van de risico’s die in de branche(s) in de intermediaire pools worden ondergebracht.
Hetantwoordopdezevraagbehandelikvertrouwelijk,omdatdedrempelsvandepoolsbedrijfsvertrouwelijkeinformatiebevat.
Hoe worden premies bepaald voor de risico’s die in de intermediaire pool worden ondergebracht?
De premies zijn vooraf in gezamenlijk overleg tussen de verzekeraars (de poolleden) en het intermediair vastgesteld
De verzekeraars (de poolleden) en het intermediair hebben afgesproken tegen welke voorwaarden zij het risico verzekeren, maar de premie ligt nog niet vast
Anders, namelijk
Zijn er standaardvoorwaarden voor de verzekering van risico’s in de intermediaire pools?
Ja
66
Nee
13
Weet ik niet
6
Indien ja, is het gebruik van deze voorwaarden voor het verzekeren van de risico’s binnen de intermediaire pool verplicht?
Ja
51
Ik had nee geantwoord
17
Nee
17
Kunnen in uw branche de risico’s die verzekerd worden in de intermediaire pools ook buiten deze pool om, zonder gedeelde dekking, worden verzekerd?
Ja
78
Nee
3
Weet ik niet
4
Hoe wordt een risico geplaatst in de intermediaire pools?
A. Het intermediair is gevolmachtigd door de verzekeraars om de risico’s die binnen de pool vallen voor de verzekeraars te accepteren.
15
B. De plaatsing in de pool wordt verzorgd door een speciaal daarvoor opgericht orgaan/onderneming
9
C. Als een risico binnen de pool geplaatst kan worden, wordt de acceptatie door het intermediair eerst aan de poolleader voorgelegd die beslist of het risico geaccepteerd wordt of niet
42
D. Anders, namelijk
19
Totaal
85
Staat het de leden van de pool vrij om risico’s die in de poolomschrijving vallen, ook buiten de pool om te accepteren?
Ja
67
Nee
6
Weet ik niet
12
Totaal
85
Zijn er in uw branche(s) meerdere intermediaire pools die dezelfde risico’s verzekeren?
Ja
75
Nee
5
Weet ik niet
5
Zo ja, concurreren deze intermediaire pools met elkaar?
Ja
70
Nee
5
Relevante markt
Volgens het protocol voor intermediaire pools van het Verbond van Verzekeraars dienen pools zichzelf in twee gevallen te onderwerpen aan een self assessment:
I. intermediaire pools voor andere dan standaardrisico’s,1 en
II. intermediaire pools voor standaardrisico’s met een marktaandeel in de relevante markt van meer dan 5 procent
Van welke productmarkten gaat u uit bij de beoordeling van de positie van een intermediaire pool op de markt?
A: 1 productmarkt van alle verzekeringen tezamen
9
B: 3 productmarkten: Brandverzekeringen, Transportverzekeringen en Varia
16
C: Meer dan 3 productmarkten: ieder verzekeringsproduct is een afzonderlijke productmarkt
42
D: Anders, namelijk
13
Kunt u aangeven of de intermediaire pools waarbij u bent betrokken (zie Onderdeel C/vr. 3) in de afgelopen 5 jaar verplicht zijn (geweest) tot een self assessment?
Zo ja, heeft dat tot maatregelen geleid (en welke waren dat?)
Categorieen
Aantalkeergekozen
Getroffenmaatregelen(“voorbeelden”)
Ja
24
“Periodieke controle door de volmachtgevende verzekeraars. Accepatierichtlijnen, premieverhogingen, naselectie, preventieve maatregelen”
“Periodiek wordt er gekeken naar de omvang in verhouding tot de productmarkt. Bij mijn vorige werkgever is er wel eens een pool opgezegd vanwege het overschrijden van de 5 % grens.”
“na self assessement aanpassing voorwaarden en premie”
“Ja en er is regelmatig bijgestuurd in premie en voorwaarden”
“Ja, dat zijn alle pools. Diversen pools zijn aangepast met name v.w.b. positive lead en volger (het kwam voor dat je zowel lead in 1 pool en volger in een andere pool kon zijn en op die manier het risico altijd tekende; dat is voorbij).”
Nee
4
Niet bekend
10
Niet van toepassing
42