67.1 Inleiding

Sinds 2014 kan degene die aangifte moet doen voor de inkomstenbelasting, gebruik maken van de voorafingevulde aangifte, waarin de Belastingdienst alle informatie heeft ingevuld die reeds van banken en werkgevers is verkregen. Dit verschijnstel staat niet op zichzelf en illustreert een steeds verdergaande robotisering van de rechtsbetrekking tussen overheid en burger. De AOW-uitkering moet via de website worden aangevraagd en wordt vrijwel automatisch toegekend. De werkloze moet via werk.nl zijn werkdossier bijhouden, wetende dat wat hij daarin invult kan worden gecontroleerd. Van agrariërs wordt verwacht dat zij via mijn.rvo.nl aangeven welke gewassen ze op hun percelen telen, waar ze mest willen uitrijden en hoeveel kalfjes er op het bedrijf zijn geboren.1 Het lijkt een uitdijend fenomeen: de overheid verschuilt zich achter een website of digitale interface en brengt de burger in de positie dat hij ‘aan de knoppen’ zit, dat hij zelf de rechtsbetrekking met de overheid kan vormgeven en bepalen. Dit verschijnsel, dat in deze bijdrage wordt aangeduid als ‘do it yourself’ bestuursrecht, lijkt de aard van de Awb-rechtsbetrekking te veranderen. In deze bijdrage staat de vraag centraal in hoeverre de Awb een herijking behoeft om ‘do it yourself’ bestuursrecht te accommoderen.