Deel II Voorvragen vaststellen van (de gevolgen van) een schending van gerechtvaardigd vertrouwen: Nadere duiding overheidsuitlatingen en rechtsmachtverdeling

In de voorgaande hoofdstukken zijn de in dit onderzoek centraal gestelde overheidsuitlatingen geplaatst binnen de algemene theorie van vertrouwensbescherming in het bestuursrecht en het civiele recht. In het vierde hoofdstuk geef ik een nadere duiding van de relevante overheidsuitlatingen en ga ik in op de wijze waarop zij worden beoordeeld door de bestuursrechter en civiele rechter.

Alle overheidsuitlatingen van dit onderzoek kunnen samenhangen met publiekrechtelijke (appellabele) besluitvorming. Dit kan tot een gecompliceerde rechtsmachtverdeling leiden. In het vijfde hoofdstuk behandel ik daarom de rechtsmacht van de civiele rechter bij samenloop van overheidsuitlatingen en rechtmatige publiekrechtelijke besluitvorming. In dat kader komen onder andere de leer van de formele rechtskracht en het samenhangcriterium aan bod. Uit de analyse blijkt dat vooral indien in het kader van besluitvorming onjuiste inlichtingen zijn gegeven, de rechtsmachtverdeling complex wordt. Mijns inziens is een wijziging in rechtsmachtverdeling echter niet nodig. Het zou vooral nuttig zijn indien de rechtspraak over ‘samenhang’ bij overheidsuitlatingen en besluiten meer duidelijkheid zou verschaffen en het uitgangspunt dat de civiele rechter optreedt als restrechter indien het bestuursrecht onvoldoende rechtsbescherming biedt meer op de voorgrond treedt.

Het formele gedeelte van de interne rechtsvergelijking is na dit tweede deel ten einde. Vanaf het volgende deel kom ik toe aan de inhoudelijke beoordeling door de bestuursrechter en civiele rechter en de analyse van de wijze waarin zij van elkaar verschillen bij het vaststellen van gerechtvaardigd vertrouwen en de overheidsverplichtingen als gevolg van een schending van dat gerechtvaardigd vertrouwen.