11.1.2 Ratio op basis van deel I

438. Bestanddeelvorming zorgt ervoor dat schaarse middelen worden samengevoegd tot rechtsobjecten. Het samenvoegen van schaarse middelen tot rechtsobjecten heeft als voordeel dat transactiekosten worden verminderd. In plaats van over alle schaarse middelen afzonderlijk, kan in één keer over het gehele rechtsobject worden beschikt. Omdat rechtsobjecten van belang zijn voor alle deelnemers aan het vermogensrecht – zij moeten weten welke schaarse middelen samen rechtsobjecten vormen om daar hun gedrag op af te stemmen (zie randnummer 180) – is het nodig om juridische regels op te stellen die op gelijke wijze voor alle deelnemers aan het rechtsverkeer van toepassing zijn. Daarbij zullen sommige mensen erop vooruitgaan (zij krijgen er schaarse middelen bij) en sommige mensen erop achteruit gaan (zij raken schaarse middelen kwijt). Het is daarom niet mogelijk om een regel te kiezen waar iedereen het mee eens is. Er moet dus een regel worden opgelegd ‘van bovenaf’. Daardoor is het niet absoluut zeker dat de maatschappelijke welvaart wordt verhoogd. Degene die de regel oplegt – de overheid – kan namelijk niet in de hoofden van degenen kijken die door de regel geraakt zullen worden. Toch zal de overheid een keuze moeten maken. Idealiter zorgt het samenvoegen van schaarse middelen ervoor dat de resulterende rechtsobjecten de hoogste maatschappelijke welvaart opleveren (zie paragraaf 7.2). Dat betekent in dit geval dat degenen die er schaarse middelen bij krijgen, daar minimaal genoeg nut aan moeten ontlenen om het verlies van degenen die schaarse middelen verliezen, (in theorie) te kunnen compenseren (zie randnummer 136). Om zich zoveel als mogelijk te verzekeren van het feit dat de opgelegde juridische regel de maatschappelijke welvaart verhoogt, kan de overheid aansluiten bij inschattingen van welke combinaties van schaarse middelen door gemiddelde personen het meest nuttig worden gevonden (zie randnummer 280).