2.4.1 Taak of plicht?

Uit de hierboven behandelde argumentatie volgt dat de Belastingdienst voorlichting moet geven, dat hoort te doen en overigens ook wil. Wat houdt ‘moeten’ in dit verband in? Enerzijds kan worden betoogd dat de voorlichtende taak moet worden opgevat als een werklast: voorlichting is onderdeel van het takenpakket van de Belastingdienst als wetsuitvoerder. In zoverre is voorlichting een noodzakelijke dienst aan burgers. Anderzijds rust op de Belastingdienst de juridische verplichting tot het verstrekken van voorlichting (paragraaf 2.3). De uitvoering van de voorlichtende taak is dus niet slechts een werklast, maar een rechtsstatelijke plicht.1

Gezien het bovenstaande, kan in plaats van voorlichtende taak mogelijk beter worden gesproken van een voorlichtingsplicht. Toch moet mijns inziens worden vastgehouden aan het begrip ‘voorlichtende taak’. Dit begrip is in het belastingrecht ingeburgerd. Belangrijker is bovendien dat het begrip beter recht doet aan de (uitvoering van de) voorlichtende taak door de Belastingdienst. Dat is immers – zo laten theorie en praktijk zien – niet alleen een kwestie van moeten (plicht) en horen (norm), maar ook van willen en doen (beleid). De Belastingdienst vervult zijn voorlichtende taak ruimhartig en weloverwogen (paragraaf 2.3.3, hoofdstuk 3). De uitvoeringstechnische en beleidsmatige kant zou in het begrip ‘voorlichtingsplicht’ ten onrechte op de achtergrond raken, terwijl dit de voorlichtende taak van de Belastingdienst mede kleurt.

De principiële lading die in ‘taak’ besloten ligt, impliceert dat het bestaan van de voorlichtende taak niet enkel afhankelijk is van de bereidheid van de Belastingdienst om de voorlichting aan burgers op zich te nemen. Zelfs al zou de Belastingdienst – hypothetisch gesteld – niet meer bereid zijn tot voorlichting, dan heeft de Belastingdienst nog steeds de plicht om voorlichting te geven (paragraaf 7.7.2.a en b).