5 Conclusie

Over een goed kan slechts eenmaal worden beschikt en een goed kan – ten laste van één schuldenaar – slechts eenmaal worden uitgewonnen. Dit brengt met zich dat een verkrijger of schuldeiser die zich te laat aandient, mogelijk met lege handen achterblijft. Ons vermogensrecht kent vele uitzonderingen op dit uitgangspunt die bijvoorbeeld het recht van een verkrijger kunnen doen prevaleren boven dat van schuldeisers, zoals de Vormerkung. Deze uitzonderingen vormen naar huidig Nederlands recht een inconsistent stelsel dat bovendien dikwijls rechtseconomisch onwenselijke resultaten produceert, terwijl ook billijkheidsargumenten deze resultaten niet bevredigend kunnen verklaren. De hoeveelheid wederkerige overeenkomsten die dagelijks worden gesloten en het vergevorderde stadium van rechtsontwikkeling in Nederland rechtvaardigen wellicht een alternatieve inrichting van dit ogenschijnlijk eenvoudige gedeelte van het privaatrecht. Deze bijdrage vormt daartoe een aanzet.