2.9.5 Concluderend: meer rechtsvergelijking

84. Door de openheid van de centrale norm is het moeilijk om het minimum beschermingsniveau van de richtlijn vast te stellen. Enkele indicaties zijn dat het contractsevenwicht reëel moet worden opgevat en dat bij de vaststelling van dit evenwicht zowel procedurele als inhoudelijke omstandigheden een rol kunnen spelen. Welke gezichtspunten de doorslag kunnen geven is echter niet duidelijk.

Art. 3 lid 1, maar ook de verschillende cruciale bepalingen uit de richtlijn (art. 4 lid 1 en ov. 16 considerans) en de lijst in de bijlage, kenmerken zich door hun open formulering. Daar komen bij: een gebrek aan waarborgen voor een 'gestroomlijnde uitleg' in de richtlijn zelf, een gebrek aan sturing vanuit Europa en een reeks voor de harmonisatie belemmerende factoren. Deze factoren betreffen de minimum harmonisatiedoelstelling en de beoordelingsvrijheid waarover de lidstaten beschikken bij de keuze voor een wijze van implementatie en handhaving.

Dit alles zorgt ervoor, zo luidt mijn aanname, dat het verbod op `(on)eerlijke' bedingen een naar zijn invulling overwegend nationale norm blijft en dat de harmonisatie van de oneerlijkheidstoets in de praktijk een onhaalbaar streven vormt. Deze aanname zal worden getoetst door de interpretatie van de aard en systematiek van de open norm ter omzetting van de richtlijnnorm in Nederland, Frankrijk en Engeland na te gaan. De in dit hoofdstuk uiteengezette variabelen en modellen maken een vergelijking tussen de nationale toetsen mogelijk.