2.5.6 Verwerking van cliëntorders

De zesde contractuele deelverplichting is de verwerking van cliëntorders. Dat de verwerking van cliëntorders een deelverplichting is van de MiFID-loyaliteitsverplichting, blijkt uit het feit dat de verplichting in MiFID is opgenomen in de afdeling die ziet op bepalingen ter bescherming van de cliënt.1 Evenals best execution zijn de regels over de verwerking van cliëntorders een zuiver contractuele verplichting. Zij zijn bij zowel execution only-dienstverlening, vermogensbeheer en beleggingsadvies van toepassing en bij zowel de niet-professionele als professionele cliënt.2 In tegenstelling tot bij best execution staat bij de verwerking van cliëntorders niet de inhoudelijke keus van de plaats van uitvoering centraal, maar gaat het om de uitvoering van de order zelf.

Op basis van de regels over de verwerking van cliëntorders moet de beleggingsdienstverlener procedures en regelingen toepassen die een onmiddellijke, billijke en vlotte uitvoering van orders van cliënten garanderen ten opzichte van orders van andere cliënten of posities van de beleggingsdienstverlener zelf.3 De regeling moet zodanig zijn dat wanneer een beleggingsdienstverlener vergelijkbare orders ontvangt, hij deze naar het tijdstip van ontvangst kan uitvoeren.4

Om tot een onmiddellijke, billijke en vlotte uitvoering van orders te komen, moet de beleggingsdienstverlener aan de volgende voorwaarden voldoen.5 Hij moet orders in naam van cliënten onmiddellijk correct registreren en toewijzen. Vergelijkbare orders moeten in volgorde van ontvangst worden uitgevoerd, tenzij de aard van de order of de heersende omstandigheden dit beletten of dit niet in het belang van de cliënt is. Specifiek bij niet-professionele cliënten moet de beleggingsdienstverlener de cliënt informeren over elk probleem dat een correcte uitvoering belemmert.6

In het specifieke geval dat sprake is van een limietorder die de beleggingsdienstverlener niet onmiddellijk kan uitvoeren, moet hij maatregelen nemen om een zo spoedig mogelijke uitvoering te bevorderen.7 Hij moet de bewuste limietorder direct op zodanige wijze openbaar maken dat andere marktdeelnemers eenvoudig toegang ertoe hebben.8 Als de beleggingsdienstverlener ook verantwoordelijk is voor de afwikkeling van een uitgevoerde order, moet hij alle redelijke maatregelen nemen om er voor te zorgen dat de cliënt het geld onmiddellijk op correcte wijze krijgt bijgeschreven.9 Ook dient hij misbruik van de informatie over lopende orders door hemzelf, maar ook door anderen, te voorkomen.10

Uit de verplichting over de verwerking van cliëntorders vloeit voort dat de beleggingsdienstverlener in principe geen orders mag samenvoegen, zowel niet met orders van anderen als eigen orders, tenzij voldaan is aan drie cumulatieve voorwaarden. Kort gezegd moet het onwaarschijnlijk zijn dat samenvoeging onvoordelig is, moet de cliënt op de hoogte zijn van het feit dat de samenvoeging nadelig kan uitpakken en moet er een ordertoewijzingsbeleid zijn.11 Indien sprake is van samenvoeging van een order van een cliënt met een transactie voor eigen rekening van de beleggingsdienstverlener, moet de beleggingsdienstverlener niet alleen voldoen aan voorgaande voorwaarden, maar geldt als aanvullende voorwaarde dat de beleggingsdienstverlener de handelstransactie niet mag toewijzen op een manier die nadelig is voor de cliënt.12 Evenals bij de verplichting tot , zijn de professionele en niet-professionele cliënt gelijkgesteld bij de regels over de verwerking van cliëntorders. Ook bij de verwerking van de cliëntorders heeft de professionele cliënt weinig aan zijn kennis, ervaring en deskundigheid omdat de uitvoering van cliëntorders zich binnen de beleggingsdienstverlener afspeelt. Dat verklaart dat hij hetzelfde beschermingsniveau geniet als de niet-professionele cliënt bij deze deelverplichting.