4.7.10.2 Het bevoegde bestuursorgaan

Het gezichtspunt van de hoedanigheid van de overheid legt het meeste gewicht in de schaal van het gerechtvaardigd vertrouwen indien de onjuiste informatie is verstrekt door het bestuursorgaan dat beschikt over bestuursrechtelijke bevoegdheden met betrekking tot het wettelijk kader waarover het zich heeft uitgelaten. In het aansprakelijkheidsrecht voor het geven van onjuiste of onvolledige inlichtingen geldt zelfs als uitgangspunt dat de burger snel mag vertrouwen op uitlatingen die zijn gedaan door het bevoegde bestuursorgaan. In het arrest Blaricum/Roozen (zie hierover paragraaf 3.4.5.2 en 5.3) noemt de Hoge Raad bijvoorbeeld als eerste gezichtspunt dat de onjuiste informatie over de toelaatbaarheid van bouwen op een terrein aan Roozen is gegeven ‘door B en W zelf, die ook bevoegd waren de beslissing omtrent de aanvraag van een bouwvergunning te nemen’.1 De relevantie van dit gezichtspunt is gelegen in de beginselen van legaliteit en specialiteit.

De wet geeft het bestuursorgaan de bevoegdheid om publiekrechtelijke rechtshandelingen te verrichten ter zake van het onderwerp van de informatieverstrekking. Om die reden moet worden aangenomen dat het bestuursorgaan bij uitstek deskundig is met betrekking tot de uitleg van die wet en de publiekrechtelijke rechtshandelingen die het op grondslag daarvan heeft verricht (paragraaf 4.7.9).2 Hieraan doet niet af dat het bestuursorgaan zijn uitlatingen meestal niet doet ter voldoening aan een wettelijke verplichting of taak op het gebied van informatieverstrekking (hoofdstuk 2). Het ontbreken van een wettelijke informatieverplichting neemt immers niet weg dat de uitlatingen worden gedaan in de sfeer van een bevoegdheidsuitoefening (paragraaf 2.3.1.1). Het gaat veelal om accessoire informatieverstrekking (zie paragraaf 3.2.1), die niet los kan worden gezien van de bevoegdheid om de burger bindende besluiten te nemen met betrekking tot het onderwerp van de informatieverstrekking. De wettelijke toedeling van de bevoegdheid om deze besluiten te nemen is dus van belang bij de beoordeling van de onrechtmatigheid van informatieverstrekking.

Het uitgangspunt dat de burger relatief snel mag vertrouwen op uitlatingen die zijn gedaan door het bevoegde bestuursorgaan geldt temeer, indien het informatie over het ‘eigen recht’ (of beleid) betreft, waarmee ik doel op recht dat tot stand is gekomen met gebruikmaking van de eigen regelgevende bevoegdheden van het bestuursorgaan of van een ander bestuursorgaan dat tot dezelfde publiekrechtelijke rechtspersoon behoort. Hierbij kan in het bijzonder worden gedacht aan het bestemmingsplan, dat wordt vastgesteld door de gemeenteraad, en een algemeen verbindend voorschrift is.4 Uitleg daaraan wordt gegeven door het college van burgemeester en wethouders, bijvoorbeeld wanneer een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen wordt aangevraagd en moet worden beoordeeld of die activiteit in strijd is met het bestemmingsplan, maar ook wanneer een verzoek wordt gedaan om handhavend op te treden tegen het gebruik van een perceel in strijd met het bestemmingsplan. In beide kaders beschikt het college over relevante bevoegdheden.5

Het gezichtspunt van de hoedanigheid van de overheid zal in het algemeen een zwaarwegende eerste aanwijzing vormen dat gerechtvaardigd mag worden vertrouwd op de gegeven informatie, indien deze door het bevoegde bestuursorgaan is verstrekt.6