7.2.5 Uitdrukkelijke en stilzwijgende forumkeuze; art. 23-24 EEX-Vo

Art. 23 EEX-Vo biedt de mogelijkheid van uitdrukkelijke forumkeuze (forum prorogatum, art. 8 Rv). Vereist wordt dat ten minste een der partijen woonplaats heeft op het grondgebied van een lidstaat en partijen een gerecht of de gerechten van een lidstaat aanwijzen voor de kennisneming van geschillen die naar aanleiding van een bepaalde rechtsbetrekking zijn ontstaan of zullen ontstaan. Er wordt geen rekening gehouden met enige objectieve samenhang tussen de litigieuze rechtsbetrekking en het aangewezen gerecht. Het forum non conveniens-leerstuk speelt dus geen rol van betekenis.1 De partijautonomie gaat hier vóór het vereiste van een nauwe verbondenheid tussen geschil en forum. Een geldige forumkeuze werkt volgens art. 23 EEX-Vo exclusief, tenzij partijen anders zijn overeengekomen. De forumkeuze kan in een aantal vormen worden gesloten, bijvoorbeeld in een schriftelijke overeenkomst of bij een schriftelijk bevestigde mondelinge overeenkomst. Een forumkeuze mag niet in strijd zijn met art. 22 (exclusieve fora) of art. 13, 17 en 21 (verzekerings-, consumenten-en arbeidszaken).

Art. 24 EEX-Vo geeft een regeling voor de stilzwijgende forumkeuze (vgl. art. 9 sub a Rv). Indien de verweerder in een procedure voor het gerecht van een lidstaat verschijnt zonder zich tijdig op de onbevoegdheid van dit gerecht te beroepen, is daarmee de bevoegdheid van de aangezochte rechter stilzwijgend aanvaard. Aangenomen mag worden dat het woonplaatsvereiste van art. 4 lid 1 EEX-Vo niet geldt voor de stilzwijgende forumkeuze, zodat art. 24 een universeel formeel toepassingsgebied heeft.2