Bundeling van omgevingsrecht (R&P nr. SB5) 2012/3.2.4.2:3.2.4.2 Samenhangcriteria bepalen het wetssysteem

Bundeling van omgevingsrecht (R&P nr. SB5) 2012/3.2.4.2

3.2.4.2 Samenhangcriteria bepalen het wetssysteem

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In de eerste plaats brengt de keus van de wetgever voor een of meer samenhangcriteria mee dat de wetgever niet kiest voor een of meer andere samenhangcriteria. Dat betekent dat de wetgever aldus per definitie een of meer wetssystematische tekorten in wetssystemen of tussen wetssystemen laat bestaan of in het leven roept.

In dit verband zij opgemerkt dat een wetssysteem een relatief begrip is. Indien en in zoverre het gekozen samenhangcriterium bijvoorbeeld 'natuurbescherming' betreft, dienen alle regels die betrekking hebben op natuurbescherming in het wetssysteem te zijn opgenomen. In zoverre niet alle regels zijn opgenomen die betrekking hebben op natuurbescherming is dan sprake van een wets-systematisch tekort. Maar als samenhangcriterium 'natuurbescherming van soorten' of 'natuurbescherming van gebieden' zou zijn gekozen, dan zou daarmee ook de reikwijdte van het systeem worden bepaald; hetzelfde zou dan gelden voor wetssystematische tekorten.

Ook Biezeveld gaat ervan uit dat het niet mogelijk is eenzelfde regeling in haar geheel in twee verschillende kaders te integreren. 'Als een regeling bij twee integratieprocessen wordt betrokken (...) moet onvermijdelijk een keus worden gemaakt. Dit is ook volgens hem meer dan louter een kwestie van systematiek, aangezien het wettelijk kader immers de toekomstige beslissingsgrondslag en reikwijdte van de desbetreffende regeling bepaalt.'1

Een bijzonderheid van het omgevingsrecht is overigens dat het een doorsnijdend karakter heeft. Zo behoort het omgevingsrecht niet slechts tot het bestuursrecht, maar ook tot rechtsgebieden als het burgerlijk recht (zoals milieuaansprakelijkheidsrecht), het strafrecht (overtreding van omgevingsrecht levert vaak een economisch delict op), het belastingrecht en het algemeen bestuursrecht. Gilhuis wees er in 1991 reeds op dat niet alle onderwerpen die voor het milieuvraagstuk van belang zijn in de tot 1 maart 1993 geldende Wet algemene bepalingen milieuhygiëne kunnen worden geregeld, aangezien andere

integratiekaders voor bepaalde onderwerpen geschikter kunnen zijn.2 In gelijke zin merkt Drupsteen op, dat uit een oogpunt van codificatie winst wordt geboekt met een Omgevingswet, maar dat 'we ons hierbij moeten realiseren dat het tot stand brengen van een Raamwet omgevingsrecht op andere plaatsen ten koste zal gaan van de codificatie. Zo zullen delen van het milieurecht, die nu samen met de ruimtelijke delen zijn opgenomen in de Wet milieubeheer, op zichzelf blijven staan.' Drupsteen meent ook dat uit codificatieoogpunt het paard achter de wagen zou worden gespannen als onderwerpen uit de Awb zouden worden overgebracht naar de Raamwet omgevingsrecht.'3

Kleijs & De Leeuw noemen in dit verband de relatie van de Wet milieubeheer en de Awb: 'Met de Wet milieubeheer is indertijd gekozen voor een algemene milieukaderwet, waarin op termijn zo veel mogelijk onderwerpen algemeen worden geregeld. (...) De geldende rechtsregels behoeven niet meer te worden opgespoord in verschillende en qua systematiek uiteenlopende regelingen wat belangrijke voordelen heeft voor degenen die bij de uitvoering van de wet zijn betrokken. Het streven naar een algemene milieukaderwet waarin zoveel mogelijk onderwerpen worden geïntegreerd wordt doorkruist door de Awb. Met de Awb worden bepaalde onderwerpen die over het brede terrein van het bestuursrecht voorkomen algemeen geregeld.'4

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.