Einde inhoudsopgave
Forumkeuze in het Nederlandse IPR (R&P nr. 159) 2008/13.5.4
13.5.4 Statuten
mr. P.H.L.M. Kuypers, datum 29-02-2008
- Datum
29-02-2008
- Auteur
mr. P.H.L.M. Kuypers
- JCDI
JCDI:ADS420503:1
- Vakgebied(en)
Internationaal privaatrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
HvJ EG 10 maart 1992, zaak C-214/89, Powell Duffryn/Petereit, Jur. 1992, p. 1-1745, NJ 1996, 279.
Hof 's-Gravenhage 12 december 1985, NIPR 1986, 327 benadrukt dat die gebondenheid slechts bestaat in die hoedanigheid. Een geschil over een lening van de aandeelhouder van de moedervennootschap aan een directeur van de dochtervennootschap valt niet onder het toepassingsbereik van de forumkeuze in de statuten van de dochtervennootschap.
Par. 14.2.
HvJ EG 10 maart 1992, zaak C-214/89, Powell Duffryn/Petereit, Jur. 1992, p. 1-1745, NJ 1996, 279, r.o. 26; vgl. BGH 11 oktober 1993, RIW 1994, p. 237 dat het uiteindelijke oordeel van de nationale rechter in deze zaak bevat.
HvJ EG 10 maart 1992, zaak C-214/89, Powell Duffryn/Petereit, Jur. 1992, p. 1-1745, NJ 1996, 279, r.o. 26.1k neem aan dat de schriftelijkheid van statuten eveneens geldt voor alle EG lidstaten, zodat dezelfde reden ook van toepassing is voor de EEX-V°.
HvJ EG 10 maart 1992, zaak C-214/89, Powell Duffryn/Petereit, Jur. 1992, p. 1-1745, NJ 1996, 279, r.o. 27-29.
Het Hof van Justitie heeft in het arrest Powell Duffryn/Petereit1 geoordeeld dat statuten van een vennootschap, vereniging of rechtspersoon als een overeenkomst in de zin van art. 17 EEX zijn te beschouwen. De banden tussen de vennoten, leden of aandeelhouders onderling en de vennoten, leden of aandeelhouders en de vennootschap, vereniging of rechtspersoon zijn te vergelijken met de banden tussen partijen bij een overeenkomst. Daardoor zijn vennoten, leden, aandeelhouders2 en hun organen3 op grond van art. 23 EEX-V°/17 Verdrag4 aan de forumkeuze in statuten van een vennootschap, vereniging of rechtspersoon gebonden — ongeacht hun instemming met de forumkeuze en het moment van verkrijging van de aandelen indien het geschil voortvloeit uit een vennootschapsrechtelijke rechtsbetrekking.
Eventuele geschillen uit een overeenkomst met de vennootschap, vereniging of rechtspersoon vallen niet onder de forumkeuze.5 Een vordering uit hoofde van een aandeelhoudersovereenkomst van de ene aandeelhouder tegen een andere aandeelhouder wordt niet bestreken door een forumkeuze in de statuten.
Statuten zijn te beschouwen als een species van het genus 'schriftelijke overeenkomst' in de zin van art. 23 lid 1 sub a EEX-V°/17 lid 1 sub a Verdrag. Aan welke voorwaarden dienen de statuten te voldoen teneinde een geldige vorm te hebben?
De statuten — en derhalve de forumkeuze — dienen schriftelijk te zijn.6 Volgens het Hof van Justitie zou dat in alle verdragsluitende staten het geval zijn.7
De statuten dienen voor een aandeelhouder ter inzage te liggen op een voor hem toegankelijke plaats, zoals bijv. de zetel van de vennootschap of het handelsregister,8 zodat een aandeelhouder ongeacht de wijze en het moment van verkrijging van de aandelen bekend is, of redelijkerwijze kan zijn, met de inhoud van de statuten en de wijzigingen daarvan. Aan deze voorwaarde van toegankelijkheid is eveneens voldaan op grond van de publicatieplicht, tenzij de vennootschap de deponeringsvoorschriften niet heeft nageleefd. Voor de passieve aandeelhouder zal bekendheid met de statuten weliswaar theorie zijn, maar het Hof van Justitie hecht aan een gelijke behandeling van alle aandeelhouders. Het Hof van Justitie heeft aan het vereiste van een schriftelijke overeenkomst in de zin van art. 23 lid 1 sub a EEX-V°/17 lid 1 sub a Verdrag een extra voorwaarde gesteld, namelijk toegankelijkheid. Deze voorwaarde is slechts van toepassing, indien de forumkeuze voorkomt in statuten.