5.3 De administratieplichtige bij Europese entiteiten met statutaire zetel in Nederland

Er bestaat een drietal verschillende Europese entiteiten die hun statutaire zetel in Nederland kunnen hebben. Het zijn het EESV1, de SE2 en de SCE3. Voor het EESV met een statutaire zetel in Nederland geldt op grond van artikel 3 lid 2 Uitv. EESV4 dat artikel 2:10 BW van toepassing is.5 Dat betekent dat voor het EESV met statutaire zetel in Nederland zowel artikel 3:15i BW (wanneer ten minste in Nederland een bedrijf of zelfstandig een beroep wordt uitgeoefend) als artikel 2:10 BW van toepassing is.6

Voor de toepasselijkheid van artikel 2:10 BW zou nog onderscheid gemaakt kunnen worden tussen de situatie dat wel of geen werkzaamheden in Nederland worden uitgevoerd. In lijn met de visie dat bij een rechtspersoon naar Nederlands recht artikel 2:10 BW van toepassing is, ongeacht waar de werkzaamheden worden uitgevoerd, zou ook voor de EESV op dat punt de statutaire zetel leidend moeten zijn.

Verder wordt in artikel 3 lid 4 Uitv. EESV uitdrukkelijk bepaald dat de in artikel 2:10 BW genoemde bescheiden – balans en staat van baten en lasten – voorzien van een toelichting de jaarrekening vormen van het EESV. Artikel 3 lid 4 Uitv. EESV geeft daarmee weer dat de op grond van artikel 2:10 BW door het EESV gevoerde administratie de basis is van de door het EESV op te stellen jaarrekening.7

Voor de SE en de SCE geldt dat een specifieke bepaling omtrent de toepasselijkheid van artikel 2:10 BW8 in de respectieve uitvoeringswetten ontbreekt.9 De reden hiervoor is dat in de SE-verordening en in de SCE-verordening, anders dan in de EESV-verordening, een bepaling is opgenomen waarin het op de SE respectievelijk SCE toepasselijke recht is weergegeven. Uit de SE-verordening volgt dat voor aangelegenheden die niet door de SE-verordening worden geregeld of – wanneer een aangelegenheid slechts gedeeltelijk is geregeld – voor die aspecten die niet onder de SE-verordening vallen de wettelijke voorschriften van de lidstaten gelden welke zouden gelden voor een naamloze vennootschap die is opgericht overeenkomstig het recht van de lidstaat waar de SE haar statutaire zetel heeft.10 Voor de SCE geldt een vergelijkbare bepaling op grond van de SCE-verordening, waar voor vergelijkbare aangelegenheden de wetten van de lidstaten gelden, welke zouden gelden voor een coöperatie die is opgericht overeenkomstig het recht van de lidstaat waar de SCE haar statutaire zetel heeft.11

Omdat nergens in de SE-verordening of de SCE-verordening een bepaling is opgenomen over het toepasselijke recht ter zake van de administratieplicht, kan op grond van artikel 9 lid 1 onder c ii SE-verordening en artikel 8 lid 1 onder c ii SCE-verordening worden betoogd dat artikel 2:10 BW voor de SE en SCE van toepassing is.12 Hoewel hij dit niet expliciet vermeldt in zijn boek Hoofdlijnen van het jaarrekeningenrecht in Nederland, lijkt dit ook de achterliggende reden te zijn van Beckmans opvatting dat moet worden aangenomen dat artikel 2:10 BW ook van toepassing is op de SE en de SCE met een statutaire zetel in Nederland.13 Uitgaande van deze uitleg van artikel 9 lid 1 onder c ii SE-verordening en artikel 8 lid 1 onder c ii SCE- verordening, betekent dit dat voor de SE en de SCE met een statutaire zetel in Nederland ook zowel artikel 3:15i BW als artikel 2:10 BW geldt, wanneer – voor wat betreft de toepasselijkheid van artikel 3:15i BW – deze entiteiten een bedrijf of zelfstandig een beroep in Nederland uitoefenen.

Zeker gezien de serieuze gevolgen die het niet-naleven van de administratieplicht in geval van faillissement kan hebben op grond van artikel 2:138/ 2:248 BW, zou het naar mijn mening voor de rechtszekerheid van de bestuurder van een SE of een SCE met statutaire zetel in Nederland beter zijn wanneer de toepasselijkheid van artikel 2:10 BW en artikel 2:138/2:248 BW niet alleen afhankelijk zou zijn van de ruime toepasselijkheid van artikel 9 SE-verordening respectievelijk artikel 8 SCE-verordening maar dat dit evenals bij het EESV het geval is expliciet bepaald zou zijn in de Uitv. SE en de Uitv. SCE. Dat dit niet nodig is omdat het uit de SE-verordening en de SCE-verordening kan worden afgeleid, is vanuit legistisch oogpunt mogelijk wel voldoende maar een expliciete bepaling heeft mijn voorkeur gezien de omvangrijke risico’s die kleven aan niet-naleving van de administratieplicht in geval van faillissement van de SE of de SCE.