50 Toetsing aan goede werking interne markt?

Een tweede subtiele maar potentieel verstrekkende verandering in art. 81 VWEU ten opzichte van art. 65 EG betreft de verwijzing naar de goede werking van de interne markt. Sinds het Verdrag van Amsterdam verwees art. 65 EG naar die maatregelen op het gebied van samenwerking in burgerlijke zaken met grensoverschrijdende gevolgen die moesten worden genomen ‘voorzover nodig voor de goede werking van de interne markt’. Na inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon luidt deze passage in art. 81 lid 2 VWEU ‘met name wanneer dat nodig is voor de goede werking van de interne markt’ (mijn cursivering, JV). Anders gezegd, de noodzaak tot het nemen van maatregelen op basis van art. 81 VWEU behoeft niet langer aan het interne markt-criterium te worden getoetst.

Het tweede lid van art. 81 VWEU geeft een limitatieve opsomming van categorieën van maatregelen. Deze opsomming komt grotendeels overeen met de in artikel 65 EG opgenomen lijst van maatregelen. De bedoelde maatregelen kunnen met name worden genomen wanneer dat nodig is voor de goede werking van de interne markt. Ten opzichte van art. 65 EG zijn nog de maatregelen toegevoegd die zien op het verbeteren van de toegang tot de rechter, de ontwikkeling van alternatieve methoden van geschillenbeslechting en ondersteuning van de opleiding van de magistratuur en justitieel personeel. De maatregelen die de Uniewetgever kan nemen op basis van de competentie van art. 81 VWEU tot het beter stroomlijnen en afstemmen van burgerlijke zaken in de Unie, lijken in potentie onbeperkt. Art. 81 VWEU mandateert in beginsel tot harmonisatie op alle gebieden van het IPR. De intensivering van de Europese samenwerking op het gebied van burgerlijke zaken zet zich onverminderd voort.1