12.4.1 Wat is het juridische begrip van godsdienst?

Naar aanleiding van mijn analyse van de mogelijkheid dat religie een rol speelt in het kader van de strafuitsluitingsgronden concludeer ik dat in de rechtspraak is bepaald dat een religieus gewetensbezwaar of gewetensdrang door de rechter moet worden uitgelegd als een strafuitsluitingsgrond (waaronder psychische overmacht). In praktijk is een dergelijk beroep echter nooit geslaagd. Toch spelen er kwalificatievragen ten aanzien van strafuitsluitingsgronden omdat er zo nu en dan vanuit religieuze gronden een beroep op wordt gedaan. In een aantal van de door mij gevonden zaken kwalificeert de rechter de religieuze gewetensdrang of het religieuze gewetensbezwaar door middel van een subjectiverende kwalificatiewijze. Hij gaat ten aanzien van de vraag of het handelen van de verdachte wordt ingegeven door godsdienst uit van de verklaring van de verdachte. In de laatst besproken zaak ging de rechter uit van een autonome kwalificatie. Verder zijn er een aantal zaken waarin de rechter een beroep op een religieus gewetensbezwaar of gewetensdrang niet als zodanig kwalificeert omdat hij het beroep niet geloofwaardig vindt of omdat er sprake was van culpa in causa.