III.2.1.3 Afwezigheid van doorwerking

Als laatste moeten de beginselen of deelaspecten daarvan aan de orde komen, waarbij sprake is van het ontbreken van enige toepasselijkheid of invloed op de bestuurlijke voorprocedures. De vraag is wanneer die situatie zich voordoet. Het volledig ontbreken van invloed kan worden aangenomen als geen vergelijkbare inrichtingseisen bestaan met eenzelfde ratio die te herleiden vallen naar een beginsel van behoorlijke rechtspleging of naar een beginsel van behoorlijk bestuur voor de bestuurlijke voorprocedure. Een dergelijke afwezigheid van betekenis is voor geen enkel beginsel in al zijn facetten geconstateerd. Uitsluitend het externe deelaspect van het openbaarheidsbeginsel dat inhoudt dat de uitspraak — in bezwaar en administratief beroep de beslissing van het bestuur — toegankelijk moet worden gemaakt voor het publiek, vormt geen geldende eis voor de bezwaarschriftprocedure en het administratief beroep op grond van de Awb. De interne openbaarheidseisen op grond van dit aspect van het openbaarheidsbeginsel gelden echter ook voor het bestuur in de bestuurlijke voorprocedures. Ook in dat kader bestaan immers voorschriften die de bekendmaking aan partijen of belanghebbenden van de beslissing regelen. Deze interne openbaarheidseisen kunnen echter evenzeer onder het beginsel van hoor en wederhoor worden gebracht. Daarom worden onder de deelaspecten van het openbaarheidbeginsel vooral de externe eisen begrepen. Deze externe bekendmaking van de beslissing van het bestuur aan het publiek vormt geen algemeen geldende eis. Voorzover deze eis geldt in het kader van besluiten van algemene strekking komt daaraan niet dezelfde functie toe als aan de externe openbaarmakingseisen voor de uitspraak van de rechter. Om die reden wordt de eis van externe openbaarmaking van de uitspraak als onderdeel van het openbaarheidsbeginsel ondergebracht bij deze categorie. Er is geen sprake van toepasselijkheid op de bestuurlijke voorprocedures.

De afwezigheid van doorwerking doet zich verder alleen nog voor bij het vereiste van onafhankelijkheid van de rechterlijke instantie, dat in dit onderzoek niet wordt gezien als een beginsel van behoorlijke rechtspleging. Ook hier betreft het een eis die primair externe werking heeft en ziet op het waarborgen van het vertrouwen van het publiek in de rechtspraak. Er zijn onafhankelijkheidswaarborgen te herkennen in de regeling van de bestuurlijke voorprocedures in de Awb, maar deze hebben een beperktere strekking en moeten vooral geplaatst worden in het licht van de vereiste onpartijdigheid van het bestuur. In dat opzicht is onafhankelijkheid ook voor de bestuurlijke voorprocedures van belang. Die waarborgen moeten dan echter worden gezien als uitwerkingen van het onpartijdigheidsbeginsel en hebben dan ook vooral interne werking. De onafhankelijkheidswaarborgen delen derhalve ook in de aard van de doorwerking die toekomt aan het onpartijdigheidsbeginsel.