De kosten van de enquêteprocedure (VDHI nr. 177) 2022/7.1:7.1 Inleiding

De kosten van de enquêteprocedure (VDHI nr. 177) 2022/7.1

7.1 Inleiding

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In dit hoofdstuk onderzoek ik de mogelijkheid tot verhaal van de kosten van het onderzoek. Binnen de wettelijke regeling van het enquêterecht bestaat een bijzondere verhaalsmogelijkheid voor de kosten van het onderzoek. Art. 2:354 BW bepaalt:

‘De ondernemingskamer kan na kennisneming van het verslag op verzoek van de rechtspersoon beslissen, dat deze de kosten van het onderzoek geheel of gedeeltelijk kan verhalen op de verzoekers, indien uit het verslag blijkt dat het verzoek niet op redelijke grond is gedaan, dan wel op een bestuurder, een commissaris of een ander die in dienst van de rechtspersoon is, indien uit het verslag blijkt dat deze verantwoordelijk is voor een onjuist beleid of een onbevredigende gang van zaken van de rechtspersoon. De laatste zin van het tweede lid van artikel 350 van dit Boek is van toepassing.’

Uit empirisch onderzoek van Van Calker blijkt dat bij de enquêteprocedure betrokken partijen de mogelijkheid tot verhaal van de kosten van het onderzoek op grond van art. 2:354 BW steeds vaker weten te vinden. Tot relatief meer toewijzingen heeft dit echter niet geleid.1

De mogelijkheid tot verhaal van de kosten van het onderzoek kan een reden voor financiering van de kosten van het onderzoek vormen, nu de gedane ‘investering’ hiermee kan worden terugverdiend. Het in de enquêteprocedure verrichte onderzoek is daarmee potentieel gratis – gemaakte proceskosten daargelaten. Een andere reden voor financiering van de kosten van het onderzoek kan de inzet van de enquêteprocedure als opstap naar een aansprakelijkheidsprocedure vormen. Hierover handelt hoofdstuk 8.

Met art. 2:354 BW wordt ruimte gelaten voor aansprakelijkheid in het enquêterecht. Na een korte schets van de wetsgeschiedenis van de regeling van verhaal van de kosten van het onderzoek (par. 7.2), de karakterisering van art. 2:354 BW als bijzondere (bestuurders)aansprakelijkheidsgrondslag en een beschrijving van de mogelijkheid van cessie van de vordering tot verhaal van de kosten van het onderzoek (par. 7.3), bespreek ik in par. 7.4 de procedure tot verhaal van de kosten van het onderzoek. Hierna ga ik in op welke kosten op grond van art. 2:354 BW kunnen worden verhaald (par. 7.5), door wie deze kosten kunnen worden verhaald (par. 7.6), en op wie deze kosten kunnen worden verhaald, waarbij ik een onderscheid aanbreng tussen verhaal op de enquêteverzoeker (par. 7.7) en verhaal op bestuurders, commissarissen of anderen in dienst van de rechtspersoon (par. 7.9). Daarbij besteed ik ook aandacht aan de vordering tot schadevergoeding op grond van art. 2:350 lid 2 BW (par. 7.8). Tot slot bespreek ik de mogelijkheid van een verdeling van de kosten van het onderzoek, hoofdelijkheid en regres bij de toepassing van art. 2:354 BW (par. 7.10) en de werking van art. 2:354 BW in concernenquêtes (par. 7.11).

In dit hoofdstuk gaat geen specifieke aandacht uit naar de mogelijkheden tot verhaal van de kosten van het onderzoek naar het enquêterecht van Aruba, de BES-eilanden, Curaçao, Sint Maarten en Suriname, nu deze mogelijkheden niet wezenlijk afwijken van de Nederlandse wettelijke regeling van verhaal van de kosten van het onderzoek.2

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.